{"id":223950,"date":"2025-09-24T08:50:37","date_gmt":"2025-09-24T12:50:37","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=223950"},"modified":"2025-09-24T08:54:24","modified_gmt":"2025-09-24T12:54:24","slug":"gorski-pejzaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2025\/09\/24\/gorski-pejzaz\/","title":{"rendered":"G\u00f3rski Pejza\u017c"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny w Bad Gastein. Zdjecie autora.<\/p><\/div>\n

Poni\u017cszy artyku\u0142 zosta\u0142 przes\u0142any do redakcji przez Czytelnika.<\/p>\n

Nie jest to poradnik turystyczny.\u00a0 Ale co\u015b znacznie wi\u0119cej. Na rozbudzenie wyobra\u017ani.<\/p>\n

Podr\u00f3\u017ce w Alpy maj\u0105 to do siebie, \u017ce o ka\u017cdej porze roku w swym niezapomnianym pi\u0119knie, bez wzgl\u0119du na ich sezonowy wystr\u00f3j i temperatur\u0119 przyci\u0105gaj\u0105 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w g\u00f3rskich wycieczek z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n

Je\u017celi do tych podr\u00f3\u017cy dodamy jeszcze wspomnienia naszych wczesnych emigracyjnych dni pe\u0142nych niepewno\u015bci i cz\u0119sto rozczarowa\u0144 ale i sukces\u00f3w,\u00a0 dla tych kt\u00f3rzy mieli to szcz\u0119\u015bcie przejecha\u0107 przez Austri\u0119\u00a0 w stron\u0119 permanentnej Ameryki, to Austria ze swoim skarbem g\u00f3rskim wyda nam si\u0119 po latach ostoj\u0105 majestatycznej, nieska\u017conej pi\u0119kno\u015bci, odpornej na polityczne zachcianki.<\/p>\n

Czym jest pi\u0119kno g\u00f3r? Dlaczego maj\u0105\u00a0 tak\u0105 si\u0142\u0119 przyci\u0105gania na swoje stoki, doliny, uskoki, prze\u0142\u0119cze a nawet\u00a0 i przepa\u015bcie?<\/p>\n

Pi\u0119kno przyrody i architektury wysokog\u00f3rskiej, je\u017celi nie jest splamione niczym niepohamowan\u0105 ingerencj\u0105 ludzk\u0105, pi\u0119kno kt\u00f3re nie ma sobie r\u00f3wnych w poczynaniach ludzkich, pozostaje na zawsze miejscem kt\u00f3re pami\u0119tamy z naszego pierwszego spotkania z nimi. Dla wielu z nas kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z g\u00f3rami w dzieci\u0144stwie (je\u017celi tylko nie musieli wtedy ci\u0119\u017cko pracowa\u0107 pomagaj\u0105c rodzicom) odwiedzanie g\u00f3r w jakim\u015b czasie p\u00f3\u017aniej ma w sobie aspekt sentymentalny i pe\u0142en podziwu i uznania dla ludzi kt\u00f3rzy wielu rzeczy wyrzekli si\u0119 \u017ceby m\u00f3c tam \u017cy\u0107 i zarabia\u0107 na utrzymanie.<\/p>\n

Ca\u0142e lata czy dekady nie wymaza\u0142y z naszej pami\u0119ci ich widoku i zauroczenia z tego dnia kiedy to po raz pierwszy mieli\u015bmy to szcz\u0119\u015bcie si\u0119 z nimi spotka\u0107. Kiedy to niespodziewanie, bez po\u015bpiechu, w swoim czasie,\u00a0 wysz\u0142y nam na spotkanie otulone jeszcze w porannej mgle, przys\u0142aniaj\u0105c prze\u015bwitujacym p\u0142aszczem zamglenia swoje monumentalne kszta\u0142ty, kt\u00f3re stopniowo z wkraczaj\u0105cymi promieniami s\u0142o\u0144ca i podmuchami wiatru na scen\u0119 horyzontu,\u00a0 rozp\u0142ywa\u0142y si\u0119 w sin\u0105 dal.<\/p>\n

Takie przepi\u0119kne sceny kt\u00f3re towarzysz\u0105 ka\u017cdym g\u00f3rom,\u00a0 zmieniaj\u0105ce si\u0119 warunki pogodowe,\u00a0 gdzie to one w\u0142a\u015bnie kieruj\u0105 si\u0119 w\u0142asnymi prawami i przepowiedniami i ta ich nieoczekiwano\u015b\u0107 dla cz\u0142owieka, jest\u00a0 jak najbardziej czym\u015b zupe\u0142nie normalnym i naturalnym w g\u00f3rach.\u00a0 Patrz\u0105c na te przesuwaj\u0105ce si\u0119 przed naszymi oczami obrazy, nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107 co przyniesie nast\u0119pny akt.\u00a0 Mo\u017cemy by\u0107 jedynie pewni, \u017ce to b\u0119dzie co\u015b r\u00f3wnie pi\u0119knego i bajecznego.<\/p>\n

Je\u017celi mamy tylko dobrego przewodnika kt\u00f3ry pokieruje nas w odpowiednie miejsce i przy odrobinie szcz\u0119\u015bcia i zmys\u0142u pi\u0119kna, to z pokoju hotelowego tarasu, przy porannej kawusi, b\u0119dziemy zafascynowani codziennie ogl\u0105da\u0107 nowe niezapomniane obrazy budz\u0105cych si\u0119 g\u00f3r do \u017cycia na przyj\u0119cie turyst\u00f3w. Ka\u017cdy poranek z g\u00f3rami to premiera nowej produkcji, nowej i niepowtarzalnej.\u00a0 Ka\u017cdy ob\u0142ok chmury, ka\u017cde pasmo snuj\u0105cej si\u0119 mg\u0142y oplataj\u0105cej jej walory, to gra wst\u0119pna do tego co niebawem wy\u0142ania si\u0119 spoza ich tajemniczego istnienia.<\/p>\n

Bad Gastein sto par\u0119 kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od Salzburga jest tak\u0105\u00a0 nies\u0142ychan\u0105\u00a0 alpejsk\u0105\u00a0 mie\u015bcin\u0105. Otoczone szczytami g\u00f3rskimi kt\u00f3re mog\u0105\u00a0 si\u0119 prawie r\u00f3wna\u0107 naszym Rysom w Polsce, jest znane przede wszystkim z leczniczych w\u00f3d termicznych.\u00a0 Jest to miasteczko po\u0142o\u017cone nad przepa\u015bciami. R\u00f3\u017cnica poziom\u00f3w w elewacji pomi\u0119dzy najwy\u017cej po\u0142o\u017conymi hotelami\/schroniskami a strumieniem g\u00f3rskim z wodospadem kt\u00f3ry przep\u0142ywa przez \u015brodek Bad Gastein mo\u017ce dochodzi\u0107 do kilkuset metr\u00f3w. S\u0105 to powa\u017cne wysoko\u015bci i nawet dla wyczynowc\u00f3w na rowerach g\u00f3rskich nie s\u0105 \u0142atwe do pokonania. Chodzenie dla ludzi nieprzyzwyczajonych do pokonywania du\u017cych, pionowych wysoko\u015bci r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce przysporzy\u0107\u00a0 przyspieszone bicie serca, a nawet brak oddechu. A to dopiero samo miasteczko, nie m\u00f3wi\u0105c o najbli\u017cszym szczycie Graukogel 2492 metr\u00f3w wysoko\u015bci.<\/p>\n

Przepi\u0119kne, wy\u015bcielone mi\u0119dzy g\u00f3rami uzdrowiska z wodami leczniczymi w pobliskich mie\u015bcinach (bardzo dobra komunikacja miejska \u0142\u0105czy je wsp\u00f3lnie razem) nie ma sobie r\u00f3wnych. Zawarto\u015b\u0107 radonu w wodzie i powietrzu w tych miejscach by\u0142o znane ju\u017c z przesz\u0142o\u015bci. Nie myli\u0107 tylko gazu-radon z pierwiastkiem-rad odkrytym przez Mari\u0119 Sk\u0142odowsk\u0105-Curie.<\/p>\n

W mie\u015bcie pozosta\u0142y resztki \u0142a\u017ani, basen\u00f3w leczniczych do kt\u00f3rych przyje\u017cd\u017ca\u0142 Bismarck. Strasz\u0105 teraz pustkami i popad\u0142y w ruin\u0119.<\/p>\n

Woda daje \u017cycie ale i potrafi je odebra\u0107, a przynajmniej zniszczy\u0107 to co cz\u0142owiek zbudowa\u0142. XIX wieczny katolicki Ko\u015bci\u00f3\u0142ek Parafialny w centrum miasta z pi\u0119knymi witra\u017cami i rze\u017ab\u0105 Matki Boskiej z XV wieku pozostaje zamkni\u0119ty do odwo\u0142ania. Ku rozpaczy wielu ludzi, g\u0142\u0119bokie p\u0119kni\u0119cie w murze pojawi\u0142o si\u0119 od samego sklepienia dachu poprzez jeden z witra\u017cy w d\u00f3\u0142,\u00a0 do pomieszcze\u0144 gospodarczych w podpiwniczeniu. Witra\u017c zosta\u0142 zabezpieczony grub\u0105 siatk\u0105. To prawdziwy cud, \u017ce bezpo\u015brednio nad witra\u017cem i pod nim g\u0142\u0119boka szczelina w kamiennym, solidnym murze, a okno z witra\u017cem pozosta\u0142o nietkni\u0119te. Ze wzgl\u0119du na ubytki w murze ko\u015bcio\u0142a, dla bezpiecze\u0144stwa pozosta\u0142 otwarty tylko narteks czyli przedsionek.<\/p>\n

Nikt nie jest w stanie tego potwierdzi\u0107 ale najprawdopodobniej podziemne \u017ar\u00f3d\u0142a, czy pobliski wodospad przyczyniaj\u0105 si\u0119 do odwiecznego podmywania fundament\u00f3w. Podziwiaj\u0105c wiele wspania\u0142ych budowli, pensjonat\u00f3w, hoteli, ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Bad Gastein, zbudowanych setki lat temu, na stromych skarpach, nad przepa\u015bciami, cz\u0142owiek mimo wszystko dochodzi do wniosku, \u017ce to naprawd\u0119 wielkie szcz\u0119\u015bcie,\u00a0 \u017ce wiele z nich osta\u0142o si\u0119 mimo tych podziemnych \u017ar\u00f3de\u0142 i niesprzyjaj\u0105cego klimatu.<\/p>\n

Tak jak w Wenecji, gdzie prawie ca\u0142e miasto poprzecinane jest \u017cyciodajnymi kana\u0142ami (jak naczynia w\u0142osowate w t\u0119tni\u0105cym organizmie), gdzie prawie ka\u017cda kamienica poza dost\u0119pem gondol\u0105 do niej, ma r\u00f3wnie\u017c doj\u015bcie ulic\u0105, to podobne utrudnienia s\u0105 w Bad Gastein. Przyklejone do ska\u0142 domy, maj\u0105 z jednej strony dost\u0119pn\u0105 tylko dla or\u0142\u00f3w zadart\u0105 pionowo \u015bcian\u0119 g\u00f3ry, ale z drugiej niteczki dr\u00f3g, albo jednej jedynej drogi daj\u0105cej \u017cycie ich mieszka\u0144com.\u00a0 \u015awiadczy to te\u017c na korzy\u015b\u0107\u00a0 \u00f3wczesnych budowniczych kt\u00f3rzy musieli posi\u0105\u015b\u0107 architektoniczn\u0105 wiedz\u0119,\u00a0 jak i wiedz\u0119 z in\u017cynierii sanitarnej kt\u00f3ra przetrwa\u0142a setki lat i pozwoli\u0142a zaludni\u0107 te niesprzyjaj\u0105ce warunki i nies\u0142ychanie trudn\u0105 pe\u0142n\u0105 niespodzianek pe\u0142n\u0105 urwisk topografi\u0119 terenu.<\/p>\n

Patrz\u0105c na ca\u0142e\u00a0 Bad Gastein z pokoju hotelowego, kt\u00f3re poni\u017cej wy\u015bciela si\u0119 na skarpach i \u015bcianach g\u00f3rskich, cz\u0142owiek nie mo\u017ce si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce twoja przestrze\u0144 hotelowa to najbardziej p\u0142aski teren od tego poni\u017cej i powy\u017cej na zewn\u0105trz.<\/p>\n

Piotrek G\u00f3rski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poni\u017cszy artyku\u0142 zosta\u0142 przes\u0142any do redakcji przez Czytelnika. Nie jest to poradnik turystyczny.\u00a0 Ale co\u015b znacznie wi\u0119cej. Na rozbudzenie wyobra\u017ani. Podr\u00f3\u017ce w Alpy maj\u0105 to…<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":223984,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[571],"tags":[],"class_list":["post-223950","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=223950"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223950\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":223983,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223950\/revisions\/223983"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/223984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=223950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=223950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=223950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}