Obywatelstwo kanadyjskie

Poradnik Series kwie 30, 2012 at 6:23 pm

zz citi2Zwyczajowo obywatelstwo kanadyjskie nabywa się poprzez urodzenie na terytorium kraju. Przyszły Kanadyjczyk może urodzić się również poza granicami kraju, jeśli przynajmniej jedno z rodziców ma kanadyjskie obywatelstwo. Ta sama sytuacja dotyczy dzieci adoptowanych poza granicami.

Inny sposób stania się Kanadyjczykiem dotyczy prawdopodobnie większości z nas. Obywatelstwo może również zostać przyznane stałemu mieszkańcowi Kanady (permanent resident), który przemieszkał w Kanadzie co najmniej 3 lata (w 4-letnim okresie ciągłym) oraz spełnia określone przepisami wymagania. Jest kilka odstępstw od podanych powyżej generalnych zasad, ale są one marginalne.

zz citi1Świadomość narodowa Kanadyjczyków jako odrębnego narodu rosła od ponad 200 lat, a wydarzenia II wojny światowej podsyciły pragnienia, aby nie być dłużej wasalem Wielkiej Brytanii. Zasady nabywania i posiadania obywatelstwa określiła wówczas ustawa wprowadzona w życie 1 stycznia 1947 roku (Canadian Citizenship Act). Uległa ona gruntownemu przemodelowaniu dopiero w 1977 roku, kiedy to w życie wszedł nowy Citizenship Act. To dopiero od tego czasu kanadyjskie prawo zezwala na posiadanie wielu obywatelstw. Jednakże ci, którzy utracili je przed tą datą, nie mogli go automatycznie odzyskać aż do 17 kwietnia tego roku, kiedy prawem stała się ustawa C-37.

Od tego dnia nabycie obywatelstwa przez pochodzenie ograniczone zostało do dzieci tych rodziców, którzy urodzili się w Kanadzie lub nabyli obywatelstwo poprzez naturalizację. Zgodnie z najnowszymi przepisami, druga i kolejne generacje urodzone poza Kanadą mogą otrzymać obywatelstwo kanadyjskie wyłącznie poprzez imigrację do Kanady. Mogą tego dokonać ich kanadyjscy rodzice, występujący jako sponsorzy dzieci na utrzymaniu.

Osoba będąca stałym mieszkańcem Kanady (permanent resident) może ubiegać się o nadanie obywatelstwa poprzez naturalizację, o ile:

- przemieszkała w Kanadzie co najmniej 3 lata, przed chwilą złożenia podania,

zz citi3- ukończyła 18 lat,

- wykaże się podstawową wiedzą o Kanadzie (egzamin wymagany jest tylko od osób w wieku 18-54 lat),

- nie jest przestępcą ciężkim lub wojennym,

- posługuje się językiem angielskim lub francuskim w stopniu umożliwiającym komunikację z innymi ludźmi.

- nie jest osobą, wobec której orzeczono deportację.

Wszystkie osoby ubiegające się o obywatelstwo w wieku powyżej 14 lat mają obowiązek wzięcia udziału w uroczystej ceremonii nadania tegoż.

Według obecnych przepisów, obywatel Kanady nie może bez swej woli utracić obywatelstwa, chyba że:

- jest naturalizowanym Kanadyjczykiem i dopuścił się oszustwa związanego z danymi zawartymi w podaniu o obywatelstwo lub w związku z wcześniejszymi okolicznościami przybycia do Kanady jako imigrant,

- nabył obywatelstwo przez pochodzenie jako druga lub dalsza generacja i nie spełni warunków na utrzymanie obywatelstwa z chwilą przekroczenia ustawowego wieku 28 lat.

Przed modyfikcją ustawy w 1977 roku wielu Kanadyjczykom odbierano obywatelstwo. Najczęstszymi przyczynami były: naturalizacja w innym kraju, wieloletnie przebywanie poza granicami kraju lub (w przypadku nieletniego dziecka) – utrata obywatelstwa przez rodziców.

Mimo ściśle określonych przepisów, w ciągu ostatnich kilkunastu lat sądy kanadyjskie wydały kilka ważnych, precedensowych werdyktów, które znacząco wpłynęły na kwestie prawne związane z obywatelstwem. Oto niektóre:

- 1992 (Glynos vs. Canada): Sąd federalny zdecydował, że dziecko kanadyjskiej matki ma prawo otrzymać kanadyjskie obywatelstwo, mimo iż jego ojciec został naturalizowanym obywatelem USA przed 1977 rokiem i przez to automatycznie utracił kanadyjskie obywatelstwo.

- 1997 (Benner vs. Canada): Sąd Najwyższy zasądził, że dzieci kanadyjskich matek urodzone poza granicami kraju przed 1977 rokiem  powinny być traktowane na równi z dziećmi kanadyjskich ojców czyli, że powinno im się przyznawać obywatelstwo automatycznie, bez potrzeby przesłuchań i bez składania przysięgi.

- 1999 (Canada vs. McKenna) W rezultacie istniejących dotychczasowych przepisów inaczej traktowano urodzone za granicami dzieci biologicznych rodziców oraz dzieci adoptowane. Sąd Apelacyjny uznał, że te różnice pogwałciły zapisy o równości praw w Kanadyjskiej Karcie Praw i Swobód.

zz citi4Każdy nowy obywatel Kanady po złożeniu przysięgi otrzymuje dokument potwierdzający jego obywatelstwo (Citizenship Certificate). Może być również wydany na życzenie ale wydanie go zajmuje wiele miesięce. Posiadanie więcej niż jednego certyfikatu jest nielegalne.

Kanadyjczycy są zarazem obywatelami Commonwealthu i w związku z tym mają specjalne przywileje w Wielkiej Brytanii, m.in.:

- prawo pracy (working holiday visa),

- w przypadku stałego zamieszkania tamże – prawo wyborcze i zajmowania urzędów publicznych.

Podanie o obywatelstwo TUTAJ.

(tp)

Dodatkowe informacje:

Court of Canadian Citizenship – tel. 1-888-242-2100

Po polsku:

Polycultural Immigrant And Community Services, Mississauga, tel. 905-403-8860