Khadr wrócił z Guantanamo

Series wrze 29, 2012 at 7:16 pm

Przed aresztowaniem

Omar Khadr, obywatel Kanady, schwytany w Afganistanie jeszcze jako 15-latek i skazany na 40 lat więzienia za zabicie amerykańskiego żołnierza, po ponad 10 latach opuścił więzienie Guantanamo na Kubie i wrócił do domu. Khadr był ostatnim “zachodnim”, a zarazem najmłodszym więźniem przebywającym w tej placówce.

Khadr trafił do Afganistanu w 2002 r. Do kraju, z którego pochodzi jego pakistańska rodzina, przywiózł go ojciec sam będący członkiem Al-Kaidy. Wyszkolił syna w tworzeniu ładunków wybuchowych i wysłał do jednego z oddziałów.

Po postrzeleniu

15-latek zabił granatem ręcznym sierżanta Christophera Speera podczas ataku sił specjalnych USA na jeden z budynków zajmowanych przez rebeliantów we wschodnim Afganistanie. Został schwytany i przewieziony do szpitala, bo w walce stracił jedno oko i został dwa razy postrzelony w plecy. Khadr twierdzi, że torturami zmuszono go, by przyznał się do zabicia żołnierza.

Podczas przesłuchania w 2003 roku

Gdy wyzdrowiał, zaczął się przeciwko niemu proces i sąd uznał go winnym zabicia żołnierza. Wymierzył mu karę 40 lat więzienia. W tej chwili 26-letni Khadr był pierwszym od czasu II wojny światowej niepełnoletnim, sądzonym za zbrodnię popełnioną na wojnie.

Khadr będzie teraz kontynuował odsiadywanie wyroku w kanadyjskim więzieniu.

Minister bezpieczeństwa publicznego Kanady potwierdził te informacje, dodając, że samolot z Kuby wylądował w bazie lotniczej Trenton w Ontario, a Khadra od razu przetransportowano do tamtejszego więzienia Millhaven.

Na procesie

Niewykluczone, że za kilka lat wyjdzie na wolność, bo sędzia przy ogłaszaniu wyroku stwierdził, że okolicznością łagodzącą w tej sprawie może się stać po pewnym czasie fakt przyznania się przez (wtedy) nastolatka do działania w ramach Al-Kaidy i jego młody wiek.

Od wielu lat Khadr reprezentowany był w sądzie przez dwóch kanadyjskich prawników z Edmonton Dennisa Edneya oraz Nate Whitlinga, którym udało się wiele wywalczyć dla swojego klienta, a jego sprawie nadać międzynarodowego rozgłosu. M.in. dało im się udowodnić w sądzie, że rząd Kanady pogwałcił jego prawa obywatelskie. Dlatego też wielkim zaskoczeniem była podjęta przez Khadra decyzja zwolnienia swoich prawników. Dennis Edney w rozmowie z agencją Canadian Press nie wykluczył, że decyzja Khadra spowodowana została wywartą na więźnia presją w Guantanamo.

Tymczasem Khadr zatrudnił wówczas dwóch nowych prawników, tym razem z Toronto, nie informując nawet o tym swojej rodziny.

Do natychmiastowej repatriacji Omara Khadra do Kanady wzywała m.in. Amnesty International. Stało się tak w reakcji na upublicznienie jego przesłuchania.Nagranie wideo pokazało aresztowanego podczas przesłuchania w Guantanano przez oficerów kanadyjskich w 2003 roku. Khadr miał wówczas zaledwie 16 lat.  W pokazanym nagraniu Khadr nie jest traktowany skrajnie nagannie, pokazane jest jednak jak płacze, cyklicznie wzywa pomocy. W pewnej chwili Khadr mówi, że był torturowany w amerykańskim areszcie w bazie lotniczej Bagram w Afganistanie, gdzie początkowo go przetrzymywano. Na dowód pokazał im rany na tułowiu. Nie widać też żadnych reprezentantów prawnych.

„USA pogwałciły międzynarodowe standardy prawne poprzez odmowę uznania Omara Khadra za nieletniego i traktowania go zgodnie z tym statusem” – komentuje Amnesty international. – „Nikt, kto był dzieckiem podczas popełnienia domniemanego przestępstwa nie powinien być przesłuchiwany przez komisję wojskową, która nie rozróżnia prawa na stosowane wobec młodocianych podejrzanych oraz wobec dorosłych.

Khadr był ostatnim już obywatelem jakiegokolwiek zachodniego kraju, trzymanym w Guantanamo. Inne kraje repatriowały swoich obywateli wcześniej. Premier Harper przedtem nie mieszał w tę sprawę, ale w końcu wystąpił o zgodę na repatrację Khadra. Według sondaży 64% Kanadyjczyków było za sprowadzeniem z powrotem Khadra do Kanady.