{"id":1754,"date":"2012-03-06T23:09:12","date_gmt":"2012-03-07T04:09:12","guid":{"rendered":"http:\/\/bejsment.patataystores.com\/?p=1754"},"modified":"2012-03-06T23:09:12","modified_gmt":"2012-03-07T04:09:12","slug":"przybywaja-biali-1000-1610","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2012\/03\/06\/przybywaja-biali-1000-1610\/","title":{"rendered":"Przybywaj\u0105 biali! (1000-1610)"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Rekonstrukcyjne l\u0105dowanie Wiking\u00f3w w Nowej Fundlandii w 2000 r.<\/p><\/div>\n

\"Osada<\/a>

Osada Wiking\u00f3w - L\u2019Anse aux Meadows<\/p><\/div>\n

Pierwszymi Europejczykami, kt\u00f3rzy dotarli na tereny dzisiejszej Kanady byli Wikingowie, na co wskazuj\u0105 relacje skandynawskich sag oraz znaleziska archeologiczne w L’Anse aux Meadows w Nowej Fundlandii. Pierwszym, kt\u00f3ry dotar\u0142 do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej by\u0142 Leif Eriksson; kolejnymi wyprawami przewodzili jego brat Thorwald oraz Thorfinn Karlsefni.<\/p>\n

W 1497 Giovanni Caboto, w\u0142oski \u017ceglarz w s\u0142u\u017cbie angielskiego kr\u00f3la Henryka VII, dotar\u0142 do wybrze\u017cy Kanady i zaj\u0105\u0142 ten teren w imieniu swojego mocodawcy.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej w kierunku p\u00f3\u0142nocnych teren\u00f3w Ameryki P\u00f3\u0142nocnej wyruszyli Portugalczycy. W 1500 lub 1501 do wybrze\u017cy dzisiejszej Kanady dotar\u0142 Gaspar Corte-Real. Juan Fagundes, pr\u00f3bowa\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 koloni\u0119 na Nowej Fundlandii, jednak portugalskie osiedle zosta\u0142o zniszczone przez miejscowych Indian.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Pomnik Gaspara Corte-Real w St. John's<\/p><\/div>\n

R\u00f3wnie\u017c Anglicy w dalszym ci\u0105gu badali tamte tereny. W 1502 Henryk VII nada\u0142 przywilej zajmuj\u0105cej si\u0119 tym obszarem Company of Adeventures to the New Found Lands. W 1509 Sebastian Cabot odkry\u0142 wej\u015bcie do Zatoki Hudsona. W 1536 wypraw\u0119 do Nowej Fundlandii zorganizowa\u0142 angielski kupiec Richard Hore; liczy\u0142a ona 120 os\u00f3b. Gdy wyczerpa\u0142y si\u0119 zapasy \u017cywno\u015bci, w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w ekspedycji dosz\u0142o podobno do przypadk\u00f3w kanibalizmu. W latach 1576-1578 na teren Kanady dotar\u0142y trzy wyprawy angielskiego \u017ceglarza i pirata Martina Frobishera. W 1583 Humphrey Gilbert wzi\u0105\u0142 Now\u0105 Fundlandi\u0119 w posiadanie korony angielskiej.<\/p>\n

W latach 1607-1611 kilka wypraw odby\u0142 Henry Hudson, angielski \u017ceglarz w s\u0142u\u017cbie holenderskiej, kt\u00f3ry dotar\u0142 m.in. do zatoki nazwanej jego imieniem. W 1610 angielscy kupcy zawi\u0105zali New Foundland Company i rozpocz\u0119li kolonizacj\u0119 Nowej Fundlandii. Sta\u0142e osadnictwo na tym terenie zapocz\u0105tkowa\u0142 John Guy.<\/p>\n

Do badania wybrze\u017cy Kanady w\u0142\u0105czyli si\u0119 te\u017c Francuzi. Dotarli tam Jean Dany w 1506 , Thomas Aubert w 1508 i W\u0142och w s\u0142u\u017cbie francuskiej Giovanni da Verrazzano w 1523.<\/p>\n

Trzy szalenie istotne wyprawy do Kanady odby\u0142 Jacques Cartier. W 1534 po\u017ceglowa\u0142 w g\u00f3r\u0119 Rzeki \u015awi\u0119tego Wawrzy\u0144ca, odkry\u0142 Wysp\u0119 Ksi\u0119cia Edwarda i Wyspy Magdaleny, a tak\u017ce wzi\u0105\u0142 ziemie Indian kanadyjskich we w\u0142adanie kr\u00f3la Francji Franciszka I. W czasie drugiej wyprawy w latach 1535-1536 dotarli do india\u0144skich osiedli Stadacon\u00e9 i Hochelaga.<\/p>\n

Na czele trzeciej wyprawy, w kt\u00f3rej bra\u0142 udzia\u0142 Cartier, stan\u0105\u0142 szlachcic Jean-Fran\u00e7ois de La Rocque de Roberval. Obaj jednak wr\u00f3cili do Europy.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Przybycie Jacquesa Cartiera do Quebeku<\/p><\/div>\n

Francuzi niezmordowanie usi\u0142owali zasiedli\u0107 now\u0105 ziemi\u0119. W 1597 Troilus de la Roche Mesquez na czele 200 kolonist\u00f3w osiedli\u0142 si\u0119 na wyspie Sable. Kolonia ta upad\u0142a zim\u0105 1602\/1603. W 1604 Pierre du Gua de Monts pr\u00f3bowa\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 osiedle przy uj\u015bciu Rzeki \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca. W 1605 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do nowej osady \u2013 Port Royal, jednak w 1607 musia\u0142 powr\u00f3ci\u0107 do Francji.<\/p>\n

W 1608 Samuel de Champlain za\u0142o\u017cy\u0142 fort Qu\u00e9bec w okolicy nieistniej\u0105cej ju\u017c osady Stadacon\u00e9. Nawi\u0105za\u0142 przyjazne stosunki z Huronami; wraz z nimi w 1609 nad Jeziorem Champlain odni\u00f3s\u0142 sukces w niewielkim starciu z Irokezami. W 1610 odda\u0142 na wychowanie Indianom \u00c9tienne Br\u00fbl\u00e9’a, pierwszego coureur des bois. By\u0142y to pocz\u0105tki Nowej Francji, a zarazem licznych wojen z Indianami.<\/p>\n

Od XVI wieku Indian zacz\u0119\u0142y przetrzebia\u0107 choroby, na kt\u00f3re byli uodpornieni Europejczycy \u2013 w ich wynik\u0142o zmar\u0142o od 60 do 90% pierwotnej ludno\u015bci Kanady. Bia\u0142y cz\u0142owiek triumfowa\u0142, a zarazem walczy\u0142 sam z sob\u0105: rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres nieustaj\u0105cych walk Francuz\u00f3w z Anglikami o prymat kolonialny i ekspansj\u0119 terytorialn\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwszymi Europejczykami, kt\u00f3rzy dotarli na tereny dzisiejszej Kanady byli Wikingowie, na co wskazuj\u0105 relacje skandynawskich sag oraz znaleziska archeologiczne w L’Anse aux Meadows w Nowej…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1755,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,6],"tags":[],"class_list":["post-1754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-kanady","category-series"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1754"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1754\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}