Zapomnienie jest powszechnym zjawiskiem w naszym codziennym \u017cyciu – mo\u017cemy wej\u015b\u0107 do pokoju i zapomnie\u0107, dlaczego tam jeste\u015bmy, albo spotka\u0107 kogo\u015b na ulicy i zapomnie\u0107, jak si\u0119 nazywa. Ale dlaczego zapominamy r\u00f3\u017cne rzeczy? Czy to jest objawem upo\u015bledzenia pami\u0119ci, czy ma jakie\u015b korzy\u015bci?<\/p>\n
Jednym z pierwszych odkry\u0107 w tej dziedzinie by\u0142o to, \u017ce zapominanie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107, poniewa\u017c nasza pami\u0119\u0107 naturalnie zanika. Pochodzi to od obserwacji XIX-wiecznego niemieckiego psychologa Hermanna Ebbinghausa, kt\u00f3ry stworzy\u0142 “krzyw\u0105 zapominania”, pokazuj\u0105c\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi szybko zapomina szczeg\u00f3\u0142y nowych informacji, ale z up\u0142ywem czasu ten proces zwalnia. To spostrze\u017cenie zosta\u0142o potwierdzone przez nowsze badania neurolog\u00f3w.<\/p>\n
Jednak zapomnienie mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c korzy\u015bci funkcjonalne. Nasze m\u00f3zgi s\u0105 nieustannie bombardowane wieloma informacjami. Gdyby\u015bmy pami\u0119tali ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142, zapami\u0119tywanie wa\u017cnych informacji by\u0142oby coraz trudniejsze. Jednym ze sposob\u00f3w unikni\u0119cia tego problemu jest niedostateczne zwracanie uwagi na nieistotne detale.<\/p>\n
Laureat Nagrody Nobla Eric Kandel i inni badacze sugeruj\u0105, \u017ce wspomnienia powstaj\u0105, gdy zwi\u0119kszane s\u0105 po\u0142\u0105czenia (synapsy) mi\u0119dzy kom\u00f3rkami m\u00f3zgowymi (neuronami). Koncentracja na czym\u015b mo\u017ce wzmocni\u0107 te po\u0142\u0105czenia i utrwali\u0107 pami\u0119\u0107. Ten sam mechanizm pozwala nam zapomina\u0107 o wszystkich nieistotnych detalach, kt\u00f3re napotykamy ka\u017cdego dnia.<\/p>\n
Nawet w starszym wieku, kiedy ludzie zaczynaj\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 rozproszenia uwagi, a choroby takie jak Alzheimer wp\u0142ywaj\u0105 na nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do koncentracji, musimy by\u0107 w stanie zapomnie\u0107 o nieistotnych detalach, aby utworzy\u0107 nowe wspomnienia.<\/p>\n
Przywo\u0142ywanie wspomnienia mo\u017ce czasem prowadzi\u0107 do jego modyfikacji, aby dopasowa\u0107 si\u0119 do nowych informacji. Na przyk\u0142ad, je\u015bli zmienia si\u0119 Twoja codzienna trasa do pracy, Twoja pami\u0119\u0107 powinna by\u0107 wystarczaj\u0105co elastyczna, aby uwzgl\u0119dni\u0107 te zmiany. Tw\u00f3j m\u00f3zg osi\u0105ga to poprzez os\u0142abienie niekt\u00f3rych po\u0142\u0105cze\u0144 pami\u0119ciowych i wzmocnienie nowych, pozwalaj\u0105c zapami\u0119ta\u0107 now\u0105 tras\u0119.<\/p>\n
Jest oczywiste, \u017ce niezdolno\u015b\u0107 do aktualizacji naszych wspomnie\u0144 mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne negatywne konsekwencje. Na przyk\u0142ad w zespole stresu pourazowego, niemo\u017cno\u015b\u0107 aktualizacji lub zapomnienia traumatycznego wspomnienia oznacza, \u017ce dana osoba jest niewzruszenie oddzia\u0142uj\u0105ca na otoczenie. Z perspektywy ewolucji, zapomnienie o starych wspomnieniach na rzecz przyj\u0119cia nowych informacji jest oczywi\u015bcie korzystne.<\/p>\n
Czasami zapominanie nie jest rezultatem utraty informacji, ale raczej zmienia si\u0119 nasza zdolno\u015b\u0107 do dost\u0119pu do wspomnie\u0144. Badania na gryzoniach wykaza\u0142y, \u017ce mo\u017cna ponownie przypomina\u0107 sobie zapomniane wspomnienia przez wzmacnianie po\u0142\u0105cze\u0144 synaptycznych.<\/p>\n
W praktyce to oznacza, \u017ce niekt\u00f3re rodzaje czasowego zapominania mog\u0105 nie wynika\u0107 z utraty pami\u0119ci. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 sytuacja, w kt\u00f3rej widzisz kogo\u015b na ulicy i nie mo\u017cesz przypomnie\u0107 sobie jego imienia. Mo\u017cesz mie\u0107 uczucie, \u017ce jeste\u015b na granicy przypomnienia sobie – zjawisko to jest znane jako “na ko\u0144cu j\u0119zyka”. To mo\u017ce wynika\u0107 z os\u0142abienia powi\u0105za\u0144 pami\u0119ciowych mi\u0119dzy s\u0142owami a ich znaczeniami, ale r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako sygna\u0142, \u017ce informacje nie zosta\u0142y zapomniane, a jedynie s\u0105 na chwil\u0119 niedost\u0119pne.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c, zapominanie ma wiele form i mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne przyczyny – od braku uwagi po up\u0142yw czasu. Mo\u017ce to by\u0107 kwestia aktualizacji wspomnie\u0144 czy tymczasowej niezdolno\u015bci do dost\u0119pu do informacji. Wszystkie te formy zapominania maj\u0105 swoje zalety evolucyjne i pomagaj\u0105 naszemu m\u00f3zgowi funkcjonowa\u0107 efektywnie. Nie zmniejsza to jednak negatywnych skutk\u00f3w powa\u017cnej utraty pami\u0119ci, jak w przypadku Alzheimer’a. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce ten artyku\u0142 jest na tyle interesuj\u0105cy, \u017ce szybko nie zapomnisz o jego tre\u015bci.<\/p>\n
Artyku\u0142 napisany przez Svena Vanneste, profesora neurologii klinicznej w Trinity College w Dublinie, oraz Elv\u0119 Arulchelvan, profesora psychologii i badacza neurologii w Trinity College w Dublinie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zapomnienie jest powszechnym zjawiskiem w naszym codziennym \u017cyciu – mo\u017cemy wej\u015b\u0107 do pokoju i zapomnie\u0107, dlaczego tam jeste\u015bmy, albo spotka\u0107 kogo\u015b na ulicy i zapomnie\u0107,…<\/p>\n","protected":false},"author":928,"featured_media":197303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[571],"tags":[],"class_list":["post-197302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/928"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197302"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":197305,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197302\/revisions\/197305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}