Justin Trudeau znów przeprosił Indian

Kanada Top News marz 27, 2018 at 4:00 pm

zz chicoltinPremier Kanady Justin Trudeau przeprosił oficjalnie za powieszenie w 1864 roku grupy członków indiańskiego plemienia Chilcotin (Tsilhqot’in) przez brytyjskie władze kolonialne.

We wrześniu 1864 roku pięciu członków plemienia Chilcotin: Telloot, Klatsassin, Tah-pitt, Piele i Chessus zostało oskarżonych o zabicie 14 białych osadników. Incydent jest uznawany za jeden z najbardziej niesławnych epizodów w historii Kanady.

Przemawiając w parlamencie premier Trudeau rozgrzeszył przywódców Chilcotin ze wszystkich wykroczeń. Mówił też o “głębokim żalu” za reakcję przeciwko nim.

- Czcimy i uznajemy sześciu przywódców Chilcotin (szósty został osobno powieszony później, w pobliżu New Westminster) - ludzi, którzy byli traktowani i sądzeni jako przestępcy w epoce, w której zarówno rząd kolonialny, jak i proces sądowy nie respektowały praw członków plemienia Chilcotin – powiedział premier.

Trudeau dodał, że w czasie “gorączki złota” władze kolonialne “nie brały pod uwagę potrzeb ludu Chilcotin, którzy byli tam pierwsi”.

Joe Alphonse, przewodniczący plemienia Chilcotin, powiedział, że przeprosiny premiera są “wielkim krokiem”.

- Zajęło nam to 154 lata. 154 lata to dużo. To był bardzo emocjonujący dzień – powiedział.

Do powieszenia doszło w czasie wojny z plemieniem Chilcotin, której podłożem była budowa nowej trasy w kierunku terenów złotonośnych na północy Kolumbii Brytyjskiej.

zz memorial

Poniżej obszerny opis tego konfliktu.

W kwietniu 1858 roku 30,000 wiedzionych gorączką złota poszukiwaczy z Kalifornii obrało kurs w kierunku Victorii. Rok później gorączka złota wybuchła w rejonie Cariboo, gdzie odnaleziono pokłady tego kruszcu.

Złotonośne tereny Cariboo

Złotonośne tereny Cariboo

Dnia 24 października 1861 r. grupa przedsiębiorców: Alfred Waddington, Roderick Finlayson i William F. Tolmie z Kompanii Zatoki Hudsona zleciła Roertowi Homfrayowi i kilku jego towarzyszom wytyczenie trasy biegnącej z Bute Inlet do Fortu Alexandria. Z uwagi na trudności terenowe i aprowizacyjne przedsięwzięcie spaliło na panewce a cała grupa w po dotarciu do Kanionu rzeki Homathko zdecydowała się zawrócić. W dniu 20 grudnia siedmiu całkowicie wyczerpanych i wygłodzonych ludzi powróciło do Bute Inlet.

Pomimo niepowodzenia Alfred Waddington nie zrezygnował ze swoich planów, obiecując władzom nowy szlak, a co za tym idzie skrócenie transportu lądowego z 359 do 185 mil, co miało zająć nie 37, jak uprzednio, a 22 dni podróży. Trasa wytyczona przez Waddingtona biegła przez dolinę Homalco w kierunku Chilcotin-Plateau. Stąd szlak prowadził wzdłuż Puntzi Lake aż do ujścia rzeki Quesnel.

W pierwszej połowie 1862 r. w rejon Bute Inlet przybyło wielu białych robotników. Oprócz nich przybyli osadnicy Alex McDonald oraz William Manning, którzy zajęli należącą do Chilcotinów ziemię w rejonie Puntzi Lake. 16 maja 1862 r. do obozu Waddingotna wyruszyła grupa białych oraz trzech Indian z Victorii, których zadaniem było wybadanie terenu pod przyszłą trasę do Fortu Alexandria. Pomimo ogromnych trudności (ciężką podróż omal nie przypłacili życiem) dotarli oni w dniu 23 maja do obozu Waddingtona. Jeszcze tego samego miesiąca pojawiło się 20 poszukiwaczy złota, wśród nich Francis Poole. Część z nich zbadała rejon Bella Coola oraz ziemie w pobliżu Chilcotin Lake.

14 kwietnia 1863 r. do Bute Inlet przybył transport z 91 robotnikami i 19 mułami. Waddington zwerbował spośród Chilcotinów indiańskich pomocników, wśród nich wodza Telloota. Do listopada wybudowano 23 mile trasy w tym 66 mostów. Z początkiem zimy Waddinton i 70 ludzi wróciło do domów. Na miejscu pozostawiono magazyny z mąką, strzeżone przez Indian. Prace wznowiono w dniu 22 marca 1864. Trzy tygodnie później zwerbowano kolejnych 16 Indian, którzy zajęli się budową magazynu w rejonie Homathko-Canyon.

29 kwietnia 1864 r. doszło do incydentu z Indianami pod wodzą młodego wodza Klatsassina. W trakcie sporu zastrzelony został jeden z przewoźników Timothy Smith a jego zwłoki wrzucono do rzeki. Splądrowano też jeden z magazynów. Po tym incydencie Klatsassin i jego wojownicy umalowali twarze w barwy wojenne i tańcząc oraz śpiewając wkroczyli na ścieżkę wojenną. Następnego dnia Indianie splądrowali kolejny magazyn, zabijając kilku białych. Wkrótce ich ofiarą padł William Brewster i trzech innych robotników. Później listę ofiar uzupełnił jeszcze osadnik William Manning spod Puntzi Lake i kolejnych 3 białych spod Anahin Lake. Łącznie 19 ofiar – wszyscy związani z przedsięwzięciem Waddingtona.

Wojownicy Chilcotin

Wojownicy Chilcotin

Pierwsze wiadomości o masakrze dotarły do Bute Inlet w dniu 3 maja, kiedy to trzem rannym po napadzie Indian białym, udało się dotrzeć do osady. 13 maja o sytuacji powiadomiony został gubernator prowincji Frederick Seymour. Dzień później wysłał on oddział składający się z 28 ludzi pod wodzą Chartresa Brewa do Bute Inlet, grupie towarzyszył Alfred Waddington i ocalały z pogromu Edward Mosely.

W międzyczasie kolejna grupa białych została napadnięta przez Indian. Zginęło kilku białych, wśród nich Alex McDonald i miejscowi poszukiwacze złota a także jeden z napastników. Dnia 20 maja Brew na czele swojego oddziału dotarł do obozu robotników, gdzie mógł już tylko pochować ciała zabitych.

W czerwcu gubernator Seymour na czele 38 ludzi i 30 wojowników z plemienia Bella Coola wyruszył przeciwko Chilcotinom. W trakcie marszu z oddziału zdezerterowało 20 Indian a jeden biały zginął w wyniku nieszczęśliwego wypadku. Po dotarciu na tereny Chilcotinów gubernator zaproponował rokowania pokojowe z wodzami plemienia. 22 lipca do obozu gubernatora przybyli wodzowie Klatsassin, Telloot i sześciu wojowników. Wszyscy zostali natychmiast aresztowani. W tej sytuacji pozostali członkowie plemienia oskarżając białych o zdradę opuścili rejon kierując się w rejon Fortu Alexandria.

Wieszanie wodzów Chilcotin. Grafika Shawna Swasky’ego

Wieszanie wodzów Chilcotin. Grafika Shawna Swasky’ego

29 września pięciu członków plemienia Chilcotin zostało oskarżonych o mordy na białych. Wyrok wydał sędzia Matthew Baillie Begbie mający sławę surowego i bezkompromisowego. Indianie bronili się, twierdząc że byli w stanie wojny, nie zmieniło to jednak wydanego wyroku i w dniu 26 października 1864 r. zostali powieszeni publicznie. Egzekucji przyglądało się 250 osób.

Śmierć wojowników nie zakończyła działań wojennych. W odpowiedzi na prośby osadników, obawiających się kolejnych ataków indiańskich w rejonie Williams Lake, gubernator wysłał niewielki oddział żołnierzy do ochrony. Jeszcze w dniu 16 lutego 1865 r. dochodziły wiadomości o niepokojach w rejonie Quesnel River, gdzie mieszkańcy w obawie przed atakami organizowali oddziały lokalnej samoobrony.

W czerwcu 1865 w New Westminster skazano i stracono dwóch wojowników Chilcotin. Proces trwał zaledwie 3 godziny.

Dopiero w roku 1993 doszło do rehabilitacji Chilcotinów ze strony władz. Sędzia Anthony Sarich wydał dokument o związkach systemu prawnego w prowincji a Indianami. Wyrażono ubolewanie za egzekucję wodzów i nie uznanie ich za przeciwników wojennych.

Po ekshumacji, szczątki zabitych pochowano w zbiorowym grobie.

Więcej – TUTAJ.