{"id":199022,"date":"2024-12-02T07:44:44","date_gmt":"2024-12-02T12:44:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=199022"},"modified":"2024-12-02T07:44:44","modified_gmt":"2024-12-02T12:44:44","slug":"okreslic-wiek-osoby-po-jej-zapachu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2024\/12\/02\/okreslic-wiek-osoby-po-jej-zapachu\/","title":{"rendered":"Okre\u015bli\u0107 wiek osoby po jej zapachu"},"content":{"rendered":"<h3>Czy jeste\u015b w stanie odgadn\u0105\u0107 wiek obcej osoby, nie spogl\u0105daj\u0105c na ni\u0105, nie s\u0142ysz\u0105c jej g\u0142osu, kieruj\u0105c si\u0119 jedynie odczuciem zapachu jej cia\u0142a? O taki eksperyment zaapelowali badacze, odkrywaj\u0105c fascynuj\u0105c\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107 mi\u0119dzy zapachem cia\u0142a a wiekiem cz\u0142owieka. Co wi\u0119cej, proces ewolucji naszego zapachu to nie tylko biologiczne zjawisko. Przypisuje si\u0119 mu tak\u017ce kluczow\u0105 role w ewolucyjnej selekcji spo\u0142ecznej.<\/h3>\n<h4>Zapach niemowl\u0119cia wspomaga wi\u0119\u017a rodzicielsk\u0105<\/h4>\n<p>Sk\u00f3ra najm\u0142odszych, z uwagi na ma\u0142\u0105 aktywno\u015b\u0107 gruczo\u0142\u00f3w potowych oraz prosty mikrobiom sk\u00f3ry, wydziela \u0142agodny zapach. Niemniej, rodzice s\u0105 w stanie wyczu\u0107 specyficzny aromat swojego potomstwa i wykazuj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do preferowania jego zapachu wzgl\u0119dem zapachu obcych dzieci. Owe aromaty, generuj\u0105ce przyjemne i emocjonalnie znajome wra\u017cenia, stymuluj\u0105 sieci neuronowe odpowiedzialne za uczucie nagrody oraz podaj\u0105 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 stresowe doznania. W ramach tego zjawiska, matki, kt\u00f3re zmagaj\u0105 si\u0119 z zaburzeniami wi\u0119zi po porodzie, nie s\u0105 w stanie rozpoznawa\u0107 swojego dziecka na podstawie zapachu. W evolucyjnym kontek\u015bcie, przyjemna zdolno\u015b\u0107 identyfikowania potomstwa umo\u017cliwia selektywne inwestowanie zasob\u00f3w.<\/p>\n<p>Zdolno\u015b\u0107 rozpoznawania dzieci po zapachu cia\u0142a maleje zar\u00f3wno u matek jak i ojc\u00f3w, gdy dzieci wkraczaj\u0105 w okres dojrzewania. Nawet matki wykazuj\u0105 preferencj\u0119 dla zapachu obcych. Z t\u0105 transformacj\u0105 w zakresie zapachu cia\u0142a nastolatk\u00f3w zwi\u0105zane jest przyczynowe odrzucenie, kt\u00f3re ma chroni\u0107 dzieci przed kazirodztwem i endogami\u0105.<\/p>\n<p>Gruczo\u0142y \u0142ojowe osi\u0105gaj\u0105 maksymaln\u0105 aktywno\u015b\u0107 w okresie doros\u0142o\u015bci. Mimo i\u017c zapach cia\u0142a nie jest tak intensywny jak w okresie dojrzewania, nadal jest obecny i r\u00f3\u017cni si\u0119 u ka\u017cdego z nas, b\u0119d\u0105c zale\u017cnym od nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na siebie czynnik\u00f3w &#8211; od naszej diety, przez stan zdrowia, na naszych hormonach ko\u0144cz\u0105c. Ale dlaczego nasz zapach drastycznie si\u0119 zmienia? Czy to tylko zas\u0142uga naszych zmys\u0142\u00f3w? W rzeczywisto\u015bci, nasz zapach pozwala na zdobywanie informacji o osobnikach tego samego gatunku, jest niezb\u0119dny, gdy wzrok i s\u0142uch s\u0105 ograniczone, przekazuje wskaz\u00f3wk\u0119 na temat przysz\u0142ych wydarze\u0144, poniewa\u017c cz\u0105steczki zapachowe utrzymuj\u0105 si\u0119 i zatrzymuj\u0105 w czasoprzestrzeni.<\/p>\n<p>Posiadanie swojego charakterystycznego zapachu to nie tylko korzy\u015b\u0107 zdrowotna. To tak\u017ce pewien rodzaj funkcji spo\u0142ecznej, daj\u0105cej informacje o nas samych, naszych bliskich, wieku, p\u0142ci, osobowo\u015bci, chorobach i emocjach. To zupe\u0142nie jak w \u015bwiecie zwierz\u0105t &#8211; zapach cia\u0142a pomaga w wyborze partnera, rozpoznawaniu pokrewie\u0144stwa lub zr\u00f3\u017cnicowaniu p\u0142ciowym.<\/p>\n<p>W miar\u0119 starzenia nasze cia\u0142o produkuje coraz mniej kolagenu, co prowadzi do zrujnowania sk\u00f3ry i zahamowania aktywno\u015bci gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych i potowych. Utrata kolagenu jest przyczyn\u0105 problem\u00f3w starszych ludzi z utrzymaniem r\u00f3wnowagi cieplnej. Pomniejsza si\u0119 nie tylko produkcja sebum, zmienia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jego sk\u0142ad &#8211; zmniejsza proporcj\u0119 przeciwutleniaczy, jak witamina E czy skwalen.<\/p>\n<p>Wszystko to, w po\u0142\u0105czeniu z obni\u017ceniem zdolno\u015bci sk\u00f3ry do produkcji przeciwutleniaczy, nasila reakcj\u0119 utleniania, powoduj\u0105c powstawanie zapachu \u201estaro\u015bci\u201d, kt\u00f3ry w Japonii okre\u015bla si\u0119 jako &#8220;kareishu&#8221;. Od 40. roku \u017cycia zmienia si\u0119 spos\u00f3b przetwarzania niekt\u00f3rych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w sk\u00f3rze, takich jak omega-7 (kwas palmitynowy). Utlenianie tego kwasu powoduje powstanie 2-nonenalu, kt\u00f3ry jest odpowiedzialny za charakterystyczny zapach staro\u015bci. Mo\u017ce by\u0107 on kojarzony z t\u0142uszczem, traw\u0105 lub starym piwem i kasz\u0105 gryczan\u0105.<\/p>\n<p>Cho\u0107 dla niekt\u00f3rych ten zapach jest nieprzyjemny, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas kojarzy go z dobrymi wspomnieniami o dziadkach i rodzicach. Istnieje prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce podobnie jak w dzieci\u0144stwie pomaga to w utrwaleniu opieki, tym razem nad osobami starszymi.<\/p>\n<p>Zatem zapach staro\u015bci ma mniej wsp\u00f3lnego z higien\u0105; W rzeczywisto\u015bci 2-nonenal nie jest rozpuszczalny w wodzie, wi\u0119c nie mo\u017cna go \u0142atwo usun\u0105\u0107 pod prysznicem. W miar\u0119 dojrzewania sk\u00f3ry zmniejsza si\u0119 jej ochrona antyoksydacyjna, zwi\u0119kszaj\u0105c obecno\u015b\u0107 wy\u017cej wymienionego zwi\u0105zku. Dlatego te\u017c, najlepszym sposobem, aby zminimalizowa\u0107 sw\u00f3j \u015blad w\u0119chowy, jest picie du\u017cej ilo\u015bci wody, aktywno\u015b\u0107 fizyczna, przestrzeganie zdrowej diety, redukcja stresu i ograniczenie palenia tytoniu lub picia alkoholu. Wszystkie te nawyki zmniejszaj\u0105 stres oksydacyjny, odpowiedzialny za nasz nieprzyjemny zapach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy jeste\u015b w stanie odgadn\u0105\u0107 wiek obcej osoby, nie spogl\u0105daj\u0105c na ni\u0105, nie s\u0142ysz\u0105c jej g\u0142osu, kieruj\u0105c si\u0119 jedynie odczuciem zapachu jej cia\u0142a? O taki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":928,"featured_media":199023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[571,3],"tags":[],"class_list":["post-199022","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/928"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199022"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199058,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199022\/revisions\/199058"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}