Naczelny aborcjonista Kanady nie żyje

Kanada Series maj 29, 2013 at 2:11 pm
Henry Morgentaler

Henry Morgentaler

Zmarł rano w środę 29 maja na atak serca w wieku 90 lat. Henry Morgentaler był lekarzem i aktywistą ruchu Pro Choice, opowiadającego się za legalizacją aborcji, jako niezbywalnego prawa kobiety.

Był polskim Żydem, urodzony w przedwojennej Łodzi jako Heniek Morgentaler. Jego ojciec Josef był radnym miejskim z ramienia socjalistycznego, Żydowskiego Związku Robotniczego Bund. Heniek nie lubił Polski, skarżył się na antysemityzm szkolnych rówieśników. Okupację, do 1944 roku, Morgentaler przeżył wraz z matką i bratem w łódzkim getcie, skąd trafił do obozu w Oświęcimiu, a potem do Dachau, gdzie doczekał wyzwolenia. Przez Brukselę w 1950 roku dotarł wraz z żoną do Kanady, gdzie osiadł w Montrealu. Tam skończył medycynę i otworzył praktykę lekarską. Był jednym z pierwszych kanadyjskich lekarzy, jacy przeprowadzali zabieg wasektomii, instalował wkładki domaciczne i przypisywał pigułki antykoncepcyjne kobietom niezamężnym.

zz morgentaler2Z czasem stał się orędownikiem i wręcz symbolem walki o legalną aborcję w Kanadzie, otwierając kliniki przeprowadzające zabiegi usuwania ciąży w Quebeku, Nowej Szkocji, Nowej Fundlandii i w Ontario.

Mongentaler połowę swego życia spędził w sądach zwalaczając lokalne przepisy, zarzuty o nielegalność procedur lub zarzuty ze strony aktywistów Pro-Life. Od 1991 roku rząd Ontario objął ubezpieczeniem OHIP zabiegi w klinikach aborcyjnych ale nadal były one celem spogróżek, prób podpaleń i ataków bombowych.

W 2008 roku wyróżniony Orderem Kanady

Ruchy pro-choice często wskazują na rozmaite patologie społeczne (porzucanie noworodków, przestępczość nieletnich) jako argumenty przemawiające za legalizacją aborcji. Zakładają, że po legalizacji aborcji liczba tego typu zjawisk znacząco spadnie. Z kolei zdaniem części środowisk pro-life, organizacje pro-choice zawyżają statystyki bezprawnych przerwań ciąży, a także liczbę kobiet umierających w wyniku nielegalnej aborcji, chcąc w ten sposób przekonać do swoich racji.

W 2010 roku rząd odrzucił inicjatywę konserwatywnego deputowanego dotyczącą wprowadzenia w Kanadzie specjalnych przepisów, które karałaby osoby zmuszające kobiety do usuwania ciąży. Rząd tłumaczy, że nie chce wznowienia dyskusji na temat aborcji.

zz morgentaler3W wielokulturowym społeczeństwie kanadyjskim niektóre grupy imigrantów pochodzą z krajów takich jak Chiny czy Indie, gdzie znacznie wyżej ceni się dzieci płci męskiej, część komentatorów uważa, że w tych społecznościach może pojawiać się problem nakłaniania kobiet do usuwania ciąży, jeśli ma urodzić się dziewczynka.

Z kolei organizacje wspierające prawo kobiet do samodzielnej decyzji, takie jak Abortion Rights Coalition of Canada (ARCC), wskazują, że obecne przepisy kodeksu karnego wystarczająco chronią kobiety, które chcą urodzić. Jednocześnie ARCC przypomina, że w 1988 roku kanadyjski Sąd Najwyższy orzekł, że nikt nie ma prawa zmuszać kobiety do urodzenia dziecka.

To odwołujące się do kanadyjskiej Karty Praw i Wolności orzeczenie było również skutkiem wieloletniej działalności Morgentalera. Wspierał on prawa kobiet chcących przerwać ciążę. Przepisy, z którymi walczył Morgentaler sąd uznał za niekonstytucyjne, ustalając, że usuwanie ciąży jest legalne. Kanadyjskie prawo nie przyznaje płodowi żadnych praw do chwili “pierwszego oddechu”. Ponad 30 prób zmiany prawa od czasu tego orzeczenia nie przyniosło żadnych skutków.