{"id":1746,"date":"2012-03-06T22:35:47","date_gmt":"2012-03-07T03:35:47","guid":{"rendered":"http:\/\/bejsment.patataystores.com\/?p=1746"},"modified":"2012-03-06T22:35:47","modified_gmt":"2012-03-07T03:35:47","slug":"kanada-samych-indian-1000-p-n-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2012\/03\/06\/kanada-samych-indian-1000-p-n-e\/","title":{"rendered":"Kanada samych Indian (1000 p.n.e.)"},"content":{"rendered":"

Oko\u0142o 1000 roku p.n.e. w Krainie Wielkich Jezior oraz na Nizinie Laurenta\u0144skiej plemiona irokeskiej grupy j\u0119zykowej zd\u0105\u017cy\u0142y ju\u017c wykszta\u0142ci\u0107 kultur\u0119 rolnicz\u0105, opart\u0105 g\u0142\u00f3wnie o upraw\u0119 kukurydzy. Z czasem rozwini\u0119te zosta\u0142y bardzo skomplikowane metody uprawy grunt\u00f3w. Wraz z rozwojem rolnictwa wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 osiad\u0142y tryb \u017cycia, a nawet techniki budowy domostw drewnianych.<\/p>\n

Zanim dosz\u0142o do skolonizowania tych ziem przez Europejczyk\u00f3w, przybyli tu Inuici i Wikingowie. Ci ostatni byli barwnym, lecz tylko ma\u0142o znacz\u0105cym epizodem w historii kolonizacji kontynentu. Ich osady na wschodnim wybrze\u017cu przetrwa\u0142y zaledwie kilka sezon\u00f3w i nie zosta\u0142a rozwini\u0119ta dalsza akcja kolonizacyjna.<\/p>\n

Natomiast Inuici, przybysze z p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Azji, podobnie jak wcze\u015bniej Paleoeskimosi, wody oddzielaj\u0105ce Azj\u0119 od Ameryki przebyli na \u0142odziach. Zasiedlili oni p\u00f3\u0142nocne tereny Kanady. Centrum ich kultury znajdowa\u0142o si\u0119 w p\u00f3\u0142nocnych kra\u0144cach Zatoki Hudsona oraz na licznych wyspach Archipelagu Arktycznego. Gospodarka Inuit\u00f3w oparta by\u0142a tak na zasobach morskich, jak i l\u0105dowych.<\/p>\n

Terytorium zamieszkane przez pierwotnych mieszka\u0144c\u00f3w Kanady dzieli si\u0119 na pi\u0119\u0107 stref: arktyczn\u0105, subarktyczn\u0105, R\u00f3wniny, Prerie i Puszcze Wschodu. Z kolei samych mieszka\u0144c\u00f3w \u017cyj\u0105cych w XV wieku dzieli si\u0119 na sze\u015b\u0107 grup.<\/p>\n

Pierwsz\u0105 stanowi\u0142y zamieszkuj\u0105ce teren dzisiejszej Kanady Atlantyckiej plemiona algonki\u0144skie. Najwi\u0119kszym z nich na tym terenie byli Mikmakowie. Zajmowali si\u0119 polowaniem i rybo\u0142\u00f3wstwem, mieszkali w wigwamach, korzystali z canoe. Panowa\u0142o w\u015br\u00f3d nich niewolnictwo.<\/p>\n

Drug\u0105 grup\u0119 tworzy\u0142y takie plemiona jak Innuici (mieszkaj\u0105cy na terenie p\u00f3\u0142nocnego Quebecu i po\u0142udniowego Labradoru), Od\u017cibwejowie (mieszkaj\u0105cy nad p\u00f3\u0142nocnym brzegiem Jeziora Huron i Jeziora G\u00f3rnego) czy Kri (mieszkaj\u0105cy na zach\u00f3d od Jeziora Winnipeg).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Indianie Od\u017cibwej w ta\u0144cu \u015bnie\u017cnych but\u00f3w (rycina z 1835 r.)<\/p><\/div>\n

Trzeci\u0105 stanowili mieszka\u0144cy Wielkich R\u00f3wnin. Na terenach dzisiejszej Alberty i Saskatchewan dominowa\u0142y algonki\u0144skie Czarne Stopy, kt\u00f3re dzieli\u0142y si\u0119 na trzy plemiona: Czarne Stopy, Plegan i Blood. Czarne Stopy polowa\u0142y na bizony, a do ich obrz\u0119d\u00f3w religijnych nale\u017ca\u0142y \u0142a\u017ania i Taniec S\u0142o\u0144ca.<\/p>\n

Czwarta grupa mieszka\u0142a w po\u0142udniowym Ontario i nad brzegami Rzeki \u015awi\u0119tego Wawrzy\u0144ca. Stanowi\u0142y j\u0105 irokeskie plemiona Irokez\u00f3w znad Rzeki \u015awi\u0119tego Wawrzy\u0144ca, Huroni, Petun i Neutralni. W irokeskich spo\u0142ecze\u0144stwach panowa\u0142 matriarchat. Uprawiali kukurydz\u0119, dyni\u0119, fasol\u0119 i tyto\u0144. Irokeskie plemiona Mohawk, Oneida, Onondoga, Cayuga i Seneka \u2013 za spraw\u0105 Deganawidy i Hiawathy \u2013 zawi\u0105za\u0142y Lig\u0119 Pi\u0119ciu Narod\u00f3w.<\/p>\n

Pi\u0105t\u0105 grup\u0105 byli mieszka\u0144cy wybrze\u017cy Pacyfiku, \u017cyj\u0105cy na terenie dzisiejszej BC \u2013 plemiona Tsimshian, Kwakwala, Indianie Salisz z Wybrze\u017ca, Haida i Nootka. Rozwin\u0119li skomplikowan\u0105 i hierarchiczn\u0105 struktur\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Mieszkali w drewnianych domach. Wa\u017cnym elementem ich \u017cycia by\u0142a wojna, b\u0119d\u0105ca tak\u017ce metod\u0105 rozwi\u0105zywania spor\u00f3w terytorialnych i zdobywania niewolnik\u00f3w. Tych ostatnich traktowali \u017ale. Niewolnictwo by\u0142o dziedziczne.<\/p>\n

Sz\u00f3st\u0105 grup\u0105 tworzyli mieszka\u0144cy tereny subarktycznych (Indianie z grupy atapaska\u0144skiej) oraz tundry arktycznej (kultura Thule). Polowali na foki, \u0142osie i karibu. Mieszkali w chatkach zbudowanych z mchu i ko\u015bci b\u0105d\u017a w iglo.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Trzy fazy kolonizacji Ameryki przez ludy india\u0144skie<\/p><\/div>\n

Liczba mieszka\u0144c\u00f3w Kanady pod koniec XV wieku u progu europejskiej kolonizacji pozostaje dyskusyjna. Szacuje si\u0119, \u017ce nie przekracza\u0142a 500 tysi\u0119cy, przyjmuje, \u017ce wynosi\u0142a niewiele ponad 200 lub oko\u0142o 300 tysi\u0119cy.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oko\u0142o 1000 roku p.n.e. w Krainie Wielkich Jezior oraz na Nizinie Laurenta\u0144skiej plemiona irokeskiej grupy j\u0119zykowej zd\u0105\u017cy\u0142y ju\u017c wykszta\u0142ci\u0107 kultur\u0119 rolnicz\u0105<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,6],"tags":[],"class_list":["post-1746","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia-kanady","category-series"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1746"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1746\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}