Polak z Edmonton bliski rozwiązania średniowiecznej zagadki

Polacy w Kanadzie Top News luty 9, 2018 at 6:00 am

zz manuscript2Wszystko wskazuje na to, że słynny Manuskrypt Wojnicza, księga pochodząca z przełomu XV i XVI wieku, może zostać rozwiązana – dzięki prof. Grzegorzowi Kondrakowi, pracującemu na Uniwersytecie Alberty w Edmonton. Ogłosił on, że wraz ze swoim doktorantem rozszyfrował pierwsze zdanie rękopisu: “Ona przedstawiła zalecenia księdzu, panu domu, mnie i ludziom”. 

Manuskrypt Wojnicza to pergaminowa księga oprawiona w skórę, składająca się pierwotnie ze 136 dwustronnie zapisanych welinowych kart, pokrytych rysunkami, wykresami i niezrozumiałym pismem. Swoją nazwę zawdzięcza odkrywcy Michałowi Wojniczowi, polskiemu antykwariuszowi i kolekcjonerowi, który w 1912 nabył rękopis od jezuitów. Rękopis uchodzi za jeden z najbardziej tajemniczych rękopiśmiennych zabytków średniowiecza, ponieważ jego autor, pismo oraz język do dziś pozostają nieznane.

Rękopis Wojnicza był i jest przedmiotem intensywnych badań, prowadzonych przez profesjonalnych kryptologów i amatorów, m.in. przez uznanych amerykańskich i brytyjskich specjalistów od łamania kodów, którzy działali podczas II wojny światowej. Żadnemu nie udało się rozszyfrować ani jednego słowa. Ta seria niepowodzeń spowodowała, że rękopis stał się słynnym przedmiotem kryptologii historycznej, ale również dodała wagi teorii mówiącej, że księga jest po prostu wyszukaną mistyfikacją, sekwencją przypadkowych symboli, które nie mają żadnego znaczenia.

Badania pergaminu, na którym spisano rękopis, przeprowadzone metodą datowania radiowęglowego w latach 2009–2011 na University of Arizona wykazały, że powstał między 1404 a 1438.

Prof. Grzegorz Kondrak

Prof. Grzegorz Kondrak

Teraz do rozwiązania tajemnicy jednego z najbardziej zagadkowych zabytków średniowiecza zbliżył się prof. Grzegorz Kondrak z Wydziału Technik Komputerowych University of Alberta w Edmonton, zajmujący się badaniami na temat języków.

Dzięki programowi komputerowemu udało się porównać próbki około 400 języków, z których został wybrany ten, który był najbardziej zbliżony do języka manuskryptu. Program przekłada każdy symbol, każdą literę, na literę w języku hebrajskim. Większość z tych liter tworzy słowa hebrajskie. Program znalazł też wiele słów, które w pewnym sensie odnoszą się do ilustracji, które znajdują się w manuskrypcie.

Wszystkie strony zawierają ilustracje. Jedne odnoszą się do roślin, inne do astrologii. Jest wiele ilustracji tajemniczych: na przykład kobiet kąpiących się w wodzie.

Prof. Kondrak próbował odszyfrować te słowa, które się znajdują w pobliżu ilustracji, które pokazują na przykład rośliny. Pojawiły się więc: powietrze, ogień, czy rolnik.

zz manuscript

To dopiero początek. Interpretacją i powiązaniem z ilustracjami musi się zająć ktoś, kto zna bardzo dobrze język hebrajski. Musi to być także ktoś znający historię czasów średniowiecza, zagadnienia związane z alchemią i rękopisami.

Prof. Kondrak pracuje na codzień nad tym, by komputery potrafiły wykorzystać i zrozumieć olbrzymie ilości tekstu, które zostały napisane przez ludzi. Zajmuje się też kryptologią, czyli odcyfrowywaniem szyfrów, a raczej pisaniem programów które to robią.

Więcej: TUTAJ. I TUTAJ.