{"id":233682,"date":"2026-01-10T08:00:59","date_gmt":"2026-01-10T13:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=233682"},"modified":"2026-01-10T04:24:50","modified_gmt":"2026-01-10T09:24:50","slug":"napiecia-spoleczne-w-iranie-eskaluja-wladze-blokuja-internet-demonstranci-podpalaja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/01\/10\/napiecia-spoleczne-w-iranie-eskaluja-wladze-blokuja-internet-demonstranci-podpalaja\/","title":{"rendered":"Napi\u0119cia spo\u0142eczne w Iranie eskaluj\u0105, w\u0142adze blokuj\u0105 internet, demonstranci podpalaj\u0105"},"content":{"rendered":"

W pi\u0105tek Iran zosta\u0142 w znacznym stopniu odizolowany od \u015bwiata, gdy rz\u0105d zdecydowa\u0142 si\u0119 na odci\u0119cie dost\u0119pu do internetu, pr\u00f3buj\u0105c w ten spos\u00f3b zd\u0142awi\u0107 nasilaj\u0105ce si\u0119 protesty. Nagrania z ulic pokazywa\u0142y p\u0142on\u0105ce budynki i pojazdy w trakcie antyrz\u0105dowych demonstracji w kilku miastach kraju.<\/strong><\/p>\n

W telewizyjnym wyst\u0105pieniu Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca ajatollah Ali Chamenei zapowiedzia\u0142, \u017ce nie ust\u0105pi, zarzucaj\u0105c protestuj\u0105cym dzia\u0142anie na rzecz emigracyjnych ugrupowa\u0144 opozycyjnych oraz Stan\u00f3w Zjednoczonych. Organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 ochron\u0105 praw cz\u0142owieka informowa\u0142y jednocze\u015bnie, \u017ce na po\u0142udniu kraju policja otworzy\u0142a ogie\u0144 do demonstrant\u00f3w.
\nCho\u0107 obecne zamieszki nie zgromadzi\u0142y tak szerokiego poparcia spo\u0142ecznego jak wcze\u015bniejsze protesty polityczne, ekonomiczne czy zwi\u0105zane z prawami cz\u0142owieka z ostatnich 15 lat, wiadomo, \u017ce zgin\u0119\u0142o ju\u017c kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. W\u0142adze wydaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie os\u0142abione z powodu trudnej sytuacji gospodarczej oraz konsekwencji ubieg\u0142orocznego konfliktu z Izraelem i Stanami Zjednoczonymi.<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo demonstracje skupia\u0142y si\u0119 na problemach ekonomicznych \u2013 ira\u0144ski rial straci\u0142 w ubieg\u0142ym roku oko\u0142o po\u0142owy warto\u015bci wobec dolara, a inflacja w grudniu przekroczy\u0142a 40 proc. \u2013 jednak z czasem has\u0142a protestuj\u0105cych zacz\u0119\u0142y by\u0107 bezpo\u015brednio wymierzone w rz\u0105dz\u0105cych.
\nAwaria sieci internetowej znacz\u0105co ograniczy\u0142a przep\u0142yw informacji. Po\u0142\u0105czenia telefoniczne z Iranem by\u0142y niemo\u017cliwe. Z informacji zamieszczonych na stronie lotniska w Dubaju wynika\u0142o, \u017ce odwo\u0142ano co najmniej 17 lot\u00f3w mi\u0119dzy Dubajem a ira\u0144skimi miastami.<\/p>\n

Protesty wybuch\u0142y pod koniec ubieg\u0142ego miesi\u0105ca, gdy w\u0142a\u015bciciele sklep\u00f3w i handlarze na bazarach sprzeciwiali si\u0119 inflacji oraz spadkowi warto\u015bci riala. Szybko jednak rozla\u0142y si\u0119 na uczelnie i miasta prowincjonalne, gdzie m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani starli si\u0119 z si\u0142ami porz\u0105dkowymi.
\nMateria\u0142y wyemitowane noc\u0105 przez telewizj\u0119 pa\u0144stwow\u0105 pokazywa\u0142y p\u0142on\u0105ce autobusy, samochody i motocykle, a tak\u017ce po\u017cary na stacjach metra i w bankach. Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za zamieszki obarczono Organizacj\u0119 Ludowych Mud\u017cahedin\u00f3w, opozycyjn\u0105 grup\u0119 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na emigracji, znan\u0105 r\u00f3wnie\u017c jako MKO, kt\u00f3ra utraci\u0142a wp\u0142ywy po rewolucji islamskiej w 1979 roku.<\/p>\n

Reporter pa\u0144stwowej telewizji, relacjonuj\u0105cy wydarzenia z ulicy Shariati w porcie Raszt nad Morzem Kaspijskim, m\u00f3wi\u0142 na tle po\u017car\u00f3w: \u201eTo przypomina stref\u0119 dzia\u0142a\u0144 wojennych \u2013 wszystkie sklepy zosta\u0142y zdewastowane\u201d.
\nNagrania wideo, kt\u00f3re agencja Reuters zweryfikowa\u0142a jako wykonane w Teheranie, pokazuj\u0105 setki maszeruj\u0105cych ludzi. Na jednym z film\u00f3w s\u0142ycha\u0107 kobiet\u0119 skanduj\u0105c\u0105: \u201e\u015amier\u0107 Chameneiemu!\u201d.<\/p>\n

Ira\u0144ska organizacja praw cz\u0142owieka Hengaw poda\u0142a, \u017ce protest po pi\u0105tkowych modlitwach w Zahedanie, mie\u015bcie zamieszkanym g\u0142\u00f3wnie przez mniejszo\u015b\u0107 belud\u017cysta\u0144sk\u0105, zako\u0144czy\u0142 si\u0119 strzelanin\u0105, w kt\u00f3rej kilka os\u00f3b zosta\u0142o rannych.
\nW\u0142adze pr\u00f3bowa\u0142y zastosowa\u0107 podw\u00f3jn\u0105 strategi\u0119 \u2013 uzna\u0142y protesty o pod\u0142o\u017cu ekonomicznym za zrozumia\u0142e, jednocze\u015bnie pot\u0119piaj\u0105c, jak to okre\u015blono, agresywne dzia\u0142ania cz\u0119\u015bci demonstrant\u00f3w i reaguj\u0105c represjami ze strony si\u0142 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca, stoj\u0105cy ponad wybranym prezydentem i parlamentem, pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 w swoim przem\u00f3wieniu ostr\u0105 retoryk\u0105.
\n\u201eIslamska Republika zosta\u0142a zbudowana na krwi setek tysi\u0119cy godnych ludzi. Nie cofnie si\u0119 przed wandalami\u201d \u2013 powiedzia\u0142, oskar\u017caj\u0105c uczestnik\u00f3w zamieszek o pr\u00f3b\u0119 przypodobania si\u0119 prezydentowi USA Donaldowi Trumpowi.<\/p>\n

Media pa\u0144stwowe cytowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c szefa wymiaru sprawiedliwo\u015bci Gholamhosseina Mohseniego Ejejiego, kt\u00f3ry zapowiedzia\u0142, \u017ce kary dla uczestnik\u00f3w zamieszek b\u0119d\u0105 \u201esurowe, maksymalne i bez jakiejkolwiek prawnej pob\u0142a\u017cliwo\u015bci\u201d.
\nPodzielone ugrupowania ira\u0144skiej opozycji na emigracji wezwa\u0142y do kontynuowania protest\u00f3w, a demonstranci skandowali has\u0142a takie jak \u201e\u015amier\u0107 dyktatorowi!\u201d oraz wyra\u017cali poparcie dla monarchii obalonej w 1979 roku.<\/p>\n

Reza Pahlawi, przebywaj\u0105cy na wygnaniu syn zmar\u0142ego szacha, napisa\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych do Ira\u0144czyk\u00f3w: \u201eOczy \u015bwiata s\u0105 na was zwr\u00f3cone. Wyjd\u017acie na ulice\u201d.
\nJednak faktyczny poziom poparcia w Iranie dla monarchii oraz MKO, najg\u0142o\u015bniejszej emigracyjnej grupy opozycyjnej, pozostaje przedmiotem spor\u00f3w.<\/p>\n

Trump, kt\u00f3ry latem ubieg\u0142ego roku bombardowa\u0142 Iran i w zesz\u0142ym tygodniu ostrzega\u0142 Teheran, \u017ce Stany Zjednoczone mog\u0105 wesprze\u0107 protestuj\u0105cych, powiedzia\u0142 w pi\u0105tek, \u017ce nie planuje spotkania z Pahlawim i \u201enie jest pewien, czy by\u0142oby w\u0142a\u015bciwe\u201d udzielenie mu poparcia.
\nNiemcy pot\u0119pi\u0142y przemoc wobec demonstrant\u00f3w, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce prawo do protestu i zgromadze\u0144 musi by\u0107 respektowane, a media w Iranie powinny mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego relacjonowania wydarze\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W pi\u0105tek Iran zosta\u0142 w znacznym stopniu odizolowany od \u015bwiata, gdy rz\u0105d zdecydowa\u0142 si\u0119 na odci\u0119cie dost\u0119pu do internetu, pr\u00f3buj\u0105c w ten spos\u00f3b zd\u0142awi\u0107 nasilaj\u0105ce…<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":233684,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[570,3],"tags":[],"class_list":["post-233682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233682"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233709,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233682\/revisions\/233709"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/233684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}