Schyłek wojny i po wojnie (1944-57)

Historia Kanady Series grud 2, 2012 at 1:51 pm

Amfibie Buffalo z Kanadyjczykami u ujścia Skaldy

Do jednych z najważniejszych i zarazem ostatnich operacji wojennych z udziałem Kanadyjczyków podczas II wojny światowej należała bitwa nad rzeką Skaldą w północnej Belgii I południowej Holandii z udziałem 1 Armii Kanadyjskiej (z polską polską 1 Dywizję Pancerną) pod dowództwem gen. Simmondsa.

Bitwa trwała od 2 października do 8 listopada 1944 roku i brało w niej udział 60 tysięcy żołnierzy po stronie kanadyjskiej oraz 90 tys. w niemieckiej obronie. Należało oczyścić brzegi przy kontrolowanym przez Niemców ujściu Skaldy aby otworzyć port w Antwerpii dla alianckich dostaw wojskowych. Walki na podmokłym, zaminowanym terenie ze świetnie ufortyfikowanym przeciwnikiem przyniosły Kanadyjczykom straty ponad 6 tys. zabitych i  kolejny kryzys poborowy w Kanadzie (mimo to w listopadzie 1944 I tak wysłano 16 000 rezerwistów na front europejski). Niemców zginęło około 12 tysięcy, do niewoli wzięto ponad 43 tysiące.

Burmistrz Bredy dziękuje żołnierzom gen. Maczka

Następnie wojska kanadyjskie udały się na wschód, gdzie odegrały kluczową rolę podczas wyzwalania Holandii. Naród holenderski przesłał w podzięce 100 tysięcy ręcznie zebranych cebulek tulipanów, które zasadzono na Wzgórzu Parlamentarnym w Ottawie i wzdłuż Queen Elizabeth Driveway. Na tym się nie skończyło. Holenderska rodzina królewska co rok przesyła do Ottawy 10 tysięcy nowych cebulek.

W czasie wojny holenderska rodzina królewska przebywała na wygnaniu w Kanadzie, gdzie w Ottawie przyszła na świat księżniczka Margriet. Aby zapewnić jej holenderskie obywatelstwo, kanadyjski parlament wydał specjalną ustawę, aby na czas narodzin ottawski szpital stał się miejscem eksterytorialnym. Starszą siostrą Margriet jest obecnie panująca królowa Beatrix.

Tuż po wojnie rozpoczął się okres tzw. zimnej wojny. Dla Kanady jako członka-założyciela NATO i sygnatariusza układu NORAD z USA oznaczało to przymierze przeciwko blokowi wschodniemu. Kanadyjskie kontygenty rozmieszczono w Niemczech.

W polityce wewnętrznej Kanada kontynuowała prowadzoną od 1931 politykę zamkniętych drzwi dla imigrantów. W czasie wojny wzrosło znaczenie socjalistów – Spółdzielcza Federacja Wspólnot utworzyła rząd w Saskatchewan w 1944. Pod wpływem Johna Brackena w 1942 Partia Konserwatywna zmieniła nazwę na Partia Postępowo-Konserwatywną.

Ogólnokrajowe wybory parlamentarne w 1945 przyniosły sukces Partii Liberalnej.

Tuż pod koniec II wojny światowej premier William Lyon Mackenzie King wystąpił z programem Nowego Porządku Społecznego. Powracający z frontu weterani otrzymali zasiłki; Narodowa Karta Mieszkaniowa pobudziła ruch w branży budowlanej. W latach 1946-1957 nastąpił powojenny Baby Boom – urodziło się prawie 6 milionów osób. W 1947 złagodzono przepisy imigracyjne, ale dopiero 15 lat później zrezygnowano z systemu preferencji narodowościowych, a w 1967 wprowadzono system punktowy.

W 1951 wprowadzono ogólnokrajowy system rent i emerytur, a w 1957 prawo o powszechnej opiece zdrowotnej.

Trans Canada Highway

W 1950 rozpoczęto trwającą 15 lat budowę autostrady transkanadyjskiej (Trans-Canada Highway). Tworzy ją w zasadzie zespół krajowych i regionalnych autostrad łączących wschód z zachodem, przebiegający przez wszystkie 10 prowincji. Długość głównego odcinka, rozciągającego się pomiędzy Victorią (BC), a St. John’s w Nowej Fundlandii, liczy obecnie 7821 km Pomimo nazwy, droga ma standard autostrady tylko na niektórych odcinkach w gęściej zaludnionych częściach kraju, a w większej części jest drogą jednojezdniową.

Rzeka Świętego Wawrzyńca

W latach 50. XX wieku uregulowano żeglugę na Rzece Świętego Wawrzyńca, stanowiącej główny odpływ wodny z Wielkich Jezior. W 1952 rozpoczęto budowę reaktora atomowego CANDU, w którym rolę moderatora i chłodziwa pełni ciężka woda, a paliwem jest uran naturalny, którego Kanada posiada własne, bogate złoża. Dziś na świecie pracuje 29 reaktorów typu CANDU, w tym 18 w Kanadzie.

W wyniku referendum przeprowadzonego w 1948 Nowa Fundlandia w 1949 przyłączyła się do dominium kanadyjskiego. Jednakże do dziś wielu mieszkańców wyspy posiada silną identyfikację “nowofundlandzką” i podkreśla, że są “Nowofundlandczykami, a nie Kanadyjczykami”, a mimo to nie mają zamiaru dążyć do zerwania związku państwowego z Kanadą. Ta dychotomia pokazuje różnicę między pojęciami państwo i naród.

W 1948 premier Mackenzie King zrezygnował z urzędu na rzecz Louisa St. Laurenta, który poprowadził liberałów do zwycięstwa w ogólnokrajowych wyborach parlamentarnych w 1948, a później w 1953.

W 1956 Kongres Rzemiosł i Pracy połączył się z Kanadyjskim Kongresem Pracy, tworząc ogólnokrajowy Kongres Pracy Kanady.

Wybory parlamentarne w 1957 wygrali konserwatyści, a premierem został John Diefenbaker. Nastąpiło spowolnienie rozwoju gospodarczego, osłabł rozwój przemysłu, za to poprawiła się sytuacja rolników.

T.P.

 

 

 

Rzeka Świętego Wawrzyńca