Kanadyjskie pojazdy wojenne (1942-45)

Historia Kanady Series list 18, 2012 at 8:32 pm

Opisywaliśmy już w tym miejscu kanadyjski czołg Ram i transporter Kangaroo. W czasie II wojny światowej Kanada projektowała i konstruowała jednak znacznie więcej pojazdów na front.

 

Sexton w Muzeum Wojska Polskiego w barwach 1 Polskiej Dywizji Pancernej

Sexton

Samobieżna haubicoarmata zaprojektowana w oparciu o projekt amerykański, a budowana przez Kanadyjczyków dla potrzeb armii brytyjskiej. W 1942 armia ta w ramach umowy Lend-Lease otrzymała 90 pojazdów M7, które zostały użyte w walkach w Afryce Północnej i spotkały się z bardzo dobrym przyjęciem załóg.

Rząd brytyjski wystąpił z prośbą o przezbrojenie wersji brytyjskiej w 25-funtowe działo brytyjskie. Zgodzili się za to Kanadyjczycy, którzy w tym okresie zaprojektowali i zaczęli produkować własną, ulepszoną odmianę M3 nazwaną Ram (pisaliśmy o nim wcześniej). Po rozpoczęciu produkcji M4, Ram stał się przestarzałą konstrukcją jako czołg, ale jego podwozie postanowiono wykorzystać do budowy dział samobieżnych. W ten sposób Kanadyjczycy zbudowali klon M7 używając do jego powstania klona M3.

Pomiędzy 1943 a 1945 w Montreal Locomotive Works wyprodukowano 2150 Sextonów, które były używane przez siły kanadyjskie i brytyjskie. Pierwsze pojazdy weszły do służby we wrześniu 1943, wzięły one udział w walkach w Europie. Sexton okazał się konstrukcją bardzo udaną i pozostał w aktywnej służbie aż do 1956. Używały go armie m.in. Włoch, Portugalii, Australii i Związku Południowej Afryki.

W przeciwieństwie do taktyki niemieckiej, która przewidywała użycie dział samobieżnych w pierwszej linii do bezpośredniego wsparcia piechoty, Brytyjczycy i Kanadyjczycy z reguły używali Sextonów z daleka od pierwszej linii frontu w roli ruchomych baterii artyleryjskich.

Działa Sexton były na uzbrojeniu PSZ. Posiadał je na wyposażeniu 1 Pułk Artylerii Motorowej (PSZ) wchodzący w skład 1 Dywizji Pancernej. Pułk posiadał zgodnie z etatem 3 dywizjony dział Sexton.

 

Windsor Carrier

Windsor Carrier

W trakcie II wojny światowej rozpoczęto produkcję transportera opancerzonego Universal Carrier. W 1943, kiedy osiągnęła ona odpowiednią wielkość, przystąpiono do prób wyeliminowania jego wad: niewystarczającej mocy jednostkowej, małej wytrzymałości tylnego mostu, szybkiego zużywania się tylnego koła jezdnego i zbyt łatwego zrzucania gąsienic. Konstruktorzy z zakładów Ford Motor Co. of Canada w krótkim czasie opracowali projekt nowego transportera znanego początkowo jako Campbell Carrier, a następnie jako Windsor Carrier. Pojazd miał, w porównaniu z poprzednikiem, większy (dłuższy) kadłub, co pociągało za sobą konieczność dodania jednego koła jezdnego z każdej strony, wzmocniony silnik i ulepszony system kierowania.

Produkcja seryjna ruszyła na początku 1944. Do kwietnia 1945 wyprodukowano 5000 transporterów.

Transporter ten występował w artylerii przeciwpancernej  jako ciągnik armat i transporter amunicji, zaś w oddziałach wsparcia jako wóz dowódczy.

Do wojsk nowe pojazdy trafiały jesienią 1944 i na przełomie 1944/1945, w Europie głównie do oddziałów 21 Grupy Armii, w tym do batalionów piechoty 3 Brygady Strzelców polskiej 1 Dywizji Pancernej. Zostały użyte w ostatnich działaniach II wojny światowej, w walkach na terenie Holandii i Niemiec.

 

GM C15TA

GM C15TA

Opancerzony samochód ciężarowy GM C15TA pełnił funkcję transportera opancerzonego. Zbudowano go na bazie standardowego terenowego samochodu ciężarowego Chevrolet C15, czyli samochodu ciężarowego o ładowności 750 kg, produkowanego przez General Motors of Canada. Prototyp powstał w roku 1943. W latach 1943-44 wyprodukowano 3961 sztuk. Pojazd był wykorzystywany jako transporter do przewozu piechoty, zaopatrzenia i amunicji. Istniała też wersja medyczna – pancerny ambulans.

GM C15TA znalazł się na wyposażeniu wojsk brytyjskich i kanadyjskich często zastępując M3 Scout Car. Transportery te były również w niewielkich ilościach na wyposażeniu PSZ. Dysponowały nimi przede wszystkim oddziały 2 Korpusu m.in. 15 Pułk Ułanów Poznańskich oraz 2 Armijna Grupa Artylerii.

 

Typowe półciężarówki Chevrolet używane przez LRDG

Chevrolet 1533X2 30cwt

Kanadyjczycy wyprodukowali również ciężarówkę terenową Chevrolet 1533X2 30cwt, którą jako podstawowy środek transportu dla swoich jednostek zaaprobowała brytyjska LRDG (Pustynna Grupa Dalekiego Zasięgu), zajmująca się zwiadem i dywersją pustynną. Pojazd ten posiadał napęd tylko na jedną oś. Mógł przewozić ładunek o ciężarze do 1,5 t.

 

 

(tp)