{"id":163129,"date":"2023-07-06T10:11:45","date_gmt":"2023-07-06T14:11:45","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=163129"},"modified":"2023-07-06T10:11:45","modified_gmt":"2023-07-06T14:11:45","slug":"najnowsza-ksiazka-stanislawa-stolarczyka-o-historii-polakow-w-kanadzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2023\/07\/06\/najnowsza-ksiazka-stanislawa-stolarczyka-o-historii-polakow-w-kanadzie\/","title":{"rendered":"Najnowsza ksi\u0105\u017cka Stanis\u0142awa Stolarczyka o historii Polak\u00f3w w Kanadzie"},"content":{"rendered":"

20 czerwca w Ksi\u0119garni \u201eKorekta\u201d w Warszawie odby\u0142o si\u0119 spotkanie autorskie ze Stanis\u0142awem Stolarczykiem i promocja jego najnowszej ksi\u0105\u017cki wydanej po polsku i po angielsku \u201ePolacy w Kanadzie. Historia grobami pisana\u201d.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Historia Polak\u00f3w w Kanadzie, ich osadnictwa zosta\u0142a przedstawiona w formie z jednej strony barwnej opowie\u015bci, z drugiej powsta\u0142a na podstawie sumiennej dokumentacji sporz\u0105dzonej przez autora ksi\u0105\u017cki Stanis\u0142awa Stolarczyka podczas jego trwaj\u0105cej trzy lata podr\u00f3\u017cy po Kanadzie i miejscach, w kt\u00f3rych mieszkali i mieszkaj\u0105 Polacy w prowincjach Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Alberta.
\nAutor \u2013 jak sam wspomina \u2013 przejecha\u0142 39 tys. kilometr\u00f3w, zu\u017cy\u0142 347 rolek film\u00f3w, co oznacza 8328 zdj\u0119\u0107 ludzi, miejsc i zdarze\u0144.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Dyrektor Instytutu Polonika Dorota Janiszewska-Jakubiak z autorem Stanis\u0142awem Stolarczykiem<\/p><\/div>\n

\u201eTo opowie\u015b\u0107 o gda\u0144skich kupcach z prze\u0142omu XVII i XVIII w., \u017ceglarzach i awanturnikach, powsta\u0144cach uciekaj\u0105cych przed represjami zaborc\u00f3w, Kaszubach sprowadzanych do zak\u0142adania osad w dziewiczej puszczy w XIX i pocz\u0105tkach XX wieku, a tak\u017ce o Hallerczykach \u2013 \u017co\u0142nierzach ochotnikach z I wojny \u015bwiatowej \u2013 charakteryzuje Dorota Janiszewska-Jakubiak, dyrektor Instytutu Polonika, kt\u00f3ry jest wydawc\u0105 ksi\u0105\u017cki.
\n\u201eCz\u0119sto jedynymi materialnymi \u015bladami \u017cycia tych ludzi s\u0105 zbudowane przez nich ko\u015bcio\u0142y, krzy\u017ce na wiejskich cmentarzach, nagrobki i mauzolea. Prezentowana ksi\u0105\u017cka, jest pierwszym opracowaniem historii Polak\u00f3w w Kanadzie, stworzonym z perspektywy dziedzictwa zachowanego na cmentarzach. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wyj\u0105tkowy, osobisty stosunek autora do odwiedzonych i opisanych przez niego miejsc oraz tych najmniejszych i wzruszaj\u0105cych \u015blad\u00f3w, jakie zostawili pierwsi Polacy, sprawi\u0142, \u017ce powsta\u0142a publikacja \u017cywo opisuj\u0105ca polskie dziedzictwo w Kanadzie. Jest to historia nie tylko grob\u00f3w czy ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ale i opowie\u015b\u0107 o losach tysi\u0119cy polskich emigrant\u00f3w za ocean\u201d \u2013 podkre\u015bla Dyr. Janiszewska-Jakubiak.
\nStanis\u0142aw Stolarczyk wykona\u0142 w sumie dokumentacj\u0119 kilkudziesi\u0119ciu polskich wiejskich nekropolii w Kanadzie.<\/p>\n

\u201eZda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce historia ka\u017cdej osady spoczywa na cmentarzu\u201d \u2013 napisa\u0142 Stolarczyk. \u201eZacz\u0105\u0142em odczytywa\u0107 j\u0105 ze zniszczonych nagrobk\u00f3w, ze spr\u00f3chnia\u0142ych krzy\u017cy. Wtedy te\u017c stwierdzi\u0142em, \u017ce tysi\u0105ce grob\u00f3w naszych wychod\u017ac\u00f3w s\u0105 ca\u0142kowicie zapomniane, cz\u0119sto ju\u017c bezimienne, i \u017ce nie da si\u0119 ich ocali\u0107. Niszczy je czas i brak ludzkiej pami\u0119ci. I \u017ce jedynym dla nich ratunkiem jest wykonanie szczeg\u00f3\u0142owej dokumentacji fotograficznej i opisowej. P\u00f3\u017aniej by\u0142y kolejne wyjazdy, jak to okre\u015bla\u0142em +w Kanad\u0119+\u201d.<\/p>\n

Dokumentacje polskich cmentarzy i wiejskich ko\u015bci\u00f3\u0142k\u00f3w w prowincjach Kanady Stanis\u0142aw Stolarczyk rozpocz\u0105\u0142 w 1987 roku. By\u0142 w\u00f3wczas stypendyst\u0105 The Royal Canadian Geographical Society w Ottawie i dla kt\u00f3rej opracowywa\u0142 dokumentacj\u0119 \u201eThe Polish Geographical Names in Canada\u201d, czyli \u201ePolskie nazwy geograficzne w Kanadzie\u201d.
\nWtedy to w sto\u0142ecznym archiwum oraz na mapach uda\u0142o mu si\u0119 odnale\u017a\u0107 mi\u0119dzy innymi takie osady jak: Dobrowody, Kowalowka, Krakow, Zbaraz, Tarnopol. \u201eCiekawo\u015b\u0107 reporterska sta\u0142a si\u0119 przyczynkiem do rozpocz\u0119cia wyj\u0105tkowej przygody \u017cycia\u201d \u2013 zaznacza autor.<\/p>\n

W 2020 roku Stanis\u0142aw Stolarczyk zako\u0144czy\u0142 dokumentowanie polskich ko\u015bci\u00f3\u0142k\u00f3w i wiejskich cmentarzy w Kanadzie. Wtedy te\u017c ko\u0144cz\u0105c ten temat odwiedzi\u0142 dawn\u0105 osad\u0119 Kopernik w Albercie, kt\u00f3ra teraz nazywa si\u0119\u2026 Polska.
\n\u201eBy\u0142o to do\u015b\u0107 symboliczne po\u017cegnanie \u2013 wspomina – bo teraz dokumentuj\u0119 pojedyncze groby, miejsca spoczynku polskich oficer\u00f3w, naukowc\u00f3w, ludzi kultury i sztuki\u2026 wybitnych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy chocia\u017c przez ca\u0142e \u017cycie marzyli o powrocie do wolnej Polski, to zmarli w drodze do Ojczyzny i spocz\u0119li na przyjaznej ziemi kanadyjskiej\u201d.<\/p>\n

To dokumentowanie miejsc spoczynku polskich wychod\u017ac\u00f3w w Kanadzie dostrzeg\u0142 prof. dr hab. Jacek Kolbuszewski, kt\u00f3ry w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eCmentarze\u201d napisa\u0142: \u201eO najdawniejszych cmentarzach ch\u0142opskich emigrant\u00f3w z Polski za oceanem niewiele mo\u017cna powiedzie\u0107, nikt si\u0119 bowiem nimi poza Stanis\u0142awem Stolarczykiem nie zajmowa\u0142. Z jego uwag i z w\u0142asnych materia\u0142\u00f3w korzystaj\u0105c, mo\u017cna jednak z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 orzec, \u017ce tam, gdzie osiadali razem w wi\u0119kszych skupiskach, cmentarze swoje zak\u0142adali na wz\u00f3r krajowych, wprowadzali na nie z kraju zapami\u0119tane wzory krzy\u017cy i mogi\u0142, ich za\u015b pojmowanie \u015bmierci by\u0142o tym samym, jakie wynie\u015bli z kraju\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

20 czerwca w Ksi\u0119garni \u201eKorekta\u201d w Warszawie odby\u0142o si\u0119 spotkanie autorskie ze Stanis\u0142awem Stolarczykiem i promocja jego najnowszej ksi\u0105\u017cki wydanej po polsku i po angielsku…<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":163132,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-163129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polacy-w-ontario"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163133,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163129\/revisions\/163133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/163132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}