Święte zioło

Porady babci Jelonki grud 26, 2017 at 5:59 pm

800px-Illustration_Hyssopus_officinalis0W czasach biblijnych stosowany był do oczyszczania i leczenia trędowatych. Jako roślina lecznicza był stosowany chętnie przez Greków i Rzymian, Hipokrates zalecał go na schorzenia dróg oddechowych, św. Hildegarda – na dolegliwości wątroby, przygnębienie i depresję, oczyszczanie krwi i kamicę. Od tamtych czasów hyzop (Hyssop – ang.) wykorzystywany jest w tradycyjnej medycynie ludowej pomocniczo w przeziębieniach, na chrypkę, gorączkę, ból gardła, choroby płuc i opryszczkę. Działa również rozkurczowo, bakteriobójczo, tonizująco, oczyszczająco i regulująco na metabolizm wątroby.

Przepisy lecznicze 

Benedyktynka – słynna nalewka mnichów

2 szklanki spirytusu 96%

1 szklanka wody

250 g cukru

benedyktynka 4aZioła: hyzop, szafran, goździki, cynamon, majeranek, mięta, lawenda, tymianek, korzeń rabarbaru – użyć po szczypcie. Wszystkie zioła poza rabarbarem i lawendą zalać w szklanym naczyniu spirytusem rozcieńczonym wodą, odstawić na godzinę. Dodać lawendę i rabarbar. Wymieszać i odstawić na kolejne 15 minut. Przecedzić przez 2,3 razy złożoną gazę starannie odciskając zioła. Przelać do butelki. Pozostawić do dojrzewania na 2-3 miesiące. Benedyktynka to doskonały środek przywracający równowagę całemu organizmowi. Wzmacnia, dodaje sił, energii, reguluje trawienie, łagodnie uspakaja. Pić po 1 kieliszku dziennie.

Wino z hyzopu

50 g świeżego ziela hyzopu zalać litrem dobrego, czerwonego wina gronowego. Odstawić na tydzień. Przecedzić. Pić po 2 kieliszki dziennie w czasie przemęczenia, rozdrażnienia, silnego stresu. Podgrzane zażywać przy katarze i kaszlu.

Napar na żołądek

1 łyżeczkę ziela zalać szklanką wrzątku, po 15 minutach przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie po ½ szklanki przy problemach z żołądkiem i trawieniem np. przy wzdęciach, niestrawności, zatruciach.

Napar na nerwy i nadmierną potliwość

1 łyżka hyzopu

1 łyżka szałwii

1 łyżka liścia orzecha włoskiego

1 łyżka kwiatu maku polnego

Wszystkie składniki zmieszać, łyżeczkę mieszanki parzyć 10 minut pod przykryciem. Pić szklankę dziennie w 3 porcjach w odstępie 3-4 godzin.

Mieszanka działa na ośrodkowy układ nerwowy, uspokaja i hamuje wydzielanie potu.

Oliwka hyzopowa600x_hyzop1_

Garść hyzopu zalać litrem oliwy z oliwek. Odstawić na 2 tygodnie, przecedzić.

Oliwkę można używać kulinarnie np. sałatek, leczniczo do smarowania trudno gojących się ran, wrzodów, oparzeń oraz kosmetycznie na twarz – wygładza i odświeża cerę.

Kompres na naciągnięcia mięśni, krwiaki, kontuzje, stawy

4 łyżki hyzopu, żywokostu i arniki zalać ½ litra wrzątku. Nasączyć kompres z gazy w naparze, przykładać w bolące miejsca.

Okład na siniaki

Posiekać 50 g liści kasztanowca, 30 g ziela hyzopu i 20 g babki lancetowatej. Do 5 łyżek mieszanki dodać łyżkę płatków owsianych, rozrobić z wodą na papkę. Ogrzewać w rondelku, nałożyć na gazę, przyłożyć na siniaka, owinąć bandażem.

hyzop1Hyzop w kuchni

Hyzop lekarski powinien znaleźć się w domu każdej gospodyni domowej, bo zioło to posiada oczyszczające siły. Przy dzisiejszym wartościach (a właściwie ich braku) produktów spożywczych, z pewnością nam się przyda. Hyzop w kuchni ciągle pozostaje w niełasce, chociaż niegdyś uznawany był za doskonałą korzenną przyprawę. Ma balsamiczny aromat i charakterystyczny gorzko-cierpki smak. Drobno siekane listki sprawią, że lepiej będą smakować surówki i sałatki, dania mięsne, gotowane ryby, pasztety, jajecznica, twarożek i smażone ziemniaki.

Hyzop jest ulubieńcem twórców gorzkich likierów i nalewek takich jak Absynt, Benedyktyn lub Chartreuse.  Wiele osób uważa, że przyprawa ta jest zbyt ostra do stosowania w tradycyjnej kuchni. Należy zatem wykorzystywać go z umiarem, gdyż bardzo szybko zagłusza inne przyprawy. Jako przyprawa do zielonej sałaty wystarczą dwa, trzy liście lub kwiaty. Już niewielka ilość hyzopu może mile zaskoczyć w potrawach z owoców, takich jak kompoty lub duszone śliwki. Aby wydobyć z potrawy ciekawy aromat, wystarczy posypać ją niewielką ilością mielonego suszonego hyzopu, lub dodać dwa razy tyle drobno posiekanych świeżych liści.

Szczypta ziół doskonale komponuje się z zupami z groszku i soczewicy oraz nadaje smak daniom z pieczarek. Kiełbasy, pasztety i mięsiste gulasze często doprawia się hyzopem, charakteryzującym się mocnym smakiem. Odrobina hyzopu wydobędzie pełnię smaku pikantnych sosów owocowych do kaczek, gęsi lub indyka.

W Izraelu hyzop czasami stosuje się zamiennie z tymiankiem w mieszance ziół, sezamu i soli zwanej  za’atar. Hyzop rewelacyjnie współgra ze smakiem ryb, które w niektórych regionach Panamy są karmione jego liśćmi, dzięki czemu same w sobie nabierają smaku tej przyprawy.

Działania niepożądane

Tak jak wiele roślin o cechach leczniczych, hyzop również posiada działania niepożądane. Zbyt częste spożywanie naparów z hyzopu, może spowodować drgawki, warto więc uważać i nie przekraczać zalecanych dawek tego ziela.

UWAGA: Hyzop w żadnej postaci nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży (może wywołać poronienie), ani  epileptyków.

Hyzop rośnie dziko, można go uprawiać w ogrodach lub wyhodować w doniczce. Suszony jest dostępny w sklepach zielarskich.