![\"\"](\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/aamozg-636x424.jpg\")
<\/h4>\n<\/p>\n
<\/h4>\nLord Kelvin, jeden z najwa\u017cniejszych fizyk\u00f3w w historii, powiedzia\u0142, \u017ce tylko wtedy, gdy potrafisz dokona\u0107 pomiar\u00f3w tego, o czym m\u00f3wisz i wyrazi\u0107 to w liczbach, mo\u017cesz co\u015b o tym wiedzie\u0107. Je\u015bli nie – twoja wiedza jest s\u0142aba i niezadowalaj\u0105ca. Dok\u0142adny i wszechobecny pomiar stoi za ogromnym post\u0119pem technologicznym, jaki nast\u0105pi\u0142 w ci\u0105gu ostatniego p\u00f3\u0142tora wieku, a tak\u017ce za medycyn\u0105 personalizowan\u0105. Celem tej medycyny precyzyjnej jest wyleczenie konkretnej choroby ka\u017cdego cz\u0142owieka za pomoc\u0105 spersonalizowanych metod leczenia i chocia\u017c nie jest to choroba, za wszystkimi chorobami kryje si\u0119 starzenie si\u0119. Kelvin, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w XIX wieku i za pomoc\u0105 swojej drugiej zasady termodynamiki przepowiedzia\u0142 \u015bmier\u0107 wszech\u015bwiata, wiedzia\u0142 r\u00f3wnie dobrze jak my, \u017ce wszyscy si\u0119 starzejemy, ale nie by\u0142by w stanie wyrazi\u0107 tego w liczbach wykraczaj\u0105cych poza lata kalendarzowe. lub wyja\u015bni\u0107, dlaczego ka\u017cdy starzeje si\u0119 w innym tempie.<\/p>\n
Niedawno zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w pod kierownictwem Christosa Davatzikosa z Uniwersytetu Pensylwanii (USA) opublikowa\u0142 artyku\u0142 w czasopi\u015bmie Nature Medicine<\/i><\/a>\u00a0<\/i>praca, w kt\u00f3rej zidentyfikowano r\u00f3\u017cne sposoby rozk\u0142adu naszego m\u00f3zgu na przestrzeni lat i kt\u00f3ra zapewnia bardziej zindywidualizowan\u0105 miar\u0119 starzenia si\u0119. Przeanalizowali 50 000 skan\u00f3w m\u00f3zgu, kt\u00f3re ujawni\u0142y pi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych form atrofii m\u00f3zgu zwi\u0105zanych ze starzeniem si\u0119 i pocz\u0105tkiem chor\u00f3b neurodegeneracyjnych. Chocia\u017c ludzkie oko nie jest w stanie wykry\u0107 subtelnych zmian zachodz\u0105cych pomi\u0119dzy tymi pi\u0119cioma wzorami, uda\u0142o mu si\u0119 je zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 technologii uczenia maszynowego. Autorzy przeszkolili algorytm, pokazuj\u0105c mu skany 1150 zdrowych os\u00f3b w wieku od 20 do 50 lat i prawie 9 000 os\u00f3b w tym wieku, zdrowych i z zaburzeniami funkcji poznawczych.<\/p>\n Poszczeg\u00f3lne formy starzenia s\u0105 zwi\u0105zane z indywidualnymi cechami biologicznymi, takimi jak te, kt\u00f3re czyni\u0105 niekt\u00f3re osoby bardziej podatnymi na cukrzyc\u0119, a inne na choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, ale zaobserwowano tak\u017ce wzorce bardziej zwi\u0105zane z nawykami, takimi jak spo\u017cywanie alkoholu czy tytoniu. Istnieje r\u00f3wnie\u017c kombinacja wzor\u00f3w. U os\u00f3b z \u0142agodnymi zaburzeniami poznawczymi, kt\u00f3re poprzedzaj\u0105 demencj\u0119, kumuluj\u0105 si\u0119 cechy ka\u017cdego z wzorc\u00f3w, chocia\u017c obecno\u015b\u0107 jednego z nich by\u0142a tym, kt\u00f3ry najbardziej pom\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia demencji po latach. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, zgodnie z oczekiwaniami, stan innych narz\u0105d\u00f3w mia\u0142 wp\u0142yw na starzenie si\u0119 m\u00f3zgu.<\/p>\n Davatzikos ostrzega, \u017ce tego typu wiedza nie pozwoli\u0142aby \u201em\u00f3wi\u0107 o leczeniu w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci\u201d. \u201eTa praca pomaga nam zrozumie\u0107 og\u00f3ln\u0105 niejednorodno\u015b\u0107 starzenia si\u0119 m\u00f3zgu, kt\u00f3re jest spowodowane kilkoma mo\u017cliwymi patologiami, w tym chorob\u0105 Alzheimera i Parkinsona, a tak\u017ce czynnikami zwi\u0105zanymi ze zdrowiem uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i metabolizmem\u201d. \u201eNa razie najbardziej bezpo\u015brednie korzy\u015bci mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w badaniach klinicznych, w kt\u00f3rych korzysta si\u0119 z rekrutacji os\u00f3b o bardziej jednorodnych profilach, co umo\u017cliwia wykrycie bardziej subtelnych efekt\u00f3w leczenia na mniejszych pr\u00f3bach\u201d \u2013 wyja\u015bnia badacz.<\/p>\n W innym niedawnym badaniu szukano sygna\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c przewidzie\u0107 ryzyko przyspieszonego pogorszenia funkcji poznawczych po 40. lub 50. roku \u017cycia. Zaobserwowano, \u017ce hipokamp, kluczowy obszar tworzenia nowych wspomnie\u0144, kurczy si\u0119 z biegiem lat, ale w \u015brednim wieku mo\u017ce to nast\u0119powa\u0107 szybciej. Poniewa\u017c skany m\u00f3zgu nie s\u0105 tanim i \u0142atwym sposobem pomiaru tych zmian, naukowcy poszukiwali alternatywnych sposob\u00f3w sprawdzenia, czy starzenie si\u0119 m\u00f3zgu mo\u017ce przyspiesza\u0107. Zesp\u00f3\u0142 z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa (USA) oceni\u0142 pogorszenie funkcji poznawczych<\/a> u ponad 12 tysi\u0119cy os\u00f3b w ci\u0105gu dwudziestu lat i por\u00f3wna\u0142 je z szacunkowym poziomem stanu zapalnego, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o zmierzy\u0107 w badaniach krwi. Osoby nale\u017c\u0105ce do 25% z najwy\u017cszym stanem zapalnym mia\u0142y o prawie 8% wi\u0119ksze zaburzenia funkcji poznawczych w por\u00f3wnaniu z tymi z najni\u017cszych 25%. Ten wp\u0142yw starzenia si\u0119 na m\u00f3zg, kt\u00f3ry ma wi\u0119kszy wp\u0142yw po 40. roku \u017cycia, mo\u017cna zmierzy\u0107 za pomoc\u0105 badania krwi i mo\u017cna go zwalczy\u0107 \u0107wiczeniami fizycznymi o dzia\u0142aniu przeciwzapalnym lub innymi terapiami neuroprotekcyjnymi dostosowanymi do konkretnego wzorca starzenia si\u0119 m\u00f3zgu .<\/p>\n W pracach<\/a> kierowanych pod kierunkiem Richarda Bethlehema<\/a> z Uniwersytetu w Cambridge w ramach mi\u0119dzynarodowej wsp\u00f3\u0142pracy naukowc\u00f3w pr\u00f3bowano zidentyfikowa\u0107 g\u0142\u00f3wne zmiany zachodz\u0105ce w m\u00f3zgu przez ca\u0142e \u017cycie. Betlejem stwierdzi\u0142a mi\u0119dzy innymi w The Conversation<\/a> , \u017ce naukowcy zaobserwowali mi\u0119dzy innymi, \u017ce liczba neuron\u00f3w ro\u015bnie od urodzenia do maksimum w wieku sze\u015bciu lat, a nast\u0119pnie maleje. Liczba po\u0142\u0105cze\u0144 m\u00f3zgowych stale ro\u015bnie a\u017c do 29. roku \u017cycia i zaczyna stopniowo spada\u0107 a\u017c do 50. roku \u017cycia. Od tego wieku utrata po\u0142\u0105cze\u0144 przyspiesza.<\/p>\n Prace takie jak ta i ta w\u0142a\u015bnie opublikowana przez Nature Medicine<\/i> maj\u0105 na celu identyfikacj\u0119 konkretnych zmian w m\u00f3zgu, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 nam ujednolici\u0107 precyzyjny pomiar starzenia si\u0119 ka\u017cdej osoby. Pozwoli nam to przezwyci\u0119\u017cy\u0107 t\u0119 s\u0142ab\u0105 i niezadowalaj\u0105c\u0105 wiedz\u0119, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142 Kelvin, i poprawi\u0107 nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do zrobienia czego\u015b w sprawie starzenia si\u0119.<\/p>\n