![\"\"](\"https:\/\/tygodnikprogram.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/dreamstime_xs_33804803.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ziemniak wywodzi si\u0119 z\u00a0Ameryki Po\u0142udniowej, gdzie zacz\u0119to go\u00a0uprawia\u0107 ju\u017c tysi\u0105ce lat temu. Nast\u0119pnie zosta\u0142 przywieziony do\u00a0Europy w\u00a0ko\u0144cu XVI wieku, a\u00a0w\u00a0ci\u0105gu nast\u0119pnych stuleci sta\u0142 si\u0119 jednym z\u00a0podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w jad\u0142ospisu na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie.
\nW\u00a0Polsce ziemniaki s\u0105\u00a0podstaw\u0105 jad\u0142ospisu, ale\u00a0tak\u017ce maj\u0105 r\u00f3\u017cne nazwy w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0regionu. Tak wi\u0119c na\u00a0ziemniaka m\u00f3wi si\u0119 kartofel, bulba, grula, pyra, zimniok, itd. Bulwy cenione s\u0105\u00a0ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0warto\u015bci od\u017cywcze oraz smakowe. Podstawowym sk\u0142adnikiem od\u017cywczym jest skrobia. W\u00a0ziemniakach najcenniejszy jest potas \u2013 by\u00a0zachowa\u0107 go\u00a0jak najwi\u0119cej, wk\u0142adaj bulwy do\u00a0niewielkiej ilo\u015bci gotuj\u0105cej wody (powinna ledwie je\u00a0zakrywa\u0107) i\u00a0pos\u00f3l. Potas ma\u00a0wp\u0142yw na\u00a0popraw\u0119 pracy nerek, regulacj\u0119 ci\u015bnienia krwi, korzystnie wp\u0142ywa na\u00a0funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego i\u00a0prac\u0119 mi\u0119\u015bni. Ziemniaki s\u0105\u00a0te\u017c cennym \u017ar\u00f3d\u0142em: sodu, magnezu, wapnia, manganu, \u017celaza, miedzi, cynku, fosforu, fluoru, chloru, jodu, karotenu, witamin K, B1, B2, B6 i\u00a0C, a\u00a0tak\u017ce biotyny, fruktozy, sacharozy, skrobi oraz kwas\u00f3w: nikotynowego i\u00a0pantotenowego. Zawarto\u015b\u0107 b\u0142onnika pokarmowego w\u00a0ziemniakach sprawia, \u017ce\u00a0poprawiaj\u0105 trawienie i\u00a0perystaltyk\u0119 jelit. B\u0142onnik powoduje tak\u017ce zwi\u0119kszenie obj\u0119to\u015bci tre\u015bci pokarmowej, dzi\u0119ki czemu zapewnia uczucie syto\u015bci. Dodatkowo neutralizuje zakwaszaj\u0105ce dzia\u0142anie produkt\u00f3w zbo\u017cowych i\u00a0mi\u0119s.
\nPowszechnie panuj\u0105ca opinia m\u00f3wi\u0105ca o\u00a0tym, \u017ce\u00a0ziemniaki posiadaj\u0105 bardzo du\u017co kalorii jest nieprawdziwa, poniewa\u017c 100 g gotowanych ziemniak\u00f3w to\u00a0jedynie 73 kcal. Oczywi\u015bcie najwi\u0119ksze znaczenie ma\u00a0tutaj spos\u00f3b przyrz\u0105dzania ziemniak\u00f3w. Najzdrowsza forma to\u00a0ziemniaki gotowane (max. przez 20-25 minut) lub pieczone. Ziemniaki powinny by\u0107 pieczone ze\u00a0sk\u00f3rk\u0105, dzi\u0119ki czemu nie utrac\u0105 du\u017cej ilo\u015bci cennych witamin i\u00a0minera\u0142\u00f3w. Co\u00a0ciekawe, aby zmniejszy\u0107 kaloryczno\u015b\u0107 ziemniak\u00f3w poleca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ich sch\u0142odzenie. Du\u017ca zawarto\u015b\u0107 skrobi znajduj\u0105ca si\u0119 w\u00a0ziemniakach po\u00a0sch\u0142odzeniu zmienia swoj\u0105 konsystencj\u0119 na\u00a0bardziej kleist\u0105, dzi\u0119ki czemu zaczyna by\u0107 szybciej trawiona. Dlatego po\u00a0ugotowaniu poleca si\u0119 wstawienie ziemniak\u00f3w do\u00a0lod\u00f3wki. W\u00a0tym czasie skrobia ulegnie procesowi retrogradacji i\u00a0zmieni si\u0119 w\u00a0skrobi\u0119 oporn\u0105, czyli nie ulegnie dzia\u0142aniu enzym\u00f3w trawiennych, co\u00a0sprawi, \u017ce\u00a0ludzki organizm nie pozyska z\u00a0niej energii. Najbogatsz\u0105 w\u00a0sk\u0142adniki od\u017cywcze cz\u0119\u015bci\u0105 ziemniaka jest warstwa znajduj\u0105ca si\u0119 tu\u017c pod\u00a0sk\u00f3rk\u0105 i\u00a0dlatego ziemniaki trzeba obiera\u0107 oszcz\u0119dnie, a\u00a0najlepiej wcale.
\nW\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze ziemniak\u00f3w i\u00a0produkt\u00f3w ziemniaczanych
\nSok z\u00a0surowych bulw pomaga w\u00a0leczeniu zgagi, nadkwasoty, przy wrzodach \u017co\u0142\u0105dka i\u00a0dwunastnicy oraz w\u00a0zaparciach. Tarte surowe ziemniaki \u0142agodz\u0105 oparzenia, p\u0119kni\u0119cia sk\u00f3ry, wyg\u0142adzaj\u0105 zmarszczki i\u00a0napinaj\u0105 sk\u00f3r\u0119. Wywar z\u00a0gotowanych bulw pomaga na\u00a0p\u0119kaj\u0105c\u0105 sk\u00f3r\u0119 pi\u0119t i\u00a0r\u0105k. Gotowane i\u00a0roztarte ziemniaki to\u00a0doskona\u0142a maseczka na\u00a0zm\u0119czon\u0105 i\u00a0ziemist\u0105 cer\u0119. M\u0105czka ziemniaczana w\u00a0postaci kleiku dzia\u0142a na\u00a0sk\u00f3r\u0119 rozmi\u0119kczaj\u0105co, przeciwgrzybiczo i\u00a0przeciwbakteryjnie. Kisiele z\u00a0m\u0105czki ziemniaczanej s\u0142u\u017c\u0105 jako \u015brodek os\u0142aniaj\u0105cy b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka (w\u00a0zatruciach). Glukoza z\u00a0ziemniaka jest g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem preparat\u00f3w krwiozast\u0119pczych; ponadto wp\u0142ywa dodatnio na\u00a0prac\u0119 mi\u0119\u015bnia sercowego oraz pami\u0119\u0107. Dieta ziemniaczana polecana jest w\u00a0przypadkach zaawansowanej niewydolno\u015bci nerek, kiedy wskazana jest dieta uboga w\u00a0bia\u0142ko. Jej g\u0142\u00f3wne sk\u0142adniki to: 1 kg obranych ziemniak\u00f3w, 1\/2 kostki mas\u0142a, 50 g cukru, 300 g warzyw i\u00a0owoc\u00f3w. Ziemniaki podawaj gotowane lub pieczone, w\u00a0\u0142upinach albo obrane, z\u00a0dodatkiem mas\u0142a i\u00a0warzyw. Wywar z\u00a0ziemniak\u00f3w jest dobrym \u015brodkiem od\u017cywczym w\u00a0wyczerpaniu pochorobowym.
\nAby przygotowa\u0107 smaczn\u0105 i\u00a0zdrow\u0105 potraw\u0119 z\u00a0ziemniak\u00f3w musisz zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na\u00a0odmian\u0119 ziemniak\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 kupujesz. Ziemniaki dziel\u0105 si\u0119 bowiem na\u00a0twarde (typ A), zachowuj\u0105ce form\u0119 \u2013 takie najlepiej nadaj\u0105 si\u0119 na\u00a0sa\u0142atki, kartofle sma\u017cone i\u00a0w\u00a0\u0142upince oraz na\u00a0grilla, oraz \u015bredniotwarde (typ B), kt\u00f3re przy ko\u0144cu gotowania staj\u0105 si\u0119 kruche, za\u015b przy sma\u017ceniu mi\u0119kkie wewn\u0105trz, a\u00a0z\u00a0wierzchu chrupi\u0105ce \u2013 z\u00a0nich robisz wspania\u0142e frytki czy\u00a0placki, kartofelki z\u00a0wody i\u00a0zupy (ale\u00a0nie zup\u0119-krem). Ostatnim rodzajem s\u0105\u00a0ziemniaki m\u0105czyste, \u0142atwo rozpadaj\u0105ce si\u0119 (typ C), doskona\u0142e na\u00a0babki, farsze, kluski czy\u00a0pur\u00e9e albo do\u00a0zag\u0119szczania zup.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/tygodnikprogram.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/dreamstime_xs_202200029.jpg\")
<\/p>\n
Sa\u0142atka \u015bledziowo-ziemniaczana<\/strong><\/p>\n \u015aledzie, ziemniaki i\u00a0jab\u0142ko pokr\u00f3j w\u00a0kostk\u0119, a\u00a0cebul\u0119 – w\u00a0drobne pi\u00f3rka. Wymieszaj wszystko w\u00a0misce. Dodaj przyprawy oraz majonez wymieszany z\u00a0octem. Odstaw na\u00a0minimum godzin\u0119 do\u00a0lod\u00f3wki. Podawaj sch\u0142odzon\u0105.\n
\nCONCILIO<\/p>\n