{"id":217054,"date":"2025-07-07T15:00:40","date_gmt":"2025-07-07T19:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=217054"},"modified":"2025-07-07T15:00:40","modified_gmt":"2025-07-07T19:00:40","slug":"peruwianscy-archeolodzy-odkryli-3500-letnie-miasto-ktore-laczylo-pacyfik-z-andami-i-amazonia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2025\/07\/07\/peruwianscy-archeolodzy-odkryli-3500-letnie-miasto-ktore-laczylo-pacyfik-z-andami-i-amazonia\/","title":{"rendered":"Peruwia\u0144scy archeolodzy odkryli 3500-letnie miasto, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142o Pacyfik z Andami i Amazoni\u0105"},"content":{"rendered":"<p><b>Archeolodzy z Peru odkryli staro\u017cytne miasto w p\u00f3\u0142nocnych cz\u0119\u015bciach Peru, w prowincji Barranca.<\/b><\/p>\n<p>Zdaniem ekspert\u00f3w, 3500-letnie miasto, kt\u00f3re nazywano Pe\u00f1ico, by\u0142o wa\u017cnym \u015brodkiem handlu, \u0142\u0105cz\u0105cym wczesne spo\u0142eczno\u015bci z teren\u00f3w wybrze\u017ca Pacyfiku, And\u00f3w i Amazonki.<\/p>\n<p>Po\u0142o\u017cone jest ono oko\u0142o 200 km na p\u00f3\u0142noc od Limy, na wysoko\u015bci oko\u0142o 600 m n.p.m. Przypuszcza si\u0119, \u017ce miasto powsta\u0142o mi\u0119dzy 1800 a 1500 r. p.n.e., co jest zgodne z czasem rozkwitu pierwszych cywilizacji na Bliskim Wschodzie i w Azji.<\/p>\n<p>Naukowcy dowodz\u0105, \u017ce to odkrycie daje nowe spojrzenie na to, co sta\u0142o si\u0119 z najstarsz\u0105 cywilizacj\u0105 w Ameryce, Caral.<\/p>\n<p>Pe\u00f1ico zostanie otwarte dla zwiedzaj\u0105cych 12 lipca.<\/p>\n<figure>\n<div>\n<div>\n<div style=\"width: 650px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/640\/cpsprodpb\/fd45\/live\/b490d1d0-5a62-11f0-bb7d-5f9bf28de527.jpg.webp\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"360\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Widok z lotu ptaka na stanowisko archeologiczne Pe\u00f1ico w Peru, staro\u017cytne miasto za\u0142o\u017cone 3500 lat temu.<\/p><\/div>\n<\/div>\n<\/div><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>Materia\u0142y video z drona opublikowane przez naukowc\u00f3w pokazuj\u0105 okr\u0105g\u0142y budynek znajduj\u0105cy si\u0119 na zboczu wzg\u00f3rza, okolony pozosta\u0142o\u015bciami budowli z kamienia i z b\u0142ota.<\/p>\n<p>O\u015bmioletnie badania na tym terenie odkry\u0142y 18 budynk\u00f3w, w tym \u015bwi\u0105tynie ceremonialne i obiekty mieszkalne.<\/p>\n<p>Badacze odkryli w budynkach przedmioty u\u017cywane do obrz\u0119d\u00f3w, gliniane rze\u017aby przedstawiaj\u0105ce postacie ludzkie i zwierz\u0119ce oraz naszyjniki z koralik\u00f3w i muszelek.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d budowli znalaz\u0142a si\u0119 jedna z wyj\u0105tkowymi projektami instrument\u00f3w muzycznych wykonanych z muszli, umieszczonymi na \u015bcianach prostok\u0105tnego pomieszczenia. Eksperci s\u0105dz\u0105, \u017ce mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce ten budynek mia\u0142 istotne znaczenie do prowadzenia dzia\u0142a\u0144 administracyjnych i ideologicznych &#8211; doni\u00f3s\u0142 EFE.<\/p>\n<p>Pe\u00f1ico le\u017cy w pobli\u017cu osady Caral, uznawanej za najstarsz\u0105 znan\u0105 cywilizacj\u0119 w Ameryce, kt\u00f3ra powsta\u0142a oko\u0142o 3000 lat p.n.e., oko\u0142o 5000 lat temu, w peruwia\u0144skiej dolinie Supe.<\/p>\n<p>Caral szczyci si\u0119 32 zabytkami, w tym du\u017cymi piramidami, wyrafinowanym systemem irygacji rolnictwa oraz osadnictwem miejskim. S\u0105dzi si\u0119, \u017ce rozwija\u0142o si\u0119 ono niezale\u017cnie od por\u00f3wnywalnych wczesnych cywilizacji w Indiach, Egipcie, Sumerze i Chinach.<\/p>\n<p>Ruth Shady, archeolog, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 najnowsze badania w Pe\u00f1ico i wykopaliska w Caral w latach 90. XX wieku, powiedzia\u0142a, \u017ce odkrycie jest istotne do zrozumienia, co sta\u0142o si\u0119 z cywilizacj\u0105 Caral po tym jak zosta\u0142a zdziesi\u0105tkowana przez zmiany klimatyczne.<\/p>\n<p>Spo\u0142eczno\u015b\u0107 Pe\u00f1ico &#8220;znalaz\u0142a si\u0119 w strategicznym miejscu do handlu i wymiany z spo\u0142eczno\u015bciami z wybrze\u017ca, g\u00f3r i d\u017cungli&#8221; &#8211; powiedzia\u0142 Shady agencji Reuters.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug archeologa Marco Machacuay, badacza z Ministerstwa Kultury, Pe\u00f1ico jest istotne, poniewa\u017c jest kontynuacj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa Caral. Wyrazi\u0142 to na konferencji prasowej w czwartek, na kt\u00f3rej og\u0142oszono odkrycia.<\/p>\n<p>Peru jest miejscem wielu najwa\u017cniejszych odkry\u0107 archeologicznych w obu Amerykach, takich jak cytadela Ink\u00f3w Machu Picchu w Andach i tajemnicze linie Nazca, wyryte na pustyni przybrze\u017cnej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Archeolodzy z Peru odkryli staro\u017cytne miasto w p\u00f3\u0142nocnych cz\u0119\u015bciach Peru, w prowincji Barranca. Zdaniem ekspert\u00f3w, 3500-letnie miasto, kt\u00f3re nazywano Pe\u00f1ico, by\u0142o wa\u017cnym \u015brodkiem handlu, \u0142\u0105cz\u0105cym&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":928,"featured_media":217069,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[571],"tags":[],"class_list":["post-217054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/928"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217054"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217070,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217054\/revisions\/217070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/217069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}