Naukowcy wyr\u00f3\u017cnili pi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych kategorii snu, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na nasze zdrowie. Ka\u017cdy z tych typ\u00f3w ilustruje, jak d\u0142ugo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 snu oddzia\u0142uj\u0105 na kondycj\u0119 fizyczn\u0105 i psychiczn\u0105.<\/p>\n
Dotychczasowe badania sugerowa\u0142y, \u017ce sen ma wp\u0142yw na funkcje poznawcze, samopoczucie psychiczne oraz choroby fizyczne, w tym schorzenia uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 analiz koncentrowa\u0142a si\u0119 na jednym elemencie snu, takim jak jego d\u0142ugo\u015b\u0107 czy jako\u015b\u0107.<\/p>\n
Aby spojrze\u0107 na sen bardziej kompleksowo, Valeria Kebets z Uniwersytetu Concordia w Montrealu oraz jej zesp\u00f3\u0142 zbadali, jak siedem r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w snu \u2013 w tym zadowolenie z jego jako\u015bci i korzystanie z lek\u00f3w nasennych \u2013 wi\u0105\u017ce si\u0119 ze 118 wska\u017anikami zdrowia, takimi jak funkcjonowanie umys\u0142owe, u\u017cywanie substancji czy dobrostan psychiczny. W badaniu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 770 zdrowych os\u00f3b w wieku 22\u201336 lat z USA, kt\u00f3re wype\u0142ni\u0142y ankiety, przesz\u0142y testy poznawcze i mia\u0142y wykonane skany m\u00f3zgu.<\/p>\n
Na tej podstawie naukowcy wyr\u00f3\u017cnili pi\u0119\u0107 charakterystycznych profili snu. Pierwszy z nich odznacza\u0142 si\u0119 nisk\u0105 jako\u015bci\u0105 snu \u2013 uczestnicy z tej grupy mieli trudno\u015bci z zasypianiem, byli niezadowoleni z d\u0142ugo\u015bci i jako\u015bci snu, a tak\u017ce wykazywali objawy depresji, l\u0119ku, gniewu i napi\u0119cia.<\/p>\n
Badania m\u00f3zgu wykaza\u0142y u nich os\u0142abion\u0105 komunikacj\u0119 mi\u0119dzy sieciami odpowiedzialnymi za refleksj\u0119 i wewn\u0119trzne przetwarzanie, a sieciami zaanga\u017cowanymi w dzia\u0142anie i uwag\u0119. Mo\u017ce to oznacza\u0107 trudno\u015bci z prze\u0142\u0105czaniem si\u0119 mi\u0119dzy my\u015bleniem o w\u0142asnych emocjach a skupieniem na otoczeniu \u2013 takie osoby cz\u0119\u015bciej \u201etkwi\u0105 w g\u0142owie\u201d, zamiast reagowa\u0107 na bod\u017ace zewn\u0119trzne.<\/p>\n
Drugi profil obejmowa\u0142 osoby, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 tak\u017ce mia\u0142y problemy natury psychicznej, g\u0142\u00f3wnie z koncentracj\u0105 \u2013 nie wykazywa\u0142y k\u0142opot\u00f3w ze snem. Og\u00f3lnie spa\u0142y dobrze. \u201eNazwali\u015bmy to odporno\u015bci\u0105 snu\u201d \u2013 wyja\u015bnia Kebets. \u2013 \u201eCzyli problemy z psychik\u0105, kt\u00f3re nie wp\u0142ywaj\u0105 bezpo\u015brednio na jako\u015b\u0107 snu\u201d. U tych os\u00f3b nie zauwa\u017cono te\u017c zaburze\u0144 w po\u0142\u0105czeniach m\u00f3zgowych, co sugeruje, \u017ce zaobserwowane zmiany u pierwszej grupy s\u0105 raczej wynikiem z\u0142ego snu ni\u017c samego stanu psychicznego.<\/p>\n
Trzeci typ snu wi\u0105za\u0142 si\u0119 z u\u017cywaniem \u015brodk\u00f3w wspomagaj\u0105cych zasypianie \u2013 zar\u00f3wno lek\u00f3w przepisanych przez lekarza, jak i zio\u0142owych herbat. Osoby te mia\u0142y gorsze wyniki w testach pami\u0119ci i trudno\u015bci z rozpoznawaniem emocji u innych na podstawie mimiki czy j\u0119zyka cia\u0142a. M\u00f3zgi uczestnik\u00f3w tej grupy wykazywa\u0142y os\u0142abione po\u0142\u0105czenia w obszarach odpowiedzialnych za wzrok, emocje i pami\u0119\u0107.<\/p>\n
Badacze zauwa\u017cyli tak\u017ce zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy snem a flor\u0105 bakteryjn\u0105 jelit, co mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce lepsza dieta w ci\u0105gu dnia mo\u017ce korzystnie wp\u0142ywa\u0107 na nocny wypoczynek.<\/p>\n
Czwarty profil to osoby \u015bpi\u0105ce mniej ni\u017c siedem godzin na dob\u0119 \u2013 czyli poni\u017cej zalecanego minimum. Taki niedob\u00f3r snu przek\u0142ada\u0142 si\u0119 na s\u0142absze wyniki w testach j\u0119zykowych, emocjonalnych i spo\u0142ecznych, a tak\u017ce wolniejszy czas reakcji. Towarzyszy\u0142y temu cz\u0119stsze reakcje agresywne oraz zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 m\u00f3zgowych. Podobne wyniki obserwowano w wcze\u015bniejszych badaniach nad brakiem snu, co potwierdza, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 sygna\u0142 chronicznego niedosypiania.<\/p>\n
Pi\u0105ty i ostatni typ snu charakteryzowa\u0142 si\u0119 cz\u0119stym budzeniem si\u0119 w nocy. Takie przerywanie snu mia\u0142o negatywny wp\u0142yw na funkcje j\u0119zykowe, pami\u0119\u0107 robocz\u0105, a tak\u017ce wi\u0105za\u0142o si\u0119 z objawami niepokoju, uzale\u017cnieniami i s\u0142abszym samopoczuciem psychicznym.<\/p>\n
Jak podkre\u015bla Kebets, wyniki te pog\u0142\u0119biaj\u0105 nasze rozumienie z\u0142o\u017conych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy snem a zdrowiem. \u201eSen ma ogromne znaczenie dla naszej kondycji psychicznej, fizycznej, poznawczej oraz dla tego, jak u\u017cywamy substancji. Jest powi\u0105zany z niemal ka\u017cd\u0105 sfer\u0105 naszego funkcjonowania\u201d.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie badaczka zaznacza, \u017ce nie ka\u017cda osoba idealnie pasowa\u0142a do kt\u00f3rego\u015b z pi\u0119ciu profili. Nie stwierdzono r\u00f3wnie\u017c jednoznacznych zale\u017cno\u015bci przyczynowo-skutkowych \u2013 jedynie korelacje mi\u0119dzy typami snu a danymi cechami. Warto r\u00f3wnie\u017c doda\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w stanowili biali Amerykanie, co oznacza, \u017ce wyniki mog\u0105 nie obejmowa\u0107 pe\u0142nego obrazu r\u00f3\u017cnorodno\u015bci w\u015br\u00f3d innych grup etnicznych.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Naukowcy wyr\u00f3\u017cnili pi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych kategorii snu, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na nasze zdrowie. Ka\u017cdy z tych typ\u00f3w ilustruje, jak d\u0142ugo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 snu oddzia\u0142uj\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":225299,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[571],"tags":[],"class_list":["post-225297","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=225297"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225300,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225297\/revisions\/225300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/225299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=225297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=225297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=225297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}