Orzechy nie do chrupania

Porady babci Jelonki wrze 18, 2017 at 9:01 pm

Sceptycy z politowaniem słuchają opowieści o ich właściwościach, a tymczasem piorące orzechy cieszą się coraz większą popularnością. Dlaczego? Ponieważ są tanie, wydajne, zdrowe i przede wszystkim przyjazne dla naszego środowiska.

orzechy4W Indiach i Nepalu od wieków były wykorzystywane jako naturalny środek piorący. Rosną na kilkunastometrowych drzewach, owocujących co roku przez ok. 90 lat. Po zebraniu są łuskane, suszone i zgniatane. Do celów pralniczych stosowane są jedynie łupiny, które zawierają naturalne mydło – saponinę, wytwarzającą pianę w kontakcie z ciepłą wodą. Saponina ta jest całkowicie biologicznie rozkładalna, a ponadto ma działanie bakterio i grzybobójcze (chroni roślinę przed szkodnikami). Orzechy mają szerokie zastosowanie w gospodarstwie domowym i mogą z pewnością zastąpić tradycyjne chemiczne detergenty.

Zalety

Są bardzo ekonomicznym i ekologicznym środkiem czystości. Paczka 0,5  kg orzechów wystarcza średnio na rok przy 2-3 praniach tygodniowo. Raz użyte orzechy można użyć ponownie (jeżeli pierzemy w temperaturze do 60 stopni nie wypłukują się wszystkie saponiny, więc orzechy nie tracą swoich właściwości piorących). Nadają się również do delikatnych tkanin i nie spierają kolorów. Można w nich prać w pełnym zakresie temperatur (30 – 90 stopni). Orzechy nie uczulają, mają przy tym działania bakterio i grzybobójcze, są więc idealne dla alergików i w przypadku problemów skórnych, takich jak łuszczyca czy AZS. Są w pełni biodegradowalne i nie zawierają szkodliwych dla środowiska detergentów, więc wodę z prania można bez obaw użyć np. do podlania ogródka.

orzechy-piorące2Wady

Mają specyficzny, intensywny zapach, choć wyprane ubrania nie przesiąkają nim – pachną świeżością. Można ewentualnie do ostatniego płukania dodać kilka kropli zapachowego olejku). Orzechy nie są tak skuteczne, jak proszek i nie radzą sobie z większymi zabrudzeniami. Na duże plamy trzeba zastosować odplamiacz (np.ekologiczne mydełko odplamiające Dr Beckmann, dostępne m.in. w Starsky) lub połowę dawki zwykłego proszku do prania. Nie polecam również orzechów do prania ubrań z polaru, ponieważ mogą ulec zatłuszczeniu. Polar absorbuje olejek roślinny, zawarty w orzechach. Nie powinno się również prać w orzechach pieluch tetrowych, ponieważ tracą chłonność. Piorące orzechy nie mają również środka wybielającego, możemy jednak zastosować naturalny wybielacz w postaci sody oczyszczonej czy kwasku cytrynowego, dodanych do dozownika na proszek.

Jak i do czego?

Pranie w pralce

6-9 połówek łupin orzecha wrzuć do bawełnianego woreczka (zazwyczaj dołączony jest do paczki z orzechami lub bawełnianej skarpetki. Zwiąż dokładnie, a następnie pokrusz (np. tłuczkiem do mięsa) – zwiększy to wydzielanie saponin. Woreczek lub skarpetkę wrzuć bezpośrednio do bębna z praniem.

Pranie ręczne

3-6 łupin orzecha wrzucić na 15 minut do gorącej wody, następnie prać, jak w przypadku użycia tradycyjnego detergentu.

Mycie naczyń w zmywarce

5-6 pokruszonych w woreczku łupin włożyć do zmywarki (ale nie na grzałkę).

Podobnie, jak w przypadku prania w pralce, jest to środek tańszy, niż tradycyjne detergenty do zmywarki i z pewnością bezpieczniejszy dla delikatnych naczyń

orzechy3Czyszczenie złota i srebra

2-3 łupiny kruszymy i namaczamy przez 1 godzinę w połowie szklanki gorącej wody, następnie wyciskamy do płynu sok z połówki cytryny. Maczamy w roztworze starą szczoteczkę do zębów i czyścimy nią srebrne i złote przedmioty. To prosty i skuteczny sposób na odświeżenie na przykład starych babcinych sztućców czy złotej biżuterii. Orzechy są przy tym bezpieczne dla metali.

Uniwersalny środek czyszczący

Gotujemy 8–10 skorupek albo 12–15 g proszku przez 5 do 10 minut w ¾ litra wody. Stężenie może być zmienione w zależności od potrzeby. Ług ten należy przelać przez chustkę bawełnianą do butelki ze spryskiwaczem i mamy gotowy płynny środek czyszczący, który nadaje się do wszystkich prac w gospodarstwie domowym, w kuchni, łazience, toalecie, do mycia okien i auta. W razie potrzeby ewentualnie dodać szczyptę kwasku cytrynowego. Taka mikstura może mieć problemy z silnymi zabrudzeniami (np. mocno przypalonym tłuszczem na kuchence). Szybko się psuje – po kilku dniach zaczyna fermentować, dlatego płyn najlepiej trzymać w lodówce. By przedłużyć trwałość można na 500 ml wyciągu dodać około 25 kropli eterycznego olejku z drzewa herbacianego, który odkaża, jest bakteriobójczy i daje świeży zapach.

Szampon (do każdego rodzaju włosów)

Wyciąg przygotowany jak wyżej może być też używany do mycia włosów. Daje włosom jedwabny połysk, miękkość, zwalcza łupież. Po umyciu włosy łatwo się rozczesują i nie przetłuszczają się.

Płyn do mycia ciała

Wysoko skoncentrowany wyciąg z orzechów piorących jest pielęgnującym płynnym mydłem do mycia ciała, który cenią osoby cierpiące na atopowe zapalenie skóry albo z powodu alergii nie mogą używać konwencjonalnych produktów czyszcząco-chemicznych.

Płyn do kąpieli

Wlać od 25 do 50 ml wyciągu, a woda stanie się bardzo miękka, dając całemu ciału uczucie ulgi i relaksu. Można dodać do kąpieli kilka kropel ulubionego olejku eterycznego.

Środek do pielęgnacji zwierząt orzechy8

Wyciąg z orzechów piorących jest bardzo skutecznym i tanim środkiem czyszczącym dla zwierząt domowych. Hindusi myją nim swoje kosztowne słonie :-). Ze względu na właściwości insektobójcze, daje zwierzęciu ulgę, a przy tym nie podrażnia skóry.

Spryskując rośliny wyciągiem z orzecha piorącego, możemy pozbyć się szkodników roślin i pasożytów, np. mszyc na różach i innych kwiatach oraz w ogródku warzywnym. W ten właśnie sposób nie jesteśmy zmuszeni używać chemicznych pestycydów w ochronie roślin. Rośliny, które są tak chronione przed szkodnikami, nie są obciążane chemią.


orzechy 5

Gdzie kupić?

Piorące orzechy można znaleźć w Organic Stores, albo zamówić przez internet. Wystarczy wpisać w wyszukiwarce Soap Nuts lub Soap Berries.