Wigilia zjednoczenia państwa (1840-1867)

Historia Kanady Series sier 1, 2012 at 7:36 pm

John George Lambton

W 1838 do Kanady przybył John George Lambton, hrabia Durham, nowy gubernator generalny Brytyjskiej Ameryki Północnej. Ogłosił on amnestię dla większości uczestników buntu 1837 roku, co spotkało się z niechętną reakcją Wielkiej Brytanii. Durham po 5 miesiącach urzędowania podał się do dymisji, a w 1839 opracował “Raport”.

Potępiał w nim rządy oligarchii, nadmierne przywileje kościoła anglikańskiego oraz nadużycia przy nadawaniu ziemi. Postulował wprowadzenie w Brytyjskiej Ameryce Północnej systemu odpowiedzialności rządowej przed zgromadzeniami ustawodawczymi oraz zjednoczenie Dolnej i Górnej Kanady.

W 1839 gubernatorem generalnym Brytyjskiej Ameryki Północnej został Charles Poulett Thomson, lord Sydenham, aktywnie działający na rzecz połączenia Dolnej i Górnej Kanady.

W 1840 parlament brytyjski uchwalił Ustawę o Unii, która weszła w życie 10 lutego 1841. Na jej mocy powstała zjednoczona prowincja Kanady z jednym gubernatorem, Radą Wykonawczą, mianowaną Radą Ustawodawczą i wybieranym Zgromadzeniem Ustawodawczym. Językiem oficjalnym został angielski, zaś stolicą – Kingston! W 2 lata później gubernator Charles Metcalfe przeniósł stolicę z Kingston do Montrealu.

Zwolennikiem odpowiedzialności rządu przed parlamentem był James Bruce, hrabia Elgin, gubernator generalny Kanady w latach 1847-54.

W 1848 w Nowej Szkocji wybory parlamentarne wygrali reformatorzy na czele z Josephem Howem. Tamtejszy gubernator John Harvey zlecił im utworzenie rządu. W tym samym roku w Zjednoczonej Prowincji Kanady w jej Zgromadzeniu Narodowym wyłoniono rząd większościowy. Na jego czele stanęli przywódcy reformistów Louis-Hippolyte Lafontaine i Robert Baldwin.

Budowa gmachu Parlamentu w Ottawie (1863)

Pod koniec lat 50. XIX w. stolicą Prowincji Kanady została wreszcie Ottawa. W 1854 Kanada i Stany Zjednoczone podpisały traktat o wzajemnej wymianie, gwarantujący bezcłowy przepływ surowców.

Do Kanady w wyniku działalności tzw. “kolei podziemnej” napływały grupy czarnoskórych niewolników ze Stanów Zjednoczonych; najsłynniejszą “konduktorką” była Harriet Tubman. Na lidera czarnych Kanadyjczyków w połowie XIX wieku wyrósł Josiah Hanson.

W 1854 na czele nowego rządu stanęli George-Étienne Cartier, przywódca francuskich Bleus i John Alexander Macdonald, przywódca angielskich torysów. W 1855 parlament zniósł system senioralny. W opozycji do nich znajdowała się Partia Reform na czele z George’em Brownem, który szukał porozumienia z liberalnymi i antyklerykalnymi Francuzami z Czerwonej Partii.

W 1864 zawiązała się wielka koalicja, działająca na rzecz stworzenia konfederacji wszystkich kolonii kanadyjskich, chcąca doprowadzić przynajmniej do połączenia Wschodniej i Zachodniej Kanady w federację. Na czele koalicyjnego rządu stanął Étienne Taché, a do koalicji weszli George-Étienne Cartier z konserwatywnymi Bleus, angielscy torysi Johna Macdonalda i Alexandra Galta oraz Partia Reform na czele z George’em Brownem, Williamem McDougallem i Oliverem Mowatem.

Terytoria kanadyjskie w chwili tworzenia Konfederacji

Najpierw w Charlottetown, a później w Québecu spotkali się przedstawiciele wszystkich kolonii, którzy przygotowali 72 rezolucje, zawierające zasady mającej powstać Konfederacji.

Pod wpływem kryzysu wewnętrznego i zagrożenia ze strony Stanów Zjednoczonych Kanada Wschodnia (czyli Quebec), Kanada Zachodnia (Ontario), Nowa Szkocja i Nowy Brunszwik zdecydowały się połączyć w konfederację.

29 marca 1867 brytyjski parlament uchwalił Akt o Brytyjskiej Ameryce Północnej. Wszedł on w życie 1 lipca 1867, dając początek Konfederacji Kanady.

(tp)

 

FOTOSY:

Mapa prowincji kanadyjskich 1867 to 1870