Historia Kanady

Wigilia zjednoczenia państwa (1840-1867)

Pod wpływem kryzysu wewnętrznego i zagrożenia ze strony Stanów Zjednoczonych Kanada Wschodnia (czyli Quebec), Kanada Zachodnia (Ontario), Nowa Szkocja i Nowy Brunszwik zdecydowały się połączyć w konfederację.

Posted 5 years ago by

Atakują fenianie! (1865-1866)

Kolonie francuskie i brytyjskie w Ameryce Północnej były dotychczas celem ataków wzajemnych ataków, a także ataków ze stron Indian, Amerykanów oraz ich najemników. W 1866 roku Kanadę zaatakowali po raz pierwszy… Irlandczycy.

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Saint-Eustache, Polacy i pseudo-Polacy (1837)

14 grudnia 1837 roku stoczono decydującą bitwę pomiędzy kanadyjskimi rebeliantami a siłami brytyjskimi. Po obu stronach walczyli… Polacy.

Posted 5 years ago by

Rebelie w Dolnej i Górnej Kanadzie (1837)

Obie rebelie miały bardzo “operetkowy” przebieg i szybko zostały spacyfikowane, a ich przywódcy zostali zmuszeni do ucieczki za granicę. Skutki rebelii były jednak dalekosiężne

Posted 5 years ago by

Kształtowanie granic ze Stanami (1812-18)

W czerwcu 1812 James Madison, prezydent Stanów Zjednoczonych, wypowiedział wojnę Wielkiej Brytanii; celem amerykańskiej inwazji stała się Kanada.

Posted 5 years ago by

Bitwa nad Horseshoe Bend i pod Nowym Orleanem (1814)

W marcu 1814 generał Andrew Jackson, przyszły prezydent USA, zmobilizował milicję z Tennessee i połączywszy ją z oddziałami zawodowymi oraz wsparty indiańskimi sojusznikami, wyruszył na czele 3 tysięcy ludzi na kampanię przeciw Indianom z plemienia Upper Creek

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Baltimore (1814)

Wczesnym rankiem, obserwując bitwę ze statku, Francis Scott Key zobaczył ogromny sztandar amerykański. Nikt nie spodziewał się, że przetrwał angielski ostrzał. Widok tak go wzruszył, że napisał wiersz, który jest dzisiaj hymnem Stanów Zjednoczonych

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Plattsburghiem (1814)

Początkowa bitwa skupiała się na wymianie ognia pomiędzy okrętami flagowymi: brytyjskim Confiance i amerykańskim Saratoga. Po pierwszej wymianie ognia wszystkie działa na obu okrętach zostały zniszczone

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Siedmioma Dębami (1814)

Podczas trwającej wojny Brytyjczyków z Amerykanami dochodziło do nieustających sporów pomiędzy Kompanią Zatoki Hudsona, a Kompanią Północno-Zachodnią z udziałem Metysów, których kulminacyjny moment nastąpił w czerwcu 1814 roku. Konflikt rozpoczął się od po słabych zbiorach w latach 1813 i 1814. Mimo wzmożonej produkcji Metysi nie zdołali zapewnić pełnych dostaw suszonego mięsa bizonów (tzw. pemikanu) dla 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Lundy’s Lane (1814)

Kolejne odsłona tzw. wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku, która odbyła się w trzecim roku tej wojny i ostatnia na terenie (dzisiejszej) Kanady. 25 lipca 1814 pod miastem Niagara oddział amerykański o liczbie 2000 żołnierzy zaatakował dobrze przygotowany do walki i uzbrojony w artylerię równie liczebny oddział brytyjski. Brytyjczycy liczyli na swoją przewagę ognia i ogólną przewagę 

Posted 5 years ago by

Bitwa nad rzeką Chippawa (1812)

Amerykanie nie walczyli niezorganizowaną kupą, lecz utrzymali zwarty szyk. Po krótkiej wymianie ognia doszło do walki na bagnety. W tym momencie do akcji wkroczył oddział Portera ukryty w lesie, z którego wcześniej przepędzono Indian, uderzając w Brytyjczyków z flanki.

Posted 5 years ago by

Bitwa w której nikt nie poległ (1814)

Bitwa o Fort Erie 3 lipca 1814, pod miastem Fort Erie. W zasadzie nie zasługuje na swoją nazwę, z taktycznego punktu widzenia można ją uznać za potyczkę. Jej skutki były jednak istotne. Była też preludium do większej bitwy pod Chippewa. Fort Erie był umocnieniem brytyjskim strzegącym dostępu do Ontario od strony dzisiejszego Buffalo. Rzeka Niagara 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod farmą Cryslera (1813)

Przed nami kolejne bitwy tzw. wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku. Bitwa pod farma Cryslera rozegrała się w okolicach Montrealu. Dokładnie: 11 listopada 1813 roku. Planem amerykańskiego generała Jamesa Wilkinsona było uderzenie ze swym 8-tysięcznym oddziałem na Montreal. Wilkinson liczył także na połączenie się z 4-tysięcznym oddziałem generała Hamptona, który w międzyczasie został rozproszony w bitwie pod 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Châteauguay (1813)

Odbyła się 25 października 1813. 4-tysięczny oddział wojska amerykańskiego dowodzonego przez generała Wade Hamptona wyruszył znad jeziora Champlain w kierunku Montrealu by tam połączyć się z siłami pod dowództwem Jamesa Wilkinsona. Ostatecznym planem było zdobycie Montrealu, które mogło się powieść dzięki znacznej przewadze liczebnej połączonych armii. Na spotkanie Hamptona wyszedł kanadyjski pułkownik Charles de Salaberry 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Moraviantown (1813)

Po zwycięstwie w bitwie o jezioro Erie Amerykanie wyruszyli w głąb Ontario, mając nadzieję na trwałe podporządkowanie sobie prowincji. Na ich spotkanie wyruszył pułkownik Henry Proctor z odziałem 500 żołnierzy i baterią artylerii. Towarzyszył mu tysięczny oddział indiański po wodzą Tecumseha. Obie armie spotkały się 4 października 1813 w okolicach Chatham nad rzeką Thames. Preludium 

Posted 5 years ago by

Bitwa o jezioro Erie (1813)

Rozgorzała 10 września 1813 roku po tym, jak Brytyjczycy niespodziewanie zdjęli blokadę portu Erie. Uwolniona flota amerykańska pod dowództwem komandora Olivera Perry, składająca się z 9 okrętów, rozpoczęła patrolowanie akwenu. Napotkała ona flotę brytyjską pod dowództwem komandora Roberta Barclaya w okolicach Put-in-Bay w Ohio. W skład floty brytyjskiej wchodziło tylko 6 okrętów, przewyższających jednak sumarycznym 

Posted 5 years ago by

Wojna brytyjsko–amerykańska (1812-15)

W 1812 roku wybuchła wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona. Wypowiedziana przez Amerykanów 18 czerwca trwała ponad 3 lata. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą. Od początku XIX wieku Stany Zjednoczone zaczęły być aktywne na scenie międzynarodowej jako partner polityczny i gospodarczy krajów europejskich. Ich naturalnym sojusznikiem na kontynencie 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Quebec (1775)

Inwazja na Kanadę w 1775-1776 była pierwszą, i prawdopodobnie jedyną dużą inicjatywą ofensywną Amerykanów podczas amerykańskiej wojny o niepodległość. Po kilku początkowych sukcesach rebeliantów brytyjskie i kanadyjskie siły zbrojne całkowicie pokonały agresorów. Stany Zjednoczone próbowały również później kilkakrotnie zająć Kanadę podczas Wojny 1812 roku, jednak i one także doznały niepowodzenia. 10 maja 1775 roku rebelianci 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Sainte-Foy (1760)

Bitwa zwana także Bitwą pod Quebekiem również należała do jednej z co najmniej 20 dużej rangi bitew brytyjskiej wojny z Francuzami i Indianami. Miała miejsce 28 kwietnia 1760 roku, a francuskie wojska odniosły zwycięstwo nad brytyjską armią Jamesa Murraya. Po cofaniu się z Quebecu po katastrofie na Równinie Abrahama 13 września 1759 roku francuska armia 

Posted 5 years ago by

Bitwa o Fort Duquesne (1758)

Kolejne starcie na północnoamerykańskim froncie wojny siedmioletniej. Bitwa o Fort Duquesne była nieudaną próbą zajęcia francuskiego Fortu Duquesne przez elementy brytyjsko-amerykańskiej armii generała Johna Forbesa, podczas Wojny z Francuzami i Indianami. John Forbes miał łącznie około 6000 ludzi skoncentrowanych w Fort Cumberland w stanie Maryland, wliczając w to 2-tysięczny kontyngent wirgińskiej milicji stanowej przyprowadzony przez 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Monongahelą (1755)

Bitwa w trakcie brytyjskiej wojny z Francuzami i Indianami, która stanowiła północnoamerykański front wojny siedmioletniej. Bitwa z udziałem Kanadyjczyków stoczona została nad rzeką Monongahela w pobliżu dzisiejszego Pittsburgha (Pensylwania) i zakończyła się klęską Brytyjczyków. W kwietniu 1754, na 2 lata przed wybuchem wojny siedmioletniej w Europie, Francuzi zajęli brytyjski Fort Prince George położony w pobliżu 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Jumonville Glen i Great Meadows (1754)

Bitwa pod Jumonville Glen (1754) Bitwa ta była epizodem wojny z Francuzami i Indianami. Wybuch wojny Brytyjczyków z Francuzami i sprzymierzonymi z nimi Indianami była jedną z przyczyn, a następnie częścią wojny siedmioletniej. Bitwa ta była w istocie potyczką niedaleko współczesnego miasta Uniontown na zachodzie Pensylwanii, poprzedzającą dopiero większą bitwę pod Great Meadows. Wtedy stał 

Posted 5 years ago by

Bitwa pod Quebec (1690) i w Zatoce Hudsona (1697)

Najbliższe epizody poświęcamy najważniejszym bitwom z  wczesnej historii Kanady w chronologicznym porządku.

Posted 5 years ago by

Nieustające wojny kolonistów (1629-1763)

Przez większą część istnienia Nowej Francji, Anglia i Francja były w stanie wojny. Nawet w krótkich okresach pokoju w Europie wrogość między koloniami w Ameryce Północnej utrzymywała się. Walki z Francuzów Irokezami, posiadającymi brytyjskie poparcie, nie ustawały. Podobnie Francuzi popierali plemiona indiańskie antagonistyczne w stosunku do Brytyjczyków.  Pierwsza wojna francusko-brytyjska wybuchła we wczesnej fazie tworzenia 

Posted 5 years ago by

Dwa oblężenia Louisburga (1719-1758)

Louisburg był najpotężniejszą twierdzą w Ameryce Północnej. Zbudowano ją w 1720 na wyspie Cape Breton, północnym cyplu Nowej Szkocji obok osady Louisburg przez francuską administrację kolonialną.

Posted 5 years ago by

Akadia – przodek Nowej Szkocji (1604-1758)

Jednym z najciekawszych epizodów kolonizacji Kanady przez Francuzów było stworzenie Akadii. Zajmowała ona obszar od wschodnich wybrzeży do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine). W 1604 roku, gdy w Polsce Karol Chodkiewicz zwycięsko rzucał huasarię na Szwedów pod Białym Kamieniem, a Anglia zawierała pokój z Hiszpanią, niejaki Pierre 

Posted 5 years ago by

Francuskie pół Ameryki (1534-1763)

Zanim Kanadę nazwano Kanadą, nazwy tej używano również do określenia Nowej Francji czyli francuskiej kolonii w Ameryce Północnej. Kolonię tę założył Samuel de Champlain, który został jej pierwszym gubernatorem generalnym. Choć początkowo Nowa Francja opierała się na typowych dla kolonizacji angielskiej kompaniach handlowych opartych na zasadach merkantylizmu, to wkrótce kolonia ta weszła pod jurysdykcję króla 

Posted 5 years ago by

Początki obecności francuskiej (1506-1543)

Zgodnie z prawdą historyczną pierwszym Europejczykiem, który dotarł do wybrzeży Kanady i zajął ten teren w imieniu swojego mocodawcy był w 1497 Giovanni Caboto (John Cabot), włoski żeglarz w służbie angielskiego króla Henryka VII. W kilka lat później przybyli Portugalczycy. Juan Fagundes, próbował założyć kolonię na Nowej Fundlandii, jednak portugalskie osiedle zostało zniszczone przez miejscowych 

Posted 5 years ago by

Przybywają biali! (1000-1610)

Pierwszymi Europejczykami, którzy dotarli na tereny dzisiejszej Kanady byli Wikingowie, na co wskazują relacje skandynawskich sag oraz znaleziska archeologiczne w L’Anse aux Meadows w Nowej Fundlandii. Pierwszym, który dotarł do Ameryki Północnej był Leif Eriksson; kolejnymi wyprawami przewodzili jego brat Thorwald oraz Thorfinn Karlsefni. W 1497 Giovanni Caboto, włoski żeglarz w służbie angielskiego króla Henryka 

Posted 5 years ago by

Kanada samych Indian (1000 p.n.e.)

Około 1000 roku p.n.e. w Krainie Wielkich Jezior oraz na Nizinie Laurentańskiej plemiona irokeskiej grupy językowej zdążyły już wykształcić kulturę rolniczą

Posted 5 years ago by