![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/One-Star-Away-eBook-Cover-636x1018.jpg\")
<\/h2>\n<\/h2>\nO okrucie\u0144stwach wyrz\u0105dzanych dzieciom w czasie wojny, dzieci\u0119cym harcie ducha, odwadze i dobroduszno\u015bci obcych ludzi w ksi\u0105\u017cce o mamie i dla mamy z autork\u0105 Imogene Salv\u0105 rozmawia Katarzyna Korza. Katarzyna Korza: Czyj\u0105 histori\u0119 opowiada Pani w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eOne Star Away\u201d? \u00a0<\/strong>Ile lat mia\u0142a Pani mama, kiedy wywieziono j\u0105 \u2013 z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105, do Rosji? Kiedy dok\u0142adnie si\u0119 to zdarzy\u0142o? \u00a0<\/strong>Co czeka\u0142o na nich na miejscu? \u00a0<\/strong>Historia rodziny Pani mamy rozwija si\u0119 w ma\u0142o oczekiwany spos\u00f3b. Po dw\u00f3ch latach \u017cycia w ci\u0119\u017ckich\u00a0<\/strong>warunkach nast\u0119puje zmiana polityczna, kt\u00f3ra zmienia r\u00f3wnie\u017c status rodziny mamy. Czy oznacza\u0142o to, \u017ce mog\u0105 tak po prostu wyjecha\u0107? W jakim\u015b sensie jest to punkt zwrotny historii, kt\u00f3r\u0105 Pani w swojej ksi\u0105\u017cce opowiada. Ziuta Nowicka w stroju z przedstawienia w obozie dzieci w Jamnagar, Gud\u017aarat, 1945 r.<\/p><\/div>\n Ale sytuacja jest bardzo skomplikowana. Trwa wojna, ca\u0142y czas toczy si\u0119 walka o tych ludzi, kt\u00f3rzy zostali wywiezieni do Rosji. Kiedy rodzina Ziuty jest ju\u017c w miar\u0119 bezpieczna, a na pewno bezpieczniejsza i zdrowsza ni\u017c wcze\u015bniej, pojawia si\u0119 \u2013 w jakim\u015b sensie \u2013 szansa dla dzieci. Jaka to by\u0142a szansa? Kto zaprosi\u0142 dzieci do Indii? Jam Saheb Digvijay Sinhji z polskimi dzie\u0107mi po przedstawieniu Kopciuszek<\/p><\/div>\n Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 podj\u0105\u0142 si\u0119 tego ogromnego zadania? \u00a0<\/strong>Ogromna operacja jak na jednego cz\u0142owieka! Ale Pani rodzina podj\u0119\u0142a najci\u0119\u017csz\u0105 z mo\u017cliwych decyzj\u0119 \u2013 rodzice postanowili, \u017ce rodzina si\u0119 rozdzieli i do Indii pojedzie tr\u00f3jka dzieci. \u00a0<\/strong>Kt\u00f3r\u0119dy trafia\u0142y dzieci do Indii? \u00a0<\/strong>A co czeka\u0142o na nie na miejscu? Jaki by\u0142 dla nich maharad\u017ca? \u00a0<\/strong>I t\u0119 oto histori\u0119 \u2013 dziecka, kt\u00f3remu przysz\u0142o \u017cy\u0107 w czasach okrutnej wojny i kt\u00f3re \u2013 jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej\u00a0<\/strong>okazuje, na dobre \u017cegna si\u0119 z mam\u0105, tat\u0105, rodze\u0144stwem, ale doznaje dobra od obcych ludzi, opowiada\u00a0<\/strong>Pani w ksi\u0105\u017cce. Ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3ra jest powie\u015bci\u0105 opart\u0105 na faktach, ale fabularyzowan\u0105. Dlaczego wybra\u0142a Pani tak\u0105 form\u0119 zamiast napisania po prostu ksi\u0105\u017cki historycznej? O\u015bmioro ocalenc\u00f3w – w \u015brodku J\u00f3zefina Nowicka, 2018 r.<\/p><\/div>\n Dlaczego w og\u00f3le postanowi\u0142a Pani napisa\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119? \u00a0<\/strong><\/p>\n Jaka by\u0142a Pani mama jako doros\u0142a osoba? Imogene Salva z mam\u0105, J\u00f3zefin\u0105 Nowick\u0105, w czasie odwiedzin w Jamnagar, Gud\u017aarat, 2018 r.<\/p><\/div>\n Nie zdarza\u0142y si\u0119 jej \u017cadne chwile s\u0142abo\u015bci, wspomnie\u0144, rozliczania ze swoim losem? Przywo\u0142ywa\u0142a\u00a0<\/strong>swoje traumy? Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. <\/p>\n Oto linki do miejsc gdzie mo\u017cna zam\u00f3wi\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119:<\/p>\n Kindle:\u00a0https:\/\/www.amazon.com\/gp\/ Wywiad z Imogene Salv\u0105, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki \u201eOne Star Away\u201d O okrucie\u0144stwach wyrz\u0105dzanych dzieciom w czasie wojny, dzieci\u0119cym harcie ducha, odwadze i dobroduszno\u015bci obcych ludzi w…<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":131756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,3],"tags":[],"class_list":["post-131742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polacy-w-ontario","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131742"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131991,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131742\/revisions\/131991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/131756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>Rozmowa ukaza\u0142a si\u0119 na \u0142amach chicagowskiego \u201eDziennika Zwi\u0105zkowego\u201d. Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci redakcji publikujemy j\u0105 w Bejsmencie.<\/strong><\/p>\n
\n<\/strong>Imogene Salva: <\/strong>Ksi\u0105\u017cka jest histori\u0105 \u017cycia mojej mamy, J\u00f3zefiny (Josephine) Nowickiej, z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniej. Moja mama by\u0142a jedn\u0105 z prawie dw\u00f3ch milion\u00f3w obywateli polskich deportowanych przez NKWD \u2013 sowieck\u0105 policj\u0119 polityczn\u0105 do oboz\u00f3w pracy przymusowej w Rosji. Historycy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 co do liczb, ale m\u00f3wi si\u0119, \u017ce od 1,5 do 2 mln Polak\u00f3w zosta\u0142o wywiezionych w g\u0142\u0105b Rosji. W moim odczuciu historia ta jest histori\u0105 mniej znan\u0105 ni\u017c inne tragedie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 By\u0142a ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0105, mia\u0142a tylko 8 lat. Razem ze swoimi rodzicami i rodze\u0144stwem zosta\u0142a deportowana daleko na p\u00f3\u0142noc Zwi\u0105zku Radzieckiego, za Wo\u0142ogd\u0119. Zostali tam przymusowo wywiezieni poci\u0105gami, \u00a0dok\u0142adniej – wagonami bydl\u0119cymi. Ze swoich dom\u00f3w zdo\u0142ali zabra\u0107 wy\u0142\u0105cznie podstawowe rzeczy, w po\u015bpiechu, w \u015brodku nocy, kiedy radzieckie tajne s\u0142u\u017cby sta\u0142y nad nimi, a wcze\u015bniej wali\u0142y pi\u0119\u015bciami w ich drzwi. W taki spos\u00f3b do niewoli wzi\u0119to nie tylko moj\u0105 mam\u0119 i jej rodzin\u0119, ale i tysi\u0105ce innych rodzin.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Mia\u0142o to miejsce 10 lutego 1940 r. \u2013 by\u0142a to pierwsza z czterech du\u017cych fal deportacji. Je\u015bli mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 takie rzeczy \u2013 ta pierwsza by\u0142a najgorsza, poniewa\u017c mia\u0142a miejsce w jedn\u0105 z najzimniejszych nocy tamtych lat. A warunki, w kt\u00f3rych wieziono ich do niewoli by\u0142y okrutne \u2013 ludzie nie mieli odpowiedniego ubrania na tak ci\u0119\u017ck\u0105 pogod\u0119, \u017cadnego jedzenia, nie by\u0142o \u017cadnych regu\u0142 tego transportu. Poci\u0105g zatrzymywa\u0142 si\u0119 raz dziennie, rozdzielano mi\u0119dzy ludzi wrz\u0105c\u0105 wod\u0119 i chleb o niezno\u015bnej, gliniastej konsystencji. Nale\u017cna porcja wynosi\u0142a 400 gram, czyli niewielki kawa\u0142ek, niewystarczaj\u0105cy, \u017ceby prze\u017cy\u0107. Wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi w transporcie umar\u0142a. Moje ciocie i wujkowie opowiadali mi, \u017ce w jednym wagonie by\u0142o umieszczonych od 60 do 70 os\u00f3b. Zanim dotarli do celu po oko\u0142o 20-25 dniach, po\u0142owa ju\u017c nie \u017cy\u0142a albo si\u0119 zagubi\u0142a. Bardzo niebezpieczne by\u0142o odchodzenie od poci\u0105gu w czasie postoj\u00f3w, nigdy nie by\u0142o wiadomo, kiedy poci\u0105g odjedzie. Mama wielokrotnie by\u0142a \u015bwiadkiem rozdzielania rodzin na zawsze. W ksi\u0105\u017cce opisana jest taka sytuacja \u2013 matka odchodzi od poci\u0105gu, bo chce zamieni\u0107 swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 na jedzenie dla c\u00f3rki. S\u0142yszy sygna\u0142 odje\u017cd\u017caj\u0105cego poci\u0105gu. I to jest koniec. Nie jest to zmy\u015blona historia.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Na miejsce docieraj\u0105 po ponad trzech tygodniach, wyczerpani, os\u0142abieni, niedo\u017cywieni. M\u0119\u017cczy\u017ani i ch\u0142opcy zdolni do pracy zostaj\u0105 skierowani do kator\u017cniczych rob\u00f3t w gu\u0142agu oko\u0142o 20 km dalej. Tak sta\u0142o si\u0119 z tat\u0105 mojej mamy, Konstantym i bratem, Tadkiem. Mama Teodora zosta\u0142a z dzie\u0107mi. Jeden z sowiet\u00f3w, kt\u00f3ry przyszed\u0142 po rodzin\u0119 mojej mamy tamtej feralnej nocy, zadba\u0142 o to, \u017ceby babcia wzi\u0119\u0142a ze sob\u0105 maszyn\u0119 do szycia.
\nBabcia, kt\u00f3ra by\u0142a utalentowan\u0105 krawcow\u0105, naprawia\u0142a ubrania, czasem mundury, zszywa\u0142a, szy\u0142a r\u00f3\u017cne rzeczy z prze\u015bcierade\u0142. Kiedy drogi pozwala\u0142y, chodzi\u0142a na pobliski targ i wymienia\u0142a rzeczy, kt\u00f3re uszy\u0142a, na jedzenie: czasem chleb, czasem nasiona, czasem grzyby. By\u0142a zaradn\u0105 gospodyni\u0105, wi\u0119c ze wszystkiego potrafi\u0142a ugotowa\u0107 zup\u0119. W wy\u017cywieniu rodziny pom\u00f3g\u0142 r\u00f3wnie\u017c Tadek, kt\u00f3ry kiedy\u015b, w czasie przepustki, przyni\u00f3s\u0142 swojej rodzinie koz\u0119 \u2013 dzi\u0119ki niej Hela \u2013 najm\u0142odsze dziecko, mia\u0142a \u015bwie\u017ce i od\u017cywcze mleko.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Tak, nast\u0119puje zmiana, ale rodzina mamy przez jaki\u015b czas nic o tym nie wie. Wszystkie informacje, kt\u00f3re oni maj\u0105, pochodz\u0105 od stra\u017cnik\u00f3w obozowych, a im \u2013 wiadomo \u2013 nie zale\u017cy na tym, \u017ceby ktokolwiek co\u015b wiedzia\u0142, bo nie chc\u0105, \u017ceby kto\u015b si\u0119 stamt\u0105d wydosta\u0142, maj\u0105 wyznaczone cele ilo\u015bciowe i chc\u0105 je realizowa\u0107. Pod koniec 1941 roku, noc\u0105, do obozu, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 moja mama, przychodzi tata i Tadek, i informuj\u0105 o tym, \u017ce jest zmiana, \u017ce ich los ma szans\u0119 si\u0119 odmieni\u0107.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Nie, nie. Nie mieli jak, nie mieli dok\u0105d. Ale mimo wszystko ojciec postanowi\u0142 wtedy, \u017ce b\u0119d\u0105 musieli ucieka\u0107 z tego miejsca, bo sytuacja mo\u017ce si\u0119 ponownie odwr\u00f3ci\u0107 i nikt ich stamt\u0105d nie wypu\u015bci. Zaplanowali ucieczk\u0119. Droga by\u0142a bardzo trudna \u2013 szli oko\u0142o p\u00f3\u0142tora tygodnia pieszo przez tajg\u0119, dotarli do poci\u0105gu w Wo\u0142ogdzie. Bardzo si\u0119 wszyscy pochorowali, na malari\u0119, dyzenteri\u0119, moja mama mia\u0142a straszn\u0105 torbiel na oku. W Wo\u0142ogdzie zrobili wymian\u0119 \u2013 matka mojej mamy odda\u0142a swoj\u0105 z\u0142ot\u0105 obr\u0105czk\u0119 za mo\u017cliwo\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem dla ca\u0142ej rodziny. Wszyscy wsiadaj\u0105 do poci\u0105gu: rodzice i sz\u00f3stka dzieci. W ci\u0105gu p\u00f3\u0142tora tygodnia doje\u017cd\u017caj\u0105 do Kubiszewa, wszyscy s\u0105 wycie\u0144czeni, chorzy, oczywi\u015bcie niedo\u017cywieni, chudzi jak szkielety, ledwo \u017cyj\u0105. Ale trafiaj\u0105 pod opiek\u0119 Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Tak, ten moment jest bardzo wa\u017cny, Polski Czerwony Krzy\u017c za\u0142o\u017cy\u0142 w kr\u00f3tkim czasie oko\u0142o osiemset agencji rozproszonych po ca\u0142ym Zwi\u0105zku Radzieckim. Agencje funkcjonowa\u0142y jako o\u015brodki przyjmuj\u0105ce polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w. PCK zapewnia\u0142 tym ludziom zaopatrzenie, odzie\u017c, pomaga\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 zdrowie w tym strasznym koszmarze. Ca\u0142a ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki rz\u0105dowi Sikorskiego na uchod\u017astwie. Moja mama w Kubiszewie trafi\u0142a do szpitala, podobnie jak ca\u0142e rodze\u0144stwo i rodzice. M\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy byli w miar\u0119 zdrowi, zostali skierowani do punkt\u00f3w poborowych i poproszeni o wst\u0105pienie do utworzonej Armii Andersa. Ta armia powsta\u0142a po podpisaniu porozumienia Sikorski-Majski. Porozumienie to otworzy\u0142o r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 dla powstania sieroci\u0144c\u00f3w, kuchni, szk\u00f3\u0142, centr\u00f3w pomocy medycznej. W Kubiszewie by\u0142a r\u00f3wnie\u017c ambasada, tam uciekli pracownicy polskiej ambasady w Moskwie, kiedy Niemcy zaatakowali Rosj\u0119.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/aasilwa-2-636x826.jpg\")
\n<\/strong>Tak. Anders i Sikorski chc\u0105 wydosta\u0107 z Rosji jak najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 Polak\u00f3w, dop\u00f3ki otwarte s\u0105 granice. Cz\u0119\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w zgadza si\u0119 przyj\u0105\u0107 m\u0142ody szach Iranu Mohammad Reza Pahlavi \u2013 to jest pierwsza szansa \u00a0prze\u017cycia. Z ma\u0142ymi dzie\u0107mi, kt\u00f3re potrzebowa\u0142y bezpiecznej przystani, jest wielki problem. Czerwony Krzy\u017c chcia\u0142 umie\u015bci\u0107 dzieciaki w bogatych krajach. To by\u0142a kwestia czasu, bo dzieci by\u0142y w kiepskim stanie i w Rosji w\u0142a\u015bciwie by\u0142y skazane na \u015bmier\u0107, je\u015bli si\u0119 ich stamt\u0105d nie wywiezie. Ale bogate kraje nie odpowiadaj\u0105: ani Stany Zjednoczone, ani Nowa Zelandia, nikt. Odpowiadaj\u0105 tylko Indie i Meksyk.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Maharad\u017ca, indyjski ksi\u0105\u017c\u0119, Jam Saheb Digvijay Sinhji, zaprosi\u0142 a\u017c 500 dzieci. Cho\u0107 Indie by\u0142y pod rz\u0105dami brytyjskimi, to ten w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017c\u0119 by\u0142 jednym z cz\u0142onk\u00f3w brytyjskiego gabinetu wojennego, mia\u0142 wi\u0119c du\u017c\u0105 w\u0142adz\u0119. By\u0142 ksi\u0119ciem Navanagar, dzisiaj jest to prowincja Gud\u017aarat, w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci Indii na P\u00f3\u0142wyspie Katiawarskim. Brytyjczycy, w konszachtach ze Stalinem, byli bardzo niezadowoleni. To niezadowolenie i trudno\u015bci z transportem dzieci sprawi\u0142y, \u017ce maharad\u017ca decyduje si\u0119 zap\u0142aci\u0107 za ca\u0142\u0105 operacj\u0119 sam. Nad stworzeniem dobrego miejsca dla dzieci pracuje z polskim rz\u0105dem na uchod\u017astwie.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/aasilwa3-636x446.jpg\")
\n<\/strong>\u2013 Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 zna\u0142 polsk\u0105 histori\u0119. Podczas I wojny \u015bwiatowej, kiedy by\u0142 ma\u0142ym ch\u0142opcem, opiekuj\u0105cy si\u0119 nim wujek, r\u00f3wnie\u017c Maharad\u017ca, by\u0142 cz\u0142onkiem Ligi Narod\u00f3w. Tak pozna\u0142 Paderewskiego \u2013 prezydenta, ale i pianist\u0119. Podobno m\u0142ody Maharad\u017ca by\u0142 g\u0142uchy na muzyk\u0119 i z lekcji gry na fortepianie nic nie wysz\u0142o, ale pozosta\u0142a w nim \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia kraju takiego jak nasz i pozosta\u0142 zwi\u0105zek mi\u0119dzy ksi\u0119ciem Indii, jego wujem i Paderewskim. I w\u0142a\u015bnie w czasie II wojny \u015bwiatowej doros\u0142y ju\u017c Maharad\u017ca wyra\u017ca ch\u0119\u0107 zaopiekowania si\u0119 polskimi dzie\u0107mi w Indiach.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Tak. Ale jak powiedzia\u0142, tak si\u0119 sta\u0142o. Stworzy\u0142 takie miejsce dla polskich dzieci po rosyjskiej traumie. Nazwa\u0142 je Polski Ob\u00f3z w Balachadi- -Jamnagar.\u00a0<\/strong><\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Moja mama i wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej rodze\u0144stwa w chwili decyzji przebywali w szpitalu. Wszyscy cierpieli na trudne do opanowania choroby. Ci\u0119\u017cko chorowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c moja babka, mia\u0142a rozleg\u0142e krwotoki, by\u0142a bliska \u015bmierci. Ale by\u0142a \u015bwiadoma tego, \u017ce musi odda\u0107 dw\u00f3jk\u0119, mo\u017ce tr\u00f3jk\u0119 dzieci dla ich dobra, \u017ce jest to decyzja, kt\u00f3ra jest kwesti\u0105 \u017cycia i \u015bmierci. Do Indii przez ob\u00f3z przej\u015bciowy wyje\u017cd\u017ca\u0142y dzieci te, kt\u00f3re by\u0142y najzdrowsze, wi\u0119c moja mama, jej siostra Jadzia i brat J\u00f3zef. Zosta\u0142a najstarsza c\u00f3rka, Janka, kt\u00f3ra ju\u017c wtedy opiekowa\u0142a si\u0119 umieraj\u0105c\u0105 matk\u0105 i najm\u0142odsz\u0105 c\u00f3rk\u0105, kt\u00f3ra mog\u0142aby nie przetrwa\u0107 podr\u00f3\u017cy i roz\u0142\u0105ki, Hel\u0105. No i najstarszy ze wszystkich brat, kt\u00f3ry mia\u0142 do\u0142\u0105czy\u0107 do armii. Ojciec by\u0142 chory, wi\u0119c nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zaci\u0105gn\u0105\u0107 do armii, zosta\u0142 w szpitalu. W wielu rodzinach by\u0142o podobnie \u2013 przy rodzicach zostawa\u0142o najstarsze i najm\u0142odsze dziecko.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Dzieci opuszcza\u0142y sowieck\u0105 Rosj\u0119 na zawsze w poci\u0105gach do Aszgabatu w Turkmenistanie, tam by\u0142 polski sierociniec, stworzony przez Hank\u0119 Ordon\u00f3wn\u0119, kt\u00f3ra czasem osobi\u015bcie zajmowa\u0142a si\u0119 dzie\u0107mi. W czasie podr\u00f3\u017cy mama pozna\u0142a tak\u017ce pani\u0105 Dobrosta\u0144sk\u0105 z Bydgoszczy, r\u00f3wnie\u017c s\u0142ynn\u0105 artystk\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 kabaretem, ta\u0144cem, wyst\u0119pami. Moja mama do niej przylgn\u0119\u0142a i Dobrosta\u0144ska sta\u0142a si\u0119 dla niej drug\u0105 mam\u0105. Podr\u00f3\u017c by\u0142a d\u0142uga, dzieci przechodzi\u0142y kolejne kwarantanny w kolejnych sieroci\u0144cach i miejscach postoju. Mama wspomina\u0142a te zmiany jak podr\u00f3\u017c z piek\u0142a do raju. W wielu miejscach dzieci by\u0142y przyjmowane niewyobra\u017calnie \u017cyczliwie. Mama wspomina\u0142a, \u017ce perskie dzieci rzuca\u0142y w polskie dzieci figami, daktylami, \u00a0pistacjami, a polskie dzieci nie wiedzia\u0142y, co si\u0119 dzieje, bo nie mia\u0142y prawa spodziewa\u0107 si\u0119 niczego dobrego po tym, co prze\u017cy\u0142y w Rosji.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Dzieci uwielbia\u0142y maharad\u017c\u0119 za to, co dla nich zrobi\u0142 przez reszt\u0119 swojego \u017cycia. Mama uwa\u017ca\u0142a, \u017ce on jest jej zast\u0119pczym ojcem. M\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z Polsk\u0105 \u2013 \u017cadnych wsp\u00f3lnych w\u0105tk\u00f3w w religii, w kulturze, w historii, wzi\u0105\u0142 po prostu te dzieci do siebie i kiedy tego potrzebowa\u0142y \u2013 da\u0142 im wszystko. Stworzy\u0142 wiosk\u0119 \u2013 ob\u00f3z, w kt\u00f3rym te poranione dzieciaki mia\u0142y szans\u0119 czu\u0107 si\u0119 jak w Polsce. Maharad\u017ca sprowadza\u0142 specjalnie ksi\u0105\u017cki z Polski, dzieci mia\u0142y dobr\u0105 edukacj\u0119, opiek\u0119, bo on uwa\u017ca\u0142, \u017ce edukacja jest niezb\u0119dna, \u017ceby dzieci mia\u0142y normalne \u017cycie z dala od swoich dom\u00f3w. W Indiach jego posta\u0107 jest bardzo powa\u017cana, a w Warszawie jest nawet szko\u0142a jego imienia. Indyjscy tw\u00f3rcy przygotowali film na ten temat \u2013 Ma\u0142aPolska w Indiach.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Zdecydowa\u0142am tak, bo w czasie przygotowa\u0144 do pisania tej ksi\u0105\u017cki nie znalaz\u0142am ani jednej powie\u015bci \u00a0opowiadaj\u0105cej o tych wydarzeniach. Znalaz\u0142am wspomnienia i biografie, ale nie powie\u015bci. Pomy\u015bla\u0142am wtedy, \u017ce by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie powie\u015b\u0107 mog\u0142aby zaanga\u017cowa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 czytelnik\u00f3w. Ksi\u0105\u017cka ma wi\u0119c posta\u0107 wci\u0105gaj\u0105cej opowie\u015bci z dialogami, kt\u00f3rych naturalnie nie by\u0142am \u015bwiadkiem. Odtwarza \u015bwiat \u00a0mojej mamy, J\u00f3zefiny, czyli Ziuty, mi\u0119dzy innymi z czas\u00f3w dzieci\u0144stwa \u2013 z Indii, w polskim obozie dla dzieci i doros\u0142o\u015bci w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/aasilwa4-636x417.jpg\")
\n<\/strong>\u2013 Chcia\u0142am to zrobi\u0107 wiele lat temu, ale urodzi\u0142am dzieci, zajmowa\u0142am si\u0119 nimi, pracowa\u0142am. Teraz mam 56 lat i przez kilka ostatnich lat mia\u0142am takie wra\u017cenie, \u017ce to jest ten czas i ten moment, \u017ceby napisa\u0107 o \u017cyciu mamy. Oko\u0142o 7 lat temu zacz\u0119\u0142am robi\u0107 gruntowny research, zacz\u0119\u0142am zbiera\u0107 fakty, podr\u00f3\u017cowa\u0107 do Polski, do Londynu, do wszystkich miejsc, gdzie trafi\u0142y osoby wywiezione wtedy do Rosji. Nie ukrywam, \u017ce moj\u0105 intencj\u0105 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c g\u0142o\u015bne opowiedzenie o bestialstwie, kt\u00f3re wyrz\u0105dzono tym ludziom, bo czytaj\u0105c odtajnione dokumenty znalaz\u0142am dowody na to, \u017ce Stany Zjednoczone i Wielka Brytania wycisza\u0142y t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 historii. Nazwa\u0142abym ich dzia\u0142anie cich\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim. Ja chc\u0119, \u017ceby ta cz\u0119\u015b\u0107 historii by\u0142a s\u0142yszana i widziana przez ca\u0142y \u015bwiat, mimo tego, \u017ce moja mama osobi\u015bcie do\u015bwiadczy\u0142a opinii, \u017ce jej historia to wymys\u0142y, a jej tragedia by\u0142a umniejszana. Ameryka r\u00f3wnie\u017c nie powita\u0142a jej i innych dzieci w jej sytuacji z otwartymi ramionami. Dok\u0142adnie moje intencje zrozumia\u0142a wspania\u0142a redaktorka ksi\u0105\u017cki, Joasia Pe\u0142szy\u0144ska, kt\u00f3ra jest \u2013 podobnie jak ja – urodzona w Stanach Zjednoczonych. To wspania\u0142a redaktorka.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2013 Mama \u017cy\u0142a tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Nie by\u0142a z tych os\u00f3b, kt\u00f3re patrz\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107 i u\u017calaj\u0105 si\u0119 nad sob\u0105. O, nie, to nie by\u0142a moja mama. By\u0142a osob\u0105 aktywn\u0105, podejmuj\u0105c\u0105 wyzwania, dzia\u0142aj\u0105c\u0105. By\u0142a m\u0142od\u0105 kobiet\u0105 wychowuj\u0105c\u0105 samotnie dzieci w Nowym Jorku, mia\u0142a za sob\u0105 nieszcz\u0119\u015bliwe ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Wychowywanie dzieci godzi\u0142a z trzema pracami, a pracowa\u0142a jako wykwalifikowana piel\u0119gniarka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej opiekunek w Indiach to by\u0142y osoby zwi\u0105zane z medycyn\u0105, wi\u0119c zaw\u00f3d piel\u0119gniarki przychodzi\u0142 jej naturalnie. By\u0142a opanowana, praktyczna. Ja jestem zdecydowanie bardziej emocjonalna i ekspresyjna, jak rodze\u0144stwo mojej mamy. Podtrzymywa\u0142a swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do ta\u0144ca towarzyskiego, a by\u0142a wspania\u0142\u0105 tancerk\u0105 i w zasadzie co wiecz\u00f3r gdzie\u015b ta\u0144czy\u0142a. I moja mama, i jej rodze\u0144stwo to spokojni, \u0142agodni ludzie. Rzadko m\u00f3wili o tym, co przeszli. Mama by\u0142a tak\u017ce osob\u0105 bardzo wierz\u0105c\u0105. Wiara pozwoli\u0142a jej p\u00f3j\u015b\u0107 dalej w \u017cyciu po wszystkim, co przesz\u0142a jako dziecko. Nie porzuci\u0142a swojej wiary, nie sta\u0142a si\u0119 ani zgorzknia\u0142a, ani rozgniewana. Moj\u0105 intencj\u0105 by\u0142o, \u017ceby wybrzmia\u0142o to w historii Ziuty.\u00a0<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/aasilwa-z-mama-636x498.jpg\")
\n<\/strong>\u2013 Mimo jej si\u0142y, s\u0142ysza\u0142am w dzieci\u0144stwie wiele rzeczy, kt\u00f3rych inne mamy nie m\u00f3wi\u0142y. Na przyk\u0142ad, kiedy by\u0142am dzieckiem, musia\u0142am chodzi\u0107 do szko\u0142y na piechot\u0119 i narzeka\u0142y\u015bmy z siostr\u0105 z tego powodu. Moja mama m\u00f3wi\u0142a: \u201eDlaczego narzekasz? Ja chodzi\u0142am mi\u0119dzy martwymi lud\u017ami\u201d. Pami\u0119tam, \u017ce kiedy budzi\u0142am si\u0119 w \u015brodku nocy, zawsze zastawa\u0142am mam\u0119 czuwaj\u0105c\u0105, nie spa\u0142a. Nie mog\u0142am zrozumie\u0107, jak kto\u015b mo\u017ce ci\u0105gle nie spa\u0107 i pyta\u0142am j\u0105 o to. A ona m\u00f3wi\u0142a: \u201eWiesz, staram si\u0119 zasn\u0105\u0107, ale s\u0142ysz\u0119 to pukanie\u201d. Jej s\u0142owa nabra\u0142y dla mnie znaczenia dopiero w doros\u0142o\u015bci, kiedy zrozumia\u0142am, \u017ce to pukanie to wspomnienie z dnia, kiedy ca\u0142a tu\u0142aczka i historia mojej mamy si\u0119 zacz\u0119\u0142y. Nawiedza\u0142o j\u0105 to do ko\u0144ca \u017cycia. My\u015bl\u0119, \u017ce cierpia\u0142a na PTSD \u2013 zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego, na kt\u00f3ry zapadaj\u0105 ofiary dramatycznych zdarze\u0144, m.in. ofiary wojen. Moja mama mia\u0142a palpitacje, nieregularny rytm serca, ca\u0142e \u017cycie na to cierpia\u0142a. Ma\u0142a Ziuta by\u0142a w dzieci\u0144stwie poddawana terrorowi strachu i rozdzielenia \u2013 w konsekwencji by\u0142a bardzo przywi\u0105zana do swoich bliskich, nie lubi\u0142a si\u0119 roz\u0142\u0105cza\u0107. I ten strach separacyjny towarzyszy\u0142 jej ca\u0142e \u017cycie. Trudno mi powstrzyma\u0107 emocje, kiedy opowiadam t\u0119 histori\u0119, bo nosz\u0119 w sobie rzeczy, kt\u00f3re nosi\u0142a moja mama.
\nMoja mama by\u0142a ze stali. \u017beby przej\u015b\u0107 przez to wszystko emocjonalnie, trzeba by\u0142o by\u0107 ze stali.<\/p>\n
\n<\/strong>Katarzyna Korza
\n<\/strong>k.korza@zwiazkowy.com<\/em><\/p>\n\n
\nPaperback:\u00a0https:\/\/www.amazon.com\/One-
\nFacebook Authors page:\u00a0https:\/\/www.facebook.com\/