Justin u Donalda

luty 13, 2017 at 3:00 pm

zz justin4Premier Kanady Justin Trudeau złożył dzisiaj pierwszą wizytę u Donalda Trumpa w Waszyngtonie. Obaj przywódcy deklarują chęć pielęgnowania wzajemnych więzi gospodarczych, przy jednoczesnym unikaniu napięć w takich sprawach jak imigracja.

To pierwsze takie spotkanie obu polityków. Poprzedziło je serdeczne powitanie, choć Trumpa i Trudeau dzieli sporo różnic. Przywódcy najpierw rozmawiali w cztery oczy, później dołączyli do nich ich współpracownicy i dziennikarze. Jeden z korespondentów przysłuchujący się spotkaniu informował, że politycy zwracają się do siebie po imieniu, per “Justinie” i “Donaldzie”.

Obaj przywódcy rozmawiali o renegocjacji łączącego Meksyk, USA i Kanadę układu o wolnym handlu NAFTA, który od dawna jest krytykowany przez amerykańskiego prezydenta jako niekorzystny dla jego kraju.

zz justin3Donald Trump określa układ NAFTA „najgorszą umową handlową”, jaką podpisały USA. Jej renegocjacja może mieć negatywne skutki dla światowej gospodarki. Według Trumpa umowa przyczynia się do wysokiego deficytu USA w handlu z Meksykiem i do przenoszenia tam miejsc pracy. Rozmowy na ten temat będą zapewne długotrwałe, a w przypadku braku porozumienia nie można wykluczyć wycofania USA z układu. Konsekwencjami może być zwiększenie niepewności i ograniczenie inwestycji w krajach NAFTA.

Po ponad 20 latach funkcjonowania trudno jednoznacznie ocenić efektywność NAFTA, gdyż na relacje gospodarcze pomiędzy krajami członkowskimi wpływają liczne czynniki, np. kryzysy finansowe czy zmiany kursów walutowych. Z perspektywy Kanady zazwyczaj uznaje się, że NAFTA oddziałuje pozytywnie na gospodarkę m.in. poprzez tworzenie miejsc pracy i wzrost produktywności, jak jest w przypadku Meksyku, czy zwiększanie międzynarodowej konkurencyjności firm, co dotyczy Kanady. W przypadku USA dotychczasowy wpływ NAFTA na gospodarkę kraju, w tym na wzrost gospodarczy i zmianę liczby miejsc pracy, był umiarkowany. Wynika to m.in. z relatywnie niewielkiej wartości handlu z Kanadą i Meksykiem, równej ok. 7% PKB USA. Według danych PISM, od powstania NAFTA handel (w tym usługami) USA z Kanadą i Meksykiem (odpowiednio pierwszym i trzecim największym partnerem handlowym) zwiększył się czterokrotnie (z ok. 300 mld dol. w 1993 r. do ok. 1,2 bln dol. w 2015 r.).

zz justin2Kwestią, w której obaj przywódcy diametralnie się różnią, jest m.in. polityka imigracyjna. Pod koniec stycznia kanadyjski premier – w odpowiedzi na antyimigracyjny dekret Trumpa – zamieścił na Twitterze wpis o otwartości Kanady na uchodźców. Kilka dni później mówił jednak o “podwójnej roli”, jaką musi wypełniać kanadyjski rząd, czyli o konieczności współpracy z największym partnerem handlowym i jednoczesnym stosowaniu się do zasad uznawanych za kanadyjskie. Na tym tle zupełnie nowym problemem okazała się kwestia uchodźców z USA, którzy od kilku tygodni starają się o azyl w Kanadzie, przekraczając nielegalnie słabo strzeżoną granicę pomiędzy tymi krajami. Osoby te opuszczają USA, gdyż obawiają się, że pod rządami obecnej amerykańskiej administracji uzyskanie przez nich prawa pobytu w tym kraju nie będzie możliwe.

zz justin1- Jestem bardzo zaszczycony wizytą premiera Trudeau - powiedział Trump na krótkiej sesji zdjęciowej przed rozpoczęciem rozmów. – Znałem i bardzo ceniłem jego ojca. Podarował mi (Pierre Trudeau) nasze wspólne zdjęcie - powiedział Donald Justinowi.

Rozmowy miały charakter zarówno spotkań prywatnych jak i paneli z udziałem doradców. Premierowi Kanady towarzyszyli w nich: minister spraw zagranicznych Chrystia Freeland, minister obrony Harjit Sajjan, minister bezpieczeństwa publicznego Ralph Goodale oraz minister finansów Bill Morneau.

Justin Trudeau unikał dotąd oficjalnie jakiejkolwiek krytyki pod adresem Trumpa. Skrytykował “taką ugodowość” m.in. lider NDP Tom Mulcair.

Eksperci nie są zdziwieni tym faktem zwracając uwagę, że 75% kanadyjskiego eksportu trafia właśnie do Stanów. Przez najdłuższą na świecie nie bronioną granicę Kanady ze Stanami przepływają dziennie towary o wartości 2 miliardów dolarów! Dla rządu liberalnego sprawa wymiany handlowej z USA wydaje się najwyższym priorytetem do tego stopnia, że o pomoc w negocjacjach zwrócono się nawet do konserwatywnej opozycji.

Ian Lee, profesor Sprott School of Business na Uniwersytecie Carleton w Ottawie, powiedział, że będzie “dziecinnym i nieodpowiedzialnym przypuszczanie”, iż Trudeau udał się do Waszyngtonu, by głosić tam Trumpowi zalety kanadyjskich wartości.

- Jeśli ktoś tak rozumuje to głęboko nie rozumie ani historii, ani roli premiera Kanady – powiedział Lee. - Nowa NAFTA, ewentualny podatek importowy i czy protekcjonizm pod hasłem “Kupuj amerykańskie” byłoby katastrofalne dla Kanady, więc Trudeau musi się upewnić, co czeka Kanadę.

Justin Trudeau w towarzystwie Ivanki Trump i Dawn Farrell, prezydent TransAlta Corporation

Justin Trudeau w towarzystwie Ivanki Trump i Dawn Farrell, prezydent TransAlta Corporation