{"id":233880,"date":"2026-01-14T19:00:50","date_gmt":"2026-01-15T00:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=233880"},"modified":"2026-01-14T16:13:26","modified_gmt":"2026-01-14T21:13:26","slug":"wielka-pacyficzna-plama-smieci-niegdys-uznawana-za-najbardziej-zanieczyszczony-obszar-oceaniczny-na-ziemi-dzis-stala-sie-siedliskiem-dla-dziesiatek-gatunkow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/01\/14\/wielka-pacyficzna-plama-smieci-niegdys-uznawana-za-najbardziej-zanieczyszczony-obszar-oceaniczny-na-ziemi-dzis-stala-sie-siedliskiem-dla-dziesiatek-gatunkow\/","title":{"rendered":"Najbardziej zanieczyszczony obszar oceaniczny na Ziemi, dzi\u015b sta\u0142 si\u0119 siedliskiem dla dziesi\u0105tek gatunk\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Badacze natrafili na bogate w \u017cycie kolonie organizm\u00f3w morskich, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w miejscu ca\u0142kowicie nieoczekiwanym \u2014 na unosz\u0105cych si\u0119 odpadach z plastiku po\u015brodku Oceanu Spokojnego.<\/strong><\/p>\n

Plastik p\u0142ywa, dryfuje i nie ulega rozk\u0142adowi. W oceanach jest wszechobecny, lecz obecnie pe\u0142ni rol\u0119 znacznie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c tylko \u017ar\u00f3d\u0142o zanieczyszcze\u0144. Zaczyna pe\u0142ni\u0107 now\u0105 funkcj\u0119.
\nW samym sercu Oceanu Spokojnego, z dala od wysp i wybrze\u017cy, osiedlaj\u0105 si\u0119 drobne organizmy morskie. Nie tylko pod\u0105\u017caj\u0105 z pr\u0105dami. Tworz\u0105 wsp\u00f3lnoty. Jedne rosn\u0105, inne si\u0119 rozmna\u017caj\u0105. Wszystkie wykorzystuj\u0105 plastik jako podstaw\u0119 \u017cycia.<\/p>\n

Taki scenariusz wydawa\u0142 si\u0119 niemo\u017cliwy. Otwarte wody oceanu zawsze by\u0142y zbyt niego\u015bcinne dla gatunk\u00f3w przybrze\u017cnych. Brakowa\u0142o ska\u0142, dna, punkt\u00f3w zaczepienia. Jednak p\u0142ywaj\u0105ce odpady to zmieni\u0142y. Zapewni\u0142y powierzchni\u0119. Schronienie.<\/p>\n

Coraz cz\u0119\u015bciej naukowcy postrzegaj\u0105 plastikowe \u015bmieci nie wy\u0142\u0105cznie jako odpady, lecz jako nowy typ \u015brodowiska \u017cycia. Ich rola w ekosystemach morskich i w funkcjonowaniu ocean\u00f3w dopiero zaczyna by\u0107 dostrzegana.<\/p>\n

Niedawno zesp\u00f3\u0142 badaczy przeanalizowa\u0142 105 du\u017cych fragment\u00f3w plastiku zebranych z p\u00f3\u0142nocnopacyficznego wiru subtropikalnego. Jest to kr\u0105\u017c\u0105cy uk\u0142ad pr\u0105d\u00f3w morskich, w obr\u0119bie kt\u00f3rego znajduje si\u0119 Wielka Pacyficzna Plama \u015amieci. To obszar, w kt\u00f3rym plastik gromadzi si\u0119 i pozostaje przez d\u0142ugi czas.<\/p>\n

Analiza wykaza\u0142a, \u017ce 98 procent pr\u00f3bek by\u0142o zasiedlonych przez organizmy morskie. \u0141\u0105cznie zidentyfikowano 46 gatunk\u00f3w niewielkich zwierz\u0105t, w tym ma\u0142\u017ce, kraby, obunogi oraz ukwia\u0142y. A\u017c 37 z nich to gatunki typowo przybrze\u017cne. Oznacza to, \u017ce organizmy zwykle zwi\u0105zane ze ska\u0142ami, pomostami lub dnem morskim potrafi\u0105 teraz funkcjonowa\u0107 daleko od l\u0105du.<\/p>\n

Rezultaty te pochodz\u0105 z badania opublikowanego w czasopi\u015bmie Nature Ecology & Evolution<\/em>, w kt\u00f3rym opisano, w jaki spos\u00f3b gatunki przybrze\u017cne i oceaniczne stworzy\u0142y trwa\u0142e spo\u0142eczno\u015bci na plastikowych odpadach kr\u0105\u017c\u0105cych w wirze.<\/p>\n

Wiele z tych organizm\u00f3w nie tylko przetrwa\u0142o. Rozmna\u017ca\u0142o si\u0119. U cz\u0119\u015bci zaobserwowano jaja. Inne znajdowa\u0142y si\u0119 na r\u00f3\u017cnych etapach rozwoju. W niekt\u00f3rych przypadkach m\u0142ode i doros\u0142e osobniki wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y na tym samym kawa\u0142ku plastiku.<\/p>\n

Najintensywniej zasiedlane by\u0142y liny oraz sieci. Ich z\u0142o\u017cona, spl\u0105tana struktura oferowa\u0142a wi\u0119cej punkt\u00f3w zaczepienia oraz lepsz\u0105 ochron\u0119 przed falami i drapie\u017cnikami. Te sztuczne powierzchnie zacz\u0119\u0142y pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 miniaturowych wysp dla gatunk\u00f3w uznawanych wcze\u015bniej za niezdolne do \u017cycia na otwartym oceanie.<\/p>\n

P\u00f3\u0142nocnopacyficzny Wir Subtropikalny to wolno kr\u0105\u017c\u0105cy system pr\u0105d\u00f3w morskich. Obejmuje obszar mi\u0119dzy Azj\u0105, Ameryk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 a Hawajami. Ze wzgl\u0119du na charakter cyrkulacji, wszystko, co tam trafi, ma tendencj\u0119 do pozostawania w tym rejonie. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c plastiku.
\nUk\u0142ad ten, znany z powstawania oceanicznych \u201eplam \u015bmieci\u201d, zosta\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo opisany na Wikipedii w artykule po\u015bwi\u0119conym wirom p\u00f3\u0142nocnopacyficznym, gdzie wyja\u015bniono, w jaki spos\u00f3b stabilna cyrkulacja zatrzymuje odpady w centralnej cz\u0119\u015bci systemu.<\/p>\n

Z biegiem czasu unosz\u0105ce si\u0119 \u015bmieci koncentruj\u0105 si\u0119 w \u015brodku wiru. W ten spos\u00f3b formuje si\u0119 Wielka Pacyficzna Plama \u015amieci, kt\u00f3ra \u2014 wed\u0142ug danych inicjatywy ekologicznej The Ocean Cleanup \u2014 zawiera obecnie oko\u0142o 1,8 biliona fragment\u00f3w plastiku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest niewielka, jednak ponad 90 procent ca\u0142kowitej masy stanowi\u0105 du\u017ce obiekty, takie jak sprz\u0119t rybacki czy pojemniki.
\nW przeciwie\u0144stwie do naturalnych materia\u0142\u00f3w, takich jak drewno czy wodorosty, plastik nie rozk\u0142ada si\u0119 i nie opada szybko na dno. Mo\u017ce unosi\u0107 si\u0119 na powierzchni przez wiele lat. Daje to zwierz\u0119tom wystarczaj\u0105co du\u017co czasu, by go odnale\u017a\u0107, przytwierdzi\u0107 si\u0119 do niego i stworzy\u0107 niewielkie ekosystemy.<\/p>\n

Poniewa\u017c wir obraca si\u0119 powoli i utrzymuje plastik w ci\u0105g\u0142ym obiegu, umo\u017cliwia nowym spo\u0142eczno\u015bciom morskim rozw\u00f3j w jednym miejscu, nawet w samym centrum oceanu.
\nPo tsunami, kt\u00f3re uderzy\u0142o w Japoni\u0119 w 2011 roku, miliony ton odpad\u00f3w zosta\u0142y porwane do Pacyfiku. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142y si\u0119 \u0142odzie, fragmenty dok\u00f3w, plastik oraz inne materia\u0142y, co opisuje Wikipedia w ha\u015ble dotycz\u0105cym trz\u0119sienia ziemi i tsunami T\u014dhoku z 2011 roku. W kolejnych latach naukowcy odkrywali, \u017ce wiele z tych obiekt\u00f3w wci\u0105\u017c by\u0142o zasiedlonych przez \u017cywe organizmy, gdy dociera\u0142y one do Hawaj\u00f3w czy wybrze\u017cy Ameryki P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n

Ponad 280 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w odby\u0142o t\u0119 dalek\u0105 podr\u00f3\u017c. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich przetrwa\u0142a na dryfuj\u0105cych szcz\u0105tkach nawet przez sze\u015b\u0107 lat. Pokaza\u0142o to, \u017ce \u017cycie przybrze\u017cne, w sprzyjaj\u0105cych warunkach, potrafi przystosowa\u0107 si\u0119 do egzystencji na otwartym morzu.<\/p>\n

W kolejnym materiale opublikowanym na Earth.com wyja\u015bniono, \u017ce wiele organizm\u00f3w pierwotnie obserwowanych na szcz\u0105tkach po tsunami obecnie zasiedla plastik w strefie \u015bmieci. Nale\u017c\u0105 do nich kraby, ukwia\u0142y, stu\u0142biop\u0142awy oraz inne gatunki typowo zwi\u0105zane z nieruchomymi powierzchniami w pobli\u017cu brzegu.
\nZdolno\u015b\u0107 do rozmna\u017cania bezp\u0142ciowego, \u017cerowania w jednym miejscu oraz trwa\u0142ego przyczepiania si\u0119 do odpad\u00f3w daje tym organizmom wyra\u017an\u0105 przewag\u0119, je\u015bli chodzi o d\u0142ugotrwa\u0142e przetrwanie na otwartym oceanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Badacze natrafili na bogate w \u017cycie kolonie organizm\u00f3w morskich, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w miejscu ca\u0142kowicie nieoczekiwanym \u2014 na unosz\u0105cych si\u0119 odpadach z plastiku po\u015brodku Oceanu…<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":233882,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[570,3],"tags":[],"class_list":["post-233880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233880"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233916,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233880\/revisions\/233916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/233882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}