Zmarł Fidel Castro, dla wielu był bohaterem

Kanada Series Top News list 26, 2016 at 2:04 pm
zz castro3

Młody Justin Trudeau przyjmuje kondolencje od Fidela Castro podczas pogrzebu ojca przed bazyliką Notre-Dame w Montrealu w 2000 roku

Premier Kanady jako jeden z pierwszych wystosował kondolencje dla rodziny zmarłego w wieku 90. lat Fidela Castro. Rodzina Trudeau zawsze utrzymywała dobre stosunki z kubańskim dyktatorem, począwszy od czasów, kiedy premierem Kanady był Pierre Trudeau, ojciec Justina. 

Premier Justin Trudeau, który uczestniczy właśnie w Szczycie Frankofońskim na Madagaskarze natychmiast wyraził wyrazy współczucia w imieniu wszystkich Kanadyjczyków na wieści o śmierci Castro, dodając przy tym, że Castro był kontrowersyjną ale wielką postacią.

Trudeau określił też zmarłego prezydenta jako “legendarnego rewolucjonistę i oratora”.

“Castro dokonał znaczących zmian w dziedzinie systemu edukacji oraz służby zdrowia. (…) Dzisiaj dołączamy do Kubańczyków w ich żałobie po stracie ich niezwykłego przywódcy” – mówił premier Kanady.  “Zarówno zwolennicy, jak i krytycy Castro przyznają, że kochał kubański naród i był mu ogromnie oddany”.

Pierre Trudeau z żoną Margaret i synem Michaelem podczas wizyty na Kubie w roku 1976. Castro sprezentował Margaret komplet fotografii z ich wspólnych spotkań tuż przed pogrzebem Trudeau w 2000 roku.

Pierre Trudeau z żoną Margaret i synem Michaelem podczas wizyty na Kubie w roku 1976. Castro sprezentował Margaret komplet fotografii z ich wspólnych spotkań tuż przed pogrzebem Trudeau w 2000 roku.

Nie wszystkim przypadły do gustu te komentarze czemu dali wyraz m.in. na Twitterze.

Justin Trudeau podróżował ostatnio na Kubę ale nie spotkał się tam z Fidelem Castro, który był wieloletnim przyjacielem jego ojca i honorowym uczestnikiem pogrzebu w 2000 roku. Spotkał się z jego rządzącym bratem Raulem i trzema synami Fidela.

“Wiem, że ojciec był dumny mogąc nazywać Fidela Castro swoim przyjacielem” – powiedział Justin Trudeau.

W styczniu 1976 roku premier Pierre Trudeau ku zaskoczeniu wielu – jako pierwszy przywódca zachodni odwiedził Fidela Castro na Kubie. Ich głośna przyjaźń ciągnęła się przez dekady.

Za czasów ojca obecnego premiera, Kanada prowadziła bardzo niezależną politykę międzynarodową. Pierre Trudeau był pierwszym zachodnim politykiem odwiedzającym nie tylko Kubę, ale również komunistyczne Chiny. Kanada nie poparła też wojny w Wietnamie i – co więcej – udzielała azylu politycznego Amerykanom zbiegłym do Kanady przed powołaniem do wojska. zz Trudeau22Należy przy tej okazji pamiętać, że w latach 1981–1982 Trudeau systematycznie odmawiał jednoznacznego potępienia stanu wojennego w Polsce i krytyki Wojciecha Jaruzelskiego.

Wielu zachodnich polityków, składając kondolencje, wyraża uznanie dla zmarłego kubańskiego dyktatora. Premier Słowacji stwierdził, że pod rządami Fidela Kuba była nienawidzona za “odwagę, by żyć na własny sposób”. Premier Grecji utrzymywał, że “historia przyznała rację Fidelowi”. Część przywódców zachowuje jednak dystans do “romantycznej legendy” Castro. Przypominają, że z rewolucjonisty przeistoczył się w dyktatora.

Kondolencje władzom i narodowi Kuby złożył też papież Franciszek. W depeszy kondolencyjnej zapewnił o swej modlitwie za zmarłego oraz za naród kubański.

Donald Trump podkreślił natomiast, że “tragedie, śmierć i ból” spowodowane przez Castro “nie mogą zostać wymazane”. “Dziedzictwo Castro to rozstrzeliwania ludzi, kradzieże, niewyobrażalne cierpienie, bieda i zaprzeczenie podstawowych praw człowieka” – napisał prezydent elekt w oświadczeniu dziś opublikowanym. Zapewnił jednak, że jego administracja będzie robiła “co tylko możliwe”, żeby pomóc Kubańczykom w osiągnięciu “wolności i dobrobytu”. - Choć Kuba pozostaje totalitarną wyspą, moją nadzieją jest, że dzisiejszy dzień oznacza początek odchodzenia od horroru, który musiała znosić zbyt długo. Że to początek drogi ku przyszłości, w której cudowni Kubańczycy będą mogli wreszcie żyć w wolności, na którą tak bardzo zasługują - stwierdził Trump.

Castro nad trumną Pierre'a Trudeau

Castro nad trumną Pierre’a Trudeau

Fidel Castro był faktycznym przywódca Kuby w latach 1959–2008. Później zrezygnował z najważniejszych stanowisk państwowych ze względu na zły stan zdrowia.

W 1956 roku z grupą rewolucjonistów (w tym bratem Raúlem i Che Guevarą) wylądował na wschodnim wybrzeżu Kuby, gdzie rozpoczął antyrządową rewolucję. W styczniu 1959 roku wkroczył do stolicy kraju i ogłosił się naczelnym dowódcą sił zbrojnych, a od lutego 1959 także premierem.

Jako faktyczny przywódca kraju przeprowadził reformę rolną, nacjonalizację obcego kapitału (zwłaszcza amerykańskiego) co przyczyniło się do zerwania relacji dyplomatycznych ze Stanami Zjednoczonymi. Od tamtego czasu Kuba zacieśniła relacje ze Związkiem Sowieckim od którego otrzymała pomoc gospodarczą i wojskową. Po inwazji w Zatoce Świń z 1961 roku, proklamował socjalistyczny charakter rewolucji i odwołał się do marksizmu-leninizmu. Prowadził politykę „eksportu rewolucji“, realizowaną między innymi poprzez ekspedycje kubańskich jednostek wojskowych do między innymi Angoli, Etiopii i Zairu. Po chwilowej liberalizacji polityki gospodarczej w połowie lat 70. i kryzysie społeczno-politycznym w 1981 nastąpiło ponowne zaostrzenie kursu w polityce wewnętrznej. Pod koniec lat 90. ponownie przeprowadził pewną liberalizację życia na wyspie.

zz castro7Amerykanie zorganizowali co najmniej kilkanaście zamachów na życie Castro i wiele tajnych operacji opracowanych przez CIA. Wśród nich była m.in. dyskredytacja w oczach opinii publicznej poprzez skażenie odzieży talem, który spowodowałby wyłysienie dyktatora i utratę słynnej brody; spryskanie studia telewizyjnego środkiem halucynogennym przed wystąpieniem telewizyjnym; nasączenie palonych przez niego cygar substancją powodującą czasowe rozkojarzenie i podanie ich przed wystąpieniem publicznym; zabójstwo poprzez zatrucie jadem kiełbasianym ulubionych cygar Castro, umieszczenie ładunków wybuchowych w butlach służących do nurkowania oraz wiele innych.

Brytyjski historyk Alex Von Tunzelmann stwierdził że „choć był bezwzględny, Castro był patriotą, człowiekiem którego głęboką misją było ocalenie narodu kubańskiego. Znany był z dużej liczby godzin pracy, często spał jedynie między 3 a 4 rano. Po oficjalnych spotkaniach z zagranicznymi dyplomatami często spotykał się z nimi w wolnym czasie. Posiadał „cudowną” pamięć, podczas przemówień chętnie powoływał się na doniesienia i książki które przeczytał, tym samym przedstawiał się jako ekspert. Jako swojego ulubionego pisarza opisał Ernesta Hemingwaya, który zresztą przez pewien czas mieszkał na Kubie i poparł obalenie reżimu wojskowego przez siły Castro oraz pozostawał z rządem Kuby w dobrych relacjach.

Popularność przywódcy wśród segmentów kubańskiej ludności w pierwszych latach jego administracji doprowadziła do powstania nieformalnego kultu. Jego wizerunek jest często spotykany w kubańskich sklepach, salach lekcyjnych, taksówkach i telewizji. Przez 37 lat przywódca nie nosił publicznie nic poza oliwkowym mundurem wojskowym który miał podkreślać wieczystą działalność rewolucyjną.

zz castro11W trakcie jego rządów płomienne przemówienia które trwały zazwyczaj przez całe godziny (Castro nie używał nawet pisemnych notatek) były dopingowane przez duże tłumy zwolenników. Na Kubie często określany jest jako „El Caballo”, co oznacza „koń”, etykieta ta została mu nadana przez kubańskiego artystę Benny’ego Moré. Przydomek odnosił się do tego że w latach 50. i 60. Castro uważany był za kobieciarza i symbol seksu.

Zwolennicy Fidela Castro wskazywali na wciąż wysokie poparcie społeczne. Twierdzili, że represje polityczne były niezbyt ostre. Za jego zasługę uznawali wyzwolenie Kuby spod dyktatury bautistowskiej oraz twierdzili, że w okresie od 1959 do 1991 roku nastąpiło znaczne polepszenie warunków życia Kubańczyków. Za trudności gospodarcze winili sankcje ze strony USA oraz utratę pomocy ze strony państw byłego bloku wschodniego. Historyk i dziennikarz Richard Gott, określił Castro jako: jedną z najbardziej niezwykłych postaci politycznych XX wieku” i zauważył że w krajach rozwijających się stał się on „bohaterem zbliżonym do Garibaldiego” i symbolem wysiłku antyimperialistycznego.

Maryla Rodowicz często wspomina spotkanie z Fidelem Castro

Maryla Rodowicz często wspomina spotkanie z Fidelem Castro

Castro spotykał się z gorącymi owacjami na całej półkuli zachodniej. Było to spowodowane jego sprzeciwem wobec amerykańskiej dominacji politycznej i przekształceniem Kuby z republiki bananowej do kraju mającego znaczący wpływ międzynarodowy.

Był ostro krytykowany przez rządy i organizacje praw człowieka w świecie zachodnim oraz powszechnie pogardzany przez rząd USA. Jego krytycy określali go mianem dyktatora. Zdaniem przeciwników rządy Castro spowodowały tysiące ofiar. Ich dokładna liczba nie jest jednak znana. Według Cuba Archive do tej pory udało się ustalić liczbę 9240 ofiar znanych z nazwiska, których okoliczności śmierci zostały potwierdzone przez przynajmniej dwa niezależne źródła. Od 1959 r. ponad 100 tys. Kubańczyków poznało smak obozów i więzień. Według innych źródeł – od 15 do 17 tys. osób zostało rozstrzelanych.

Chwalony przez wielu za zrównanie materialne obywateli Castro nie sprostał zadaniu wyciągnięcia mieszkańców wyspy z biedy. Widać ją na każdym kroku, nawet w słownictwie Kubańczyków. Do jednego z najpopularniejszych zwrotów należy stwierdzenie “Nie jest łatwo”, a wśród dowcipów często powtarzana jest zagadka: “Co robi Kubańczyk po obiedzie?” Odpowiedź brzmi: “Myśli jak zdobyć pieniądze na kolację”.

Wprawdzie surowość kubańskiego reżimu zelżała w ostatnich latach, ale wciąż wielu obywateli walczy o wolność słowa i inne prawa obywatelskie.

Fidel Castro zmarł 25 listopada w Havanie, w wieku 90 lat. Informację o jego śmierci podał brat i następca dyktatora, Raul Castro. Przyczyną śmierci były dolegliwości jelitowe przywódcy, które wcześniej w 2006 roku zmusiły go do częściowego oddania władzy w ręce brata.

Prezydent Raul Castro zapowiedział wypełnienie testamentu brata, uwzględniającego kremację, oraz wprowadzenie kilkudniowej żałoby narodowej.