{"id":101113,"date":"2018-11-14T16:00:47","date_gmt":"2018-11-14T21:00:47","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=101113"},"modified":"2018-11-14T10:35:40","modified_gmt":"2018-11-14T15:35:40","slug":"historia-polskiej-literatury-wydana-po-angielsku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2018\/11\/14\/historia-polskiej-literatury-wydana-po-angielsku\/","title":{"rendered":"Historia polskiej literatury wydana po angielsku"},"content":{"rendered":"

\"zz<\/a>W Toronto odby\u0142a si\u0119 premiera ksi\u0105\u017cki “Being Poland: A New History of Polish Literature and Culture since 1918\u201d (B\u0119d\u0105c Polsk\u0105: Nowa Historia Polskiej Literatury i Kultury od 1918 roku) – napisanej po angielsku przez 60. autor\u00f3w historii wsp\u00f3\u0142czesnej literatury polskiej.<\/b><\/p>\n

Publikacja ta ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa Uniwersytetu Toronto – University of Toronto Press. Pomys\u0142odawcami s\u0105 prof. Tamara Trojanowska, dyrektor Centrum Dramatu, Ta\u0144ca i Sztuk Teatralnych na tej uczelni, prof. Joanna Ni\u017cy\u0144ska z wydzia\u0142u j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich Indiana University, prof. Stanis\u0142aw Czapli\u0144ski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz t\u0142umaczka i redaktorka Agnieszka Polakowska.<\/p>\n

– Okre\u015blam pomys\u0142 na t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 jako transoceaniczny. Spr\u00f3bowali\u015bmy po\u0142\u0105czy\u0107 wielorakie dyskursy i r\u00f3\u017cne punkty widzenia, st\u0105d zaproszenie koleg\u00f3w z Polski, z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, mamy te\u017c kilku autor\u00f3w europejskich spoza Polski <\/i>– powiedzia\u0142a prof. Trojanowska.<\/p>\n

W 1956 roku w USA ukaza\u0142o si\u0119 angielskie wydanie wcze\u015bniejszej pracy prof. Manfreda Kridla “Literatura polska na tle rozwoju kultury”, w 1969 r. – historia literatury polskiej napisana przez Czes\u0142awa Mi\u0142osza, a w 1978 roku – angielskie wydanie “Dziej\u00f3w literatury polskiej” prof. Juliana Krzy\u017canowskiego.<\/p>\n

Jak podkre\u015bli\u0142a Trojanowska, by\u0142y to kompendia adresowane do innego czytelnika i pisane klasycznie: – Nasza ksi\u0105\u017cka jest wy\u0142\u0105cznie o ostatnim stuleciu, wyszli\u015bmy z za\u0142o\u017cenia, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 nale\u017cy ju\u017c do historii. Ze wzgl\u0119du na cykl produkcyjny historia zosta\u0142a doprowadzona w\u0142a\u015bciwie do pierwszej dekady XXI wieku.<\/i><\/p>\n

“Being Poland…” w spos\u00f3b przekrojowy przedstawia histori\u0119 literatury i kultury, a jej zadaniem jest opisanie zachodz\u0105cych w tej dziedzinie d\u0142ugotrwa\u0142ych proces\u00f3w. Uwzgl\u0119dniono nie tylko klasyczne gatunki, ale tak\u017ce esej, dzienniki, reporta\u017c i film. Ksi\u0105\u017ck\u0119 podzielono na cztery cz\u0119\u015bci: “Transitions” (transformacje), “Strategies” (strategie), “Transmissions” (transmisje) i “Genres and Their Discontents” (gatunki i ich przywary).<\/i><\/p>\n

\"zz<\/a><\/p>\n

– Zdecydowali\u015bmy, by takim d\u0142ugotrwa\u0142ym przekrojem obj\u0105\u0107 trzy paradygmaty polskiej kultury: sarmacki, romantyczny i modernistyczny. Te g\u0142\u00f3wne paradygmaty prezentujemy angielskoj\u0119zycznemu czytelnikowi w dwug\u0142osach. Jest w nich zar\u00f3wno potwierdzenie wa\u017cno\u015bci danego paradygmatu, jak i drugi g\u0142os, kt\u00f3ry wpisuje ten paradygmat w europejsk\u0105 czy \u015bwiatow\u0105 kultur\u0119 <\/i>– powiedzia\u0142a Trojanowska.<\/p>\n

Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce wielo\u015b\u0107 opinii oznacza r\u00f3wnie\u017c sta\u0142y dialog.<\/p>\n

– To r\u00f3wnie\u017c dialog \u015bwiadomo\u015bciowy. Przecie\u017c np. sarmatyzm i romantyzm s\u0105 w kulturze polskiej bardzo mocno powi\u0105zane. Pr\u00f3bujemy zbudowa\u0107 pewien stabilny szkielet, pokaza\u0107 najbardziej wp\u0142ywowe postawy i r\u00f3\u017cnice \u015bwiatopogl\u0105dowe, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 polsk\u0105 kultur\u0119 <\/i>– wyja\u015bni\u0142a.<\/p>\n

\"zz<\/a>Autorzy odnie\u015bli si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do roli t\u0142umaczy, kt\u00f3rzy umieszczaj\u0105 polsk\u0105 literatur\u0119 w kontek\u015bcie zrozumia\u0142ym dla angloj\u0119zycznego czytelnika. Jak podkre\u015bli\u0142a Trojanowska, t\u0142umaczenie nie jest tylko technicznym prze\u0142o\u017ceniem z jednego j\u0119zyka na drugi, a t\u0142umacze tworz\u0105 w istocie nowy kanon literacki, o kt\u00f3rym np. Bo\u017cena Shallcross z University of Chicago pisze jako o “kanonie transatlantyckim”.<\/p>\n

Jak doda\u0142a Trojanowska, dla angloj\u0119zycznego czytelnika warto\u015bci\u0105 w polskiej literaturze mog\u0105 by\u0107 kwestie ma\u0142o poruszane w polskiej edukacji, takie jak techniki pisarskie, strategie my\u015blenia czy odniesienia do kultury \u015bwiatowej. – Teoria literatury postrzega czytelnika jako wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0119 dzie\u0142a, dzi\u0119ki czemu to dzie\u0142o zaczyna odkrywa\u0107 zupe\u0142nie nowe znaczenia<\/i> – przypomnia\u0142a.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka odnosi si\u0119 tak\u017ce do polskiej tradycji wieloj\u0119zyczno\u015bci, st\u0105d np. cz\u0119\u015bciowo \u0142aci\u0144skie tytu\u0142y dw\u00f3ch rozdzia\u0142\u00f3w. Polska literatura jest w rezonansie z ca\u0142o\u015bci\u0105 literatury europejskiej, nie tylko ze wzgl\u0119du na tematyk\u0119, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 <\/i>– podkre\u015bli\u0142a Trojanowska. – M\u00f3j rozdzia\u0142, umieszczony w cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej strategiom, jest zatytu\u0142owany \u00bbDelectatio furiosa, or the Modes of Cultural Transgressions\u00ab<\/i> (Rozkosz szale\u0144stwa, czyli sposoby kulturowej transgresji). Przy czym nie pisz\u0119 o obrazoburczym szokowaniu, ale o przekraczaniu granic. Mo\u017cna tu przywo\u0142ywa\u0107 i Michela Foucault, i s\u0142ynne seminaria Marii Janion. W moim tek\u015bcie zajmuj\u0119 si\u0119 toposem ofiary, transgresywno\u015bci\u0105 teatru wobec religii. To jedna z najbardziej istotnych kwestii, kt\u00f3re naznaczy\u0142y polsk\u0105 my\u015bl o teatrze.<\/i><\/p>\n

Trojanowska zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce ka\u017cda kultura ma swoj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107, ale r\u00f3\u017cne dyskursy musz\u0105 si\u0119 przenika\u0107 w dyskusji. – Tym w\u0142a\u015bnie literatura si\u0119 \u017cywi, tak tworzy si\u0119 bogata siatka referencyjna. Mo\u017cemy pokaza\u0107, \u017ce polska literatura i kultura bezustannie odnosz\u0105 si\u0119 to tego, co si\u0119 dzieje w kulturze \u015bwiatowej <\/i>– doda\u0142a.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna kupi\u0107 bezpo\u015brednio w wydawnictwie<\/a>\u00a0lub na amazon.com<\/span><\/a><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Toronto odby\u0142a si\u0119 premiera ksi\u0105\u017cki “Being Poland: A New History of Polish Literature and Culture since 1918\u201d, napisanej po angielsku przez 60. autor\u00f3w historii wsp\u00f3\u0142czesnej literatury polskiej.<\/p>\n","protected":false},"author":4585,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,3],"tags":[],"class_list":["post-101113","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polacy-w-ontario","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4585"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101117,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101113\/revisions\/101117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}