Kim jest Ombudsman?

Poradnik Series czer 18, 2012 at 3:29 pm

Doradzaliśmy już w tym miejscu pokrzywdzonemu konsumentowi jak i gdzie ma dochodzić swoich praw w zatargach z firmami, które świadczą usługi lub sprzedają produkty. Dzisiaj przyszła kolej na pojedynki z przeciwnikiem znacznie potężniejszym: rządem i jego agendami.

Wbrew pozorom tu również szary obywatel nie stoi na z góry straconej pozycji, ponieważ nikt nie zakłada, że urzędnik państwowy to ktoś absolutnie nieomylny, nawet jeśli jego orężem jest gąszcz precyzyjnych przepisów.

Miejscem ustawowo uprawionym do przyjmowania skrag i zażaleń na organizacje rządowe jest urząd Ombudsmana, który jest w pewnym sensie odpowiednikiem polskiego rzecznika praw obywatelskich.

W przypadku prowincji Ontario jest nim samodzielny urząd legislatury prowincyjnej, wyraźnie oddzielony od administracji i sądownictwa, i całkowicie niezależny w stosunku do władz prowincji, jak również partii politycznych. Powiązany jest z parlamentem poprzez sposób powoływania oraz kontrolną funkcję tego parlamentu.

Rolą Ombudsmana jest wysłuchiwanie skarg obywateli na nieprawidłowe działanie administracji i podejmowanie działań w celu ich wyeliminowania, a także informowanie parlamentu, a przez to społeczeństwa, o stanie praworządności w działaniu administracji.

Jedną z bardziej spektakularnych akcji ontaryjskiego Ombudsmna było ostatnio stworzenie raportu na temat nieprawidłowości w działalności organizacji nadzorującej gry loteryjne i hazardowe czyli Ontario Lottery & Gaming Corporation. Wyszły przy tym na jaw afery związane z przechwytywaniem wygranych przez agentów sprzedających kupony totolotka, z “rozszyfrowywaniem” przez nich popularnych “zdrapek”, jak również z karygodnym podejściem władz korporacji w stosunku do oszukanych graczy.

Urząd Ombudsmana, a właściwie specjalnie powołany przez niego zespół śledczy, badał także w ostatnich kilku latach prowincyjne procedury w związku z systemem wyceny podatku od nieruchomości, zabezpieczeń socjalnych dla osób niepełnosprawnych, odszkodowań dla ofiar przestępstw, publicznej opieki prawnej czy opieki medycznej poza granicami kraju. Kilka lat temu mandat Ombudsmana rozszerzony został o kontrolę władz municypalnych. Przejawia się to m.in. w tym, że może on wyznaczyć kontrolera badającego przebieg posiedzeń rad i komitetów miejskich odbywanych za zamkniętymi drzwiami.

Obywatel występujący do rzecznika praw obywatelskich może wystąpić tylko w swojej indywidualnej sprawie, ale Ombudsman na podstawie różnego typu informacji może podjąć działania z własnej inicjatywy, a nie tylko na wniosek pokrzywdzonego.

O ile w Kanadzie nie istnieje Ombudsman na szczeblu państwowym, o tyle 9 prowincji i jedno terytorium stworzyły taki urząd. W Ontario stoi na jego czele ceniony, 44-letni prawnik Andre Marin, który wcześniej był m.in. pierwszym wojskowym Ombudsmanem w historii Kanady. Na jego ręce wpływa rocznie około 16 tysięcy skarg rozmaitego kalibru.

Kiedy już zdecydujemy się złożyć skargę do Ombudsmana, można tego dokonać w wieloraki sposób.

  1. poprzez Internet (formularze na stronie http://www.ombudsman.on.ca/en/make-a-complaint/complaint-form.aspx)
  2. poprzez pocztę elektroniczną (wysyłając list/pismo pod adres: [email protected])
  3. pocztą tradycyjną (adres: Ombudsman Ontario, Bell Trinity Square, 483 Bay St., 10th Floor, South Tower, Toronto, ON  M5G 2C9)
  4. faksem (numer: 416-586-3485)

Osoby, które chciałyby się wybrać osobiście do biura rzecznika muszą tego dokonać poprzez umówienie się w odpowiednim terminie (appointment). Biuro czynne jest od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-16.30. Wszystkie skargi i zażalenia traktowane są jako poufne oraz zwolnione od opłat administracyjnych.

W przypadku konfliktu lub skargi na ministerstwo rządu federalnego lub jego agendę, w pierwszej kolejności trzeba nam sprawdzić czy ma ono swój własny urząd Ombudsmana i tam szukać sojusznika. Jeśli nie ma takiego (rzadko), wówczas po pomoc najlepiej zwrócić się do lokalnego posła. Lista wszystkich posłow do parlamentu znajduje się na stronie rządowej: www.parl.gc.ca w szufladce “Current Parliamentarians.”

Bardzo pomocnym podręcznikiem pozwalającym zrozumieć prawa i przywileje konsumenta w Kanadzie jest “Canadian Consumer Handbook”. Można go zamówić dzwoniąc pod 613-946-2576.

Grzegorz Brzęczyszczykiewicz