{"id":111,"date":"2012-02-17T20:10:34","date_gmt":"2012-02-18T01:10:34","guid":{"rendered":"http:\/\/polacywkanadzie.patataystores.com\/?p=111"},"modified":"2019-05-13T12:42:25","modified_gmt":"2019-05-13T16:42:25","slug":"boleslaw-orlinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2012\/02\/17\/boleslaw-orlinski\/","title":{"rendered":"Boles\u0142aw Orli\u0144ski"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Niewielu ludzi za swego \u017cycia trzykrotnie stawa\u0142o na ochotnika do walki z wrogiem w obronie swojej Ojczyzny. Jego dokonania jako pilota wojskowego i do\u015bwiadczalnego dor\u00f3wnywa\u0142y tym, kt\u00f3rymi szczyci\u0142y si\u0119 takie asy jak Janusz \u017burawski. Ale nie pod\u0105\u017cy\u0142a za nimi s\u0142awa. Zmar\u0142 publicznie zapomniany w Mississaudze w 1992 roku w wieku 93 lat.<\/strong><\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 13 kwietnia 1899 w rodzinnym maj\u0105tku Niwerka pod Kamie\u0144cem Podolskim czyli w granicach Imperium Rosyjskiego. Dzieci\u0144stwo i lata m\u0142odzie\u0144cze sp\u0119dzi\u0142 w malowniczym krajobrazie Podola, nad rzek\u0105 Zbrucz. Pochodzi\u0142 z zacnej rodziny o tradycjach niepodleg\u0142o\u015bciowych. Jego pradziad, podpu\u0142kownik artylerii konnej, Franciszek Orli\u0144ski, zosta\u0142 w 1792 roku odznaczony medalem Virtuti Militari. Skierowane do niego listy od kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego, Tadeusza Ko\u015bciuszki i Jana Henryka D\u0105browskiego przechowywano w rodzinnej Niwerce.<\/p>\n

Po tragicznej \u015bmierci ojca, Boles\u0142aw przerwa\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum handlowym i jako siedemnastoletni m\u0142odzieniec zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do armii carskiej, maj\u0105c nadziej\u0119 na odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Uko\u0144czy\u0142 kurs w szkole podoficerskiej i szko\u0142\u0119 chor\u0105\u017cych w \u017bytomierzu, by znale\u017a\u0107 si\u0119 na p\u00f3\u0142nocno-zachodnim froncie walki z Niemcami. Bra\u0142 udzia\u0142 w wielkiej ofensywie na Wilno w grudniu 1917 roku.<\/p>\n

Wkr\u00f3tce uciek\u0142 z armii carskiej i w Mi\u0144sku wst\u0105pi\u0142 do tworz\u0105cego si\u0119 w Rosji I Korpusu Polskiego gen. Dowbor-Mu\u015bnickiego. Po rozbrojeniu Korpusu przez Niemc\u00f3w w maju 1918 i jego demobilizacji, uciek\u0142 na Ukrain\u0119. Wielokrotnie wi\u0119ziony zosta\u0142 wcielony w szeregi wojsk ukrai\u0144skich atamana Semena Petlury. Po trzymiesi\u0119cznej s\u0142u\u017cbie uciek\u0142 do niepodleg\u0142ej ju\u017c Polski, aby wst\u0105pi\u0107 do nowo tworzonego Wojska Polskiego i ju\u017c\u00a0wkr\u00f3tce poszed\u0142 na front – walczy\u0142 w kawalerii podczas wojny polsko-bolszewickiej. Jako u\u0142an bra\u0142 udzia\u0142 w walkach pod W\u0142odzimierzem, R\u00f3wnem, Dubnem i \u0141uckiem oraz na froncie litewsko-bia\u0142oruskim – pod Mozyrzem, Owruczem i nad Prypeci\u0105.<\/p>\n

W 1920, podczas ofensywy sowieckiej, zachorowa\u0142 bardzo ci\u0119\u017cko na tyfus jednak po trzech tygodniach wyzdrowia\u0142 i we wrze\u015bniu tego\u017c roku zosta\u0142 uczniem Ni\u017cszej Szko\u0142y Pilot\u00f3w w Bydgoszczy, po czym wy\u017csz\u0105 szko\u0142\u0119 pilota\u017cu.<\/p>\n

W 1923 roku obj\u0105\u0142 stanowisko instruktora akrobacji w Wy\u017cszej Szkole Pilot\u00f3w w Grudzi\u0105dzu. Szczeg\u00f3lnie interesowa\u0142 si\u0119 akrobacj\u0105 lotnicz\u0105, szybko staj\u0105c si\u0119 mistrzem w jej wykonywaniu.<\/p>\n

W 1925 szef Departamentu Lotnictwa, zaproponowa\u0142 mu wykonanie lotu dalekodystansowego do Tokio. Orli\u0144ski znakomicie wykona\u0142 to zadanie, bowiem nie tylko dolecia\u0142 do Tokio, ale zdo\u0142a\u0142 wr\u00f3ci\u0107 samolotem do Warszawy.<\/p>\n

W dniach od 27 sierpnia do 25 wrze\u015bnia 1926, na samolocie Br\u00e9guet 19 A2, Orli\u0144ski wraz z mechanikiem Leonem Kubiakiem dokonali kilkuetapowego przelotu z Warszawy do Tokio, na trasie d\u0142ugo\u015bci 10 300 km oraz z powrotem, pomimo uszkodzenia \u015bmig\u0142a i dolnego p\u0142ata oraz z bardzo zu\u017cytym (w wyniku utraty oleju) silnikiem. Lot obfitowa\u0142 w wiele dramatycznych wydarze\u0144. Ostatnie 6680 km trasy pokonali samolotem z cz\u0119\u015bciowo obci\u0119tym lewym dolnym skrzyd\u0142em z mocno “prychaj\u0105cym” silnikiem, nap\u0119dzaj\u0105cym reperowane klejem i drutem \u015bmig\u0142o. W sumie pokonali tras\u0119 d\u0142ugo\u015bci 22600 km w czasie 121 godzin i 16 minut.<\/p>\n

W Japonii polscy lotnicy spotkali si\u0119 z entuzjastycznym przyj\u0119ciem. Za przelot Orli\u0144ski otrzyma\u0142 japo\u0144ski cesarski Order Wschodz\u0105cego S\u0142o\u0144ca VI klasy oraz Z\u0142oty Medal Cesarskiego Towarzystwa Lotniczego, a po powrocie zosta\u0142 awansowany na kapitana. Przelot ten odbi\u0142 si\u0119 szerokim echem w lotniczym \u015bwiecie. Przyni\u00f3s\u0142 s\u0142aw\u0119 nie tylko pilotowi i towarzysz\u0105cemu mu mechanikowi. ale i m\u0142odemu pa\u0144stwu polskiemu, niepodleg\u0142emu od zaledwie niespe\u0142na o\u015bmiu lat. Za sw\u00f3j przelot Orli\u0144ski otrzyma\u0142 od miasta Warszawa dzia\u0142k\u0119 przy ul. Rac\u0142awickiej 94 przy forcie Mokot\u00f3w, gdzie wzni\u00f3s\u0142 sw\u00f3j dom.<\/p>\n

W 1928 Orli\u0144\u015bki po raz drugi wr\u00f3ci\u0142 do cywila, po czym zosta\u0142 pilotem do\u015bwiadczalnym w Pa\u0144stwowych Zak\u0142adach Lotniczych. Pod koniec 1928 wykona\u0142 jako pierwszy loty na nowym prototypie polskiego my\u015bliwca PZL P.1 konstrukcji Zygmunta Pu\u0142awskiego, przy czym \u2013 po uszkodzeniu skrzyd\u0142a w locie \u2013 zamiast skaka\u0107 ze spadochronem, zdo\u0142a\u0142 bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107, ratuj\u0105c samolot. Oblatywa\u0142 nast\u0119pnie jako pierwszy wszystkie kolejne my\u015bliwce PZL: P.6, P.7, P.8, P.11, P.24 i P.50 Jastrz\u0105b (w 1939) oraz liczne samoloty cywilne, sportowe PZL.19, PZL.26 i pasa\u017cerskie PZL.4, PZL.44 Wicher, a tak\u017ce \u0142\u0105cznikowy PZL \u0141.2.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Boles\u0142aw Orli\u0144ski przed samolotem PZL P.6<\/p><\/div>\n

Opr\u00f3cz lot\u00f3w jako pilot-oblatywacz bra\u0142 udzia\u0142 w licznych mityngach lotniczych i prezentacjach zagranicznych polskich samolot\u00f3w, a tak\u017ce krajowych i zagranicznych zawodach lotniczych. W maju 1930, pilotuj\u0105c PZL \u0141.2, zdoby\u0142 pierwsz\u0105 nagrod\u0119 w mi\u0119dzynarodowym mityngu lotniczym w Brnie. W lipcu 1930 na samolocie PZL.5 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w mi\u0119dzynarodowych zawodach samolot\u00f3w turystycznych Challenge 1930, lecz odpad\u0142 26 lipca na skutek awarii silnika. W grudniu 1930 prezentowa\u0142 my\u015bliwiec PZL P.6 w locie na paryskim salonie lotniczym Le Bourget. W 1931 Orli\u0144ski zwyci\u0119\u017cy\u0142 na PZL P.6 w ameryka\u0144skich zawodach lotniczych National Air Races w Cleveland, pokonuj\u0105c znanych pilot\u00f3w \u015bwiatowych, w tym Ernsta Udeta. Uznanie wzbudzi\u0142y zw\u0142aszcza jego brawurowe akrobacje.<\/p>\n

W 1932 ponownie wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w zawodach samolot\u00f3w turystycznych Challenge 1932, tym razem na PZL.19, lecz 23 sierpnia musia\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 z lotu okr\u0119\u017cnego na skutek choroby. W 1934 ustanowi\u0142 na PZL P.24 \u015bwiatowy rekord pr\u0119dko\u015bci dla samolot\u00f3w my\u015bliwskich z silnikiem gwiazdowym \u2013 414 km\/h. By\u0142 te\u017c pierwszym pilotem na \u015bwiecie, kt\u00f3ry wykona\u0142 loty pr\u00f3bne na samolocie, w kt\u00f3rym w owiewkach os\u0142aniaj\u0105cych mocowanie zastrza\u0142\u00f3w do skrzyde\u0142 zabudowano dwa dzia\u0142ka. W 1936 oblatywa\u0142 prototyp LWS-4 zwanego \u017bubrem, w p\u00f3\u017aniejszym okresie znanego jako LWS-6 \u017bubr.<\/p>\n

Jako pilot do\u015bwiadczalny Orli\u0144ski uczestniczy\u0142 w kilku wypadkach lotniczych: jesieni\u0105 1931 w okolicach Cz\u0119stochowy musia\u0142 ratowa\u0107 si\u0119 skokiem ze spadochronem z PZL P.6, kt\u00f3remu w locie urwa\u0142 si\u0119 silnik. W lipcu 1932, udaj\u0105c si\u0119 prototypem my\u015bliwca PZL P.8 na mityng lotniczy do Zurychu, skapotowa\u0142 ko\u0142o Ko\u0144skich z powodu awarii silnika, a nast\u0119pnie rozbi\u0142 si\u0119 na drugim prototypie, l\u0105duj\u0105c w Innsbrucku. Podczas pr\u00f3b PZL P.7 1 wrze\u015bnia 1932 musia\u0142 ponownie ratowa\u0107 si\u0119 skokiem ze spadochronem na skutek urwania lotek w locie nurkowym w wyniku flatteru, \u0142ami\u0105c nog\u0119.<\/p>\n

Po agresji Niemiec na Polsk\u0119, Orli\u0144ski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o ponowne przyj\u0119cie do wojska. Otrzyma\u0142 zgod\u0119 i zosta\u0142 oddelegowany do Rumunii, aby odebra\u0107 tam 11 samolot\u00f3w zakupionych w Wielkiej Brytanii. Opuszczaj\u0105c Ojczyzn\u0119 by\u0142 za\u0142amany i nieszcz\u0119\u015bliwy – po raz drugi utraci\u0142 swe rodzinne strony. Odt\u0105d ju\u017c nie zobaczy\u0142 ukochanej Niwerki, do kt\u00f3rej wraca\u0142 my\u015blami przez ca\u0142e \u017cycie. My\u015bliwc\u00f3w nie odebra\u0142, poniewa\u017c samoloty te jednak nie zosta\u0142y tam dostarczone. W grudniu 1939 dotar\u0142 przez Rumuni\u0119, Jugos\u0142awi\u0119, W\u0142ochy i Francj\u0119 do Wielkiej Brytanii, gdzie odtwarzano Polskie Si\u0142y Powietrzne.<\/p>\n

Z uwagi na zaawansowany wiek nie m\u00f3g\u0142 zgodnie ze swoj\u0105 pro\u015bb\u0105 zosta\u0107 przyj\u0119ty do lotnictwa my\u015bliwskiego i s\u0142u\u017cy\u0142 w polskim szkolnictwie wojskowym jako instruktor. Zosta\u0142 przeszkolony na samolocie Wellington, jednak\u017ce maszyna ta nie odpowiada\u0142a Orli\u0144skiemu swymi cechami lotnymi. Na skutek swoich stara\u0144, w 1943 w stopniu majora zosta\u0142 przydzielony do 305 Dywizjonu Bombowego. W ko\u0144cu 1943 przeszed\u0142 przeszkolenie na samolocie my\u015bliwsko-bombowym De Havilland Mosquito. Wykona\u0142 na nim loty bojowe, zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c szkoleniem pilot\u00f3w (m.in. w awaryjnym l\u0105dowaniu na jednym silniku). Od 1 sierpnia 1944 do 31 stycznia 1945, w brytyjskim stopniu Wing Commander by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 tego dywizjonu, kt\u00f3rego zadania w\u00f3wczas polega\u0142y na samotnych nocnych misjach bombowych nad terenem wroga na samolotach Mosquito. \u0141\u0105cznie Orli\u0144ski wykona\u0142 49 lot\u00f3w bojowych o czasie 246 godzin 50 minut. 1 lutego 1945 zosta\u0142 skierowany na odpoczynek od latania bojowego.<\/p>\n

Po wojnie pozosta\u0142 na emigracji i jak wielu jego koleg\u00f3w osiad\u0142 w Kanadzie.<\/p>\n

Podczas swojej kariery lotniczej lata\u0142 na 92 typach samolot\u00f3w, sp\u0119dzaj\u0105c w powietrzu siedem tysi\u0119cy godzin.<\/p>\n

Trumn\u0119 z prochami p\u0142k. Orli\u0144skiego sprowadzono do Polski i pochowano w rodzinnym grobie we Wroc\u0142awiu na cmentarzu na S\u0119polnie, gdzie pochowana jest jego matka i siostra z m\u0119\u017cem.<\/p>\n

We Wroc\u0142awiu jedn\u0105 z ulic nazwano jego imieniem. Jest patronem Aeroklubu Wroc\u0142awskiego, a decyzj\u0105 Ministerstwa Obrony Narodowej 11 Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego we Wroc\u0142awiu otrzyma\u0142 jego imi\u0119.<\/p>\n

(tp)<\/p>\n

Photos:\u00a0pryzmat.pwr.wroc.pl;\u00a0www.polishsquadronsremembered.com.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niewielu ludzi za swego \u017cycia trzykrotnie stawa\u0142o na ochotnika do walki z wrogiem w obronie swojej Ojczyzny. Jego dokonania jako pilota wojskowego i do\u015bwiadczalnego dor\u00f3wnywa\u0142y…<\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":112,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polacy-w-ontario"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24363,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111\/revisions\/24363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}