{"id":140980,"date":"2022-02-03T12:14:04","date_gmt":"2022-02-03T17:14:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=140980"},"modified":"2022-02-10T15:03:34","modified_gmt":"2022-02-10T20:03:34","slug":"jak-sie-madrze-ustawic-na-emeryturze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2022\/02\/03\/jak-sie-madrze-ustawic-na-emeryturze\/","title":{"rendered":"Jak si\u0119 m\u0105drze ustawi\u0107 na emeryturze"},"content":{"rendered":"

Nawet nie wiem kiedy ten czas przelecia\u0142, ale temat kt\u00f3ry dzi\u015b poruszam dotyczy personalnie r\u00f3wnie\u017c mnie – bo oficjalnie te\u017c jestem emerytem.
\n<\/strong><\/p>\n

Owszem, zamierzam nadal pracowa\u0107 i by\u0107 czynnym zawodowo, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce znacznie lepiej rozumiem sytuacj\u0119 ludzi starszych ni\u017c m\u0142oda generacja agent\u00f3w.
\nNie jest tajemnic\u0105, \u017ce ceny nieruchomo\u015bci posz\u0142y znacznie w g\u00f3r\u0119 w ostatnich latach. A rok 2021 przejdzie chyba do historii. Praktycznie ka\u017cdy, kto ma dom, jest milionerem (na papierze). Jest to niew\u0105tpliwie dobra wiadomo\u015b\u0107 dla posiadaczy dom\u00f3w. Ale z\u0142\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce r\u00f3wnie\u017c posz\u0142y w g\u00f3r\u0119 koszty utrzymania dom\u00f3w. Im wy\u017csza warto\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci, tym wy\u017csze s\u0105 (lub b\u0119d\u0105 wkr\u00f3tce) podatki od nieruchomo\u015bci. Stale wzrastaj\u0105 te\u017c koszty energii, rozmaitych us\u0142ug i napraw.<\/p>\n

Dla ludzi w wieku emerytalnym utrzymanie domu obecnie staje si\u0119 sporym problemem finansowym. Nawet jak mamy sp\u0142acony dom, to gdy zbli\u017camy si\u0119 do emerytury (albo jak na ni\u0105 przejdziemy i nasze dochody gwa\u0142townie si\u0119 zmniejsz\u0105), utrzymanie domu przerasta nasze mo\u017cliwo\u015bci finansowe. Gdy w rodzinie s\u0105 dwie emerytury, sprawa wygl\u0105da lepiej. Natomiast kiedy rodzina staje si\u0119 jednoosobowa (na skutek \u015bmierci jednego z ma\u0142\u017conk\u00f3w), to utrzymanie domu \u2013 szczeg\u00f3lnie w Metro Toronto – jest bardzo trudne.
\nPopatrzmy na liczby. Przeci\u0119tny dom wolnostoj\u0105cy czy po\u0142\u00f3wka kosztuj\u0105 obecnie w GTA ponad milion. Podatki od takiej nieruchomo\u015bci s\u0105 zbli\u017cone (lub wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105) do 1% warto\u015bci rynkowej – czyli mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce b\u0119dzie to $10,000 lub wi\u0119cej (oko\u0142o $800 miesi\u0119cznie). Nawet jak kto\u015b p\u0142aci mniej, to jest to tylko chwilowe, bo miasto ma pe\u0142ne prawo podnie\u015b\u0107 \u201ezani\u017cone\u201d podatki do poziomu 1% warto\u015bci rynkowej.<\/p>\n

Inne \u015bwiadczenia – jak ogrzewanie, pr\u0105d, woda, internet, telefon, ubezpieczenie – mog\u0105 kszta\u0142towa\u0107 si\u0119 na poziomie od $500 do $800 miesi\u0119cznie (w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci domu, rodzaju ogrzewania, jako\u015bci okien, izolacji, i wielu innych czynnik\u00f3w). Prawda jest taka, \u017ce b\u0119d\u0105c emerytem trudno jest przeznacza\u0107 na dom prawie od $1500 do $2,000 miesi\u0119cznie (a cz\u0119sto wi\u0119cej), by mieszka\u0107 w cz\u0119sto zbyt du\u017cym na potrzeby emeryta domu.
\nJakie wi\u0119c mog\u0105 by\u0107 rozwi\u0105zania?<\/p>\n

\"\"
\n\u2022 Mo\u017cna oczywi\u015bcie nie podejmowa\u0107 \u017cadnych dzia\u0142a\u0144 i utrzymywa\u0107 dom tak, jak przed emerytur\u0105. Cz\u0119sto po wyczerpaniu wszelkich oszcz\u0119dno\u015bci zaczynamy zad\u0142u\u017ca\u0107 nasz sp\u0142acony dom, korzystaj\u0105c z oferowanych przez niekt\u00f3re instytucje program\u00f3w, jak tak zwany \u201ereverse mortgage\u201d. Osobi\u015bcie radz\u0119 omija\u0107 te programy z daleka, bo wtedy tracimy kontrol\u0119 nad kosztami zwi\u0105zanymi z domem i mo\u017cemy by\u0107 zmuszeni do szybkiej sprzeda\u017cy – ale z bardzo ma\u0142ym kapita\u0142em w r\u0119ku. O tym napisz\u0119 innym razem.
\n\u2022 Mo\u017cna te\u017c, je\u015bli uk\u0142ad naszego domu pozwala na takie rozwi\u0105zanie \u2013 stworzy\u0107 legalny apartament na wynajem, co jest obecnie do\u015b\u0107 powszechne. Ten ekstra doch\u00f3d od $1,000 do $2,000 miesi\u0119cznie mo\u017ce by\u0107 naszym ratunkiem finansowym.
\nInne rozwi\u0105zanie to cz\u0119\u015bciowy lub ca\u0142kowity \u201edownsizing\u201d<\/p>\n

\u2022 Ca\u0142kowity downsizing polega na sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci i zainwestowaniu ca\u0142ej sumy w m\u0105dre i sprawdzone inwestycje. Je\u015bli otrzymamy 5% zwrotu na milionie dolar\u00f3w, jest to $50,000 rocznie – czyli ponad $4,000 miesi\u0119cznie. B\u0119d\u0105c bardziej odwa\u017cnym, mo\u017cna zainwestowa\u0107 w po\u017cyczki hipoteczne (second mortgages) nawet na 10% zwrotu. Maj\u0105c taki regularny dop\u0142yw got\u00f3wki \u2013 mo\u017cemy wynajmowa\u0107 apartament za $2,000 miesi\u0119cznie i nie martwi\u0107 si\u0119, \u017ce zabraknie nam do pierwszego. Problem, jaki widz\u0119 z trzymaniem pieni\u0119dzy w \u201eskarpecie\u201d – czyli w banku lub w po\u017cyczkach hipotecznych polega na tym, \u017ce owszem, mamy spory zwrot na kapitale, ale kapita\u0142 te\u017c traci na warto\u015bci. Inflacja, kt\u00f3ra oficjalnie wynosi ko\u0142o 2%, w rzeczywisto\u015bci dochodzi (moim zdaniem) do 5%. Wystarczy policzy\u0107 wszystkie koszty \u017cycia.
\n\u2022 Cz\u0119\u015bciowy downsizing mo\u017ce polega\u0107 r\u00f3wnie\u017c na sprzeda\u017cy domu i w\u0142o\u017ceniu (na przyk\u0142ad po\u0142owy pieni\u0119dzy) w inwestycje, a drugiej po\u0142ow\u0119 w zakup mieszkania. To rozwi\u0105zanie uwa\u017cam za sensowniejsze – bo po pierwsze ci\u0105gle b\u0119dziemy osi\u0105ga\u0107 sta\u0142y doch\u00f3d z inwestycji (na przyk\u0142ad w banku), a mieszkanie, w kt\u00f3rym b\u0119dziemy mieszka\u0107 jest nasz\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 i nikt po roku czy dw\u00f3ch latach nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 nam wym\u00f3wi\u0107 wynajmu lub podnie\u015b\u0107 op\u0142at czynszowych do poziomu \u201erynkowego\u201d.<\/p>\n

\u2022 Oczywi\u015bcie nie wszyscy widz\u0105 si\u0119 w apartamencie. Dla nich dobrym wyborem jest dom parterowy (bungalow). Ten typ dom\u00f3w jest doskona\u0142\u0105 alternatyw\u0105 do \u201econdo living\u201d – bo nie tylko nie ma w nim schod\u00f3w, ale posiadamy w\u0142asny ogr\u00f3d, kt\u00f3ry dla wielu z nas jest potrzebny do dobrego samopoczucia. Problem polega jednak na tym, \u017ce bungalows w obr\u0119bie GTA s\u0105 drogie i cz\u0119sto mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce taki dom r\u00f3wnie\u017c kosztuje milion dolar\u00f3w – lub nawet wi\u0119cej. Czyli tyle samo, za ile sprzedamy nasz obecny dom. Ale w\u00f3wczas opcja mo\u017ce polega\u0107 na stworzeniu dodatkowego apartamentu na wynajem. Tajemnica polega na tym, \u017ce ten dodatkowy apartament musi by\u0107 naprawd\u0119 atrakcyjny. Czysty i zadbany, z du\u017cymi oknami i dobrym o\u015bwietleniem.<\/p>\n

Taki apartament wynajmiemy nawet za $2,300 miesi\u0119cznie, co mo\u017ce pokry\u0107 prawie $500,000 po\u017cyczki hipotecznej, A je\u015bli dom kupimy za got\u00f3wk\u0119, b\u0119dzie naszym sta\u0142ym dochodem, kt\u00f3ry pokryje z nadwy\u017ck\u0105 utrzymanie domu.
\n\u2022 Wielu przysz\u0142ych emeryt\u00f3w podejmuje decyzj\u0119 kupna domu poza miastem, gdzie ceny s\u0105 bardziej umiarkowane. Jeszcze p\u00f3\u0142tora roku temu mo\u017cna by\u0142o w okolicach Guelph, Wasaga Beech, Brantford itd. znale\u017a\u0107 bungalow w cenie do $500,000. Dzi\u015b jest to, niestety, o $200,000 wi\u0119cej. Z tym, \u017ce przecie\u017c ceny w Toronto te\u017c posz\u0142y w g\u00f3r\u0105 przynajmniej o $300,000. Czyli nie ma problemu.<\/p>\n

Kupuj\u0105c dom troch\u0119 dalej i za po\u0142ow\u0119 sumy uzyskanej ze sprzeda\u017cy domu w GTA \u2013 nadal mamy \u015brodki na inwestycj\u0119. A dobr\u0105 inwestycj\u0105 mog\u0105 by\u0107 apartamenty przy SQ1, kt\u00f3re przynosz\u0105 co miesi\u0105c na czysto $1,200 ka\u017cdy (je\u015bli kupimy je za got\u00f3wk\u0119) i dodatkowo przyrastaj\u0105 ko\u0142o 5% rocznie na warto\u015bci. Jest to doskona\u0142e rozwi\u0105zanie, bo jakby nie patrze\u0107 na wszelkie inwestycje bankowe \u2013 zwykle inflacja zjada kapita\u0142. Pieni\u0105dz traci na warto\u015bci. Natomiast kupno jednej czy dw\u00f3ch \u201eincome properties\u201d jest najlepszym sposobem na to, by inflacja nas nie dopad\u0142a.
\n\u2022 Wielu senior\u00f3w marzy o bungalow, ale nie wszyscy maj\u0105 energi\u0119 i si\u0142y, by uprawia\u0107 ogr\u00f3d. Co w\u00f3wczas? Kto b\u0119dzie kosi\u0142 traw\u0119 i sprz\u0105ta\u0142 li\u015bcie? To te\u017c nie musi by\u0107 problem. Jest sporo (i powstaje coraz wi\u0119cej) osiedli dedykowanych seniorom, kt\u00f3re rozwi\u0105zuj\u0105 ten problem. S\u0105 to tak zwane \u201eadult lifestyle developments\u201d. Cz\u0119sto ka\u017cdy ich mieszkaniec jest w\u0142a\u015bcicielem domu i terenu (czasami teren jest dzier\u017cawiony), ale za nisk\u0105 op\u0142at\u0105 miesi\u0119czn\u0105, a teren i trawniki s\u0105 zadbane. Czasami mo\u017cna za dodatkow\u0105 op\u0142at\u0105 zatrudni\u0107 kogo\u015b do sprz\u0105tania czy opieki – jak jest taka potrzeba.<\/p>\n

Ogromn\u0105 zalet\u0105 takich osiedli jest fakt, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do wielu dom\u00f3w seniora panuje tam inna atmosfera. Jest si\u0119 blisko r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, ale ka\u017cdy ma prywatno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107. Takie domki s\u0105 \u0142atwe do zamkni\u0119cia na zim\u0119, by m\u00f3c sp\u0119dzi\u0107 czas na po\u0142udniu.
\nMam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce omawiane tu zagadnienie wymaga wielu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i pewnie dodatkowych wyja\u015bnie\u0144 – dlatego zapraszam wszystkich Pa\u0144stwa zainteresowanych tym tematem do rozm\u00f3w, na spotkania i konsultacje bez zobowi\u0105za\u0144. Ch\u0119tnie pomog\u0119 w przeprowadzaniu tego do\u015b\u0107 skomplikowanego procesu – od sprzeda\u017cy poczynaj\u0105c, na kupnie ko\u0144cz\u0105c, oraz pomog\u0119 zainwestowa\u0107 pozosta\u0142e \u015brodki w bezpieczne miejsca. Mam tak\u017ce sta\u0142y kontakt z wieloma przedstawicielami szanowanych firm finansowych, a takie zaplecze umo\u017cliwia mi rozs\u0105dn\u0105 ocen\u0119 ka\u017cdej propozycji i sytuacji.
\nZapraszam do wsp\u00f3\u0142pracy i pozdrawiam.<\/p>\n

\"\"<\/a>Maciek Czaplinski
\n<\/strong>W przypadku pyta\u0144 jestem<\/strong>
\ndo Pa\u0144stwa dyspozycji.<\/strong>
\nTel. 905-278-0007<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nawet nie wiem kiedy ten czas przelecia\u0142, ale temat kt\u00f3ry dzi\u015b poruszam dotyczy personalnie r\u00f3wnie\u017c mnie – bo oficjalnie te\u017c jestem emerytem. Owszem, zamierzam nadal…<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":140982,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[563],"tags":[],"class_list":["post-140980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maciek-czaplinski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=140980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":140983,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140980\/revisions\/140983"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/140982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=140980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=140980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=140980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}