{"id":234576,"date":"2026-01-21T14:15:39","date_gmt":"2026-01-21T19:15:39","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=234576"},"modified":"2026-01-22T08:13:43","modified_gmt":"2026-01-22T13:13:43","slug":"cale-przemowienie-marka-carneya-w-davos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/01\/21\/cale-przemowienie-marka-carneya-w-davos\/","title":{"rendered":"Ca\u0142e przem\u00f3wienie Marka Carneya w Davos"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/carn-dav-e1769022919646.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-custom-full-size wp-image-234578\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/carn-dav-e1769022919646-636x379.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"379\" srcset=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/carn-dav-e1769022919646-636x380.jpg 636w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/carn-dav-e1769022919646-300x179.jpg 300w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/carn-dav-e1769022919646-122x73.jpg 122w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/carn-dav-e1769022919646-250x149.jpg 250w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/carn-dav-e1769022919646.jpg 647w\" sizes=\"auto, (max-width: 636px) 100vw, 636px\" \/><\/a>Poni\u017cej znajduje si\u0119 ca\u0142a wypowied\u017a premiera Marka Carneya na \u015awiatowym Forum Ekonomicznym w Davos w Szwajcarii, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 we wtorek.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">To przyjemno\u015b\u0107 \u2014 i obowi\u0105zek \u2014 by\u0107 z Pa\u0144stwem w tym prze\u0142omowym momencie dla Kanady i \u015bwiata.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Dzisiaj opowiem o rozpadzie porz\u0105dku \u015bwiata, ko\u0144cu pi\u0119knej historii i pocz\u0105tku brutalnej rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej geopolityka mi\u0119dzy wielkimi mocarstwami nie podlega \u017cadnym ograniczeniom.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ale chc\u0119 wam r\u00f3wnie\u017c powiedzie\u0107, \u017ce inne kraje, a zw\u0142aszcza mocarstwa \u015brednie, takie jak Kanada, nie s\u0105 bezsilne. Maj\u0105 potencja\u0142, by zbudowa\u0107 nowy porz\u0105dek, kt\u00f3ry uciele\u015bnia nasze warto\u015bci, takie jak poszanowanie praw cz\u0142owieka, zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j, solidarno\u015b\u0107, suwerenno\u015b\u0107 i integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 pa\u0144stw.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Si\u0142a s\u0142abszych zaczyna si\u0119 od uczciwo\u015bci.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Wydaje si\u0119, \u017ce ka\u017cdego dnia u\u015bwiadamiamy sobie, \u017ce \u017cyjemy w erze rywalizacji wielkich mocarstw. \u017be porz\u0105dek oparty na regu\u0142ach zanika. \u017be silni mog\u0105 robi\u0107, co mog\u0105, a s\u0142abi musz\u0105 cierpie\u0107, ile musz\u0105.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ten aforyzm Tukidydesa jest przedstawiany jako nieunikniony \u2013 jako naturalna logika stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, kt\u00f3ra si\u0119 potwierdza. W obliczu tej logiki kraje maj\u0105 siln\u0105 tendencj\u0119 do ulegania pokusom. Dostosowywania si\u0119. Unikania k\u0142opot\u00f3w. Liczenia na to, \u017ce pos\u0142usze\u0144stwo zapewni bezpiecze\u0144stwo.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Nie, nie b\u0119dzie.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Jakie wi\u0119c mamy mo\u017cliwo\u015bci?<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W 1978 roku czeski dysydent V\u00e1clav Havel, p\u00f3\u017aniejszy prezydent, napisa\u0142 esej zatytu\u0142owany \u201eSi\u0142a bezsilnych\u201d. Zada\u0142 w nim proste pytanie: Jak system komunistyczny si\u0119 utrzyma\u0142?<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">A jego odpowied\u017a zaczyna si\u0119 od sprzedawcy warzyw. Ka\u017cdego ranka ten sklepikarz umieszcza w oknie tabliczk\u0119: \u201ePracownicy wszystkich kraj\u00f3w, \u0142\u0105czcie si\u0119!\u201d. Nie wierzy w to. Nikt nie wierzy. Ale i tak umieszcza tabliczk\u0119, \u017ceby unikn\u0105\u0107 k\u0142opot\u00f3w, zasygnalizowa\u0107 uleg\u0142o\u015b\u0107, \u017ceby si\u0119 dogada\u0107. A poniewa\u017c ka\u017cdy sklepikarz na ka\u017cdej ulicy robi to samo, system trwa.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">A jego odpowied\u017a zaczyna si\u0119 od sprzedawcy warzyw. Ka\u017cdego ranka ten sklepikarz umieszcza w oknie tabliczk\u0119: \u201ePracownicy wszystkich kraj\u00f3w, \u0142\u0105czcie si\u0119!\u201d. Nie wierzy w to. Nikt nie wierzy. Ale i tak umieszcza tabliczk\u0119, \u017ceby unikn\u0105\u0107 k\u0142opot\u00f3w, zasygnalizowa\u0107 uleg\u0142o\u015b\u0107, \u017ceby si\u0119 dogada\u0107. A poniewa\u017c ka\u017cdy sklepikarz na ka\u017cdej ulicy robi to samo, system trwa.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Nie tylko poprzez przemoc, ale tak\u017ce poprzez uczestnictwo zwyk\u0142ych ludzi w rytua\u0142ach, o kt\u00f3rych prywatnie wiedz\u0105, \u017ce s\u0105 fa\u0142szywe.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Havel nazwa\u0142 to \u201e\u017cyciem w k\u0142amstwie\u201d. Si\u0142a systemu nie pochodzi z jego prawdy, ale z gotowo\u015bci ka\u017cdego do dzia\u0142ania tak, jakby to by\u0142a prawda. A jego krucho\u015b\u0107 ma to samo \u017ar\u00f3d\u0142o: gdy cho\u0107 jedna osoba przestaje dzia\u0142a\u0107 \u2013 gdy sprzedawca warzyw zdejmuje szyld \u2013 iluzja zaczyna p\u0119ka\u0107.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Przyjaciele, nadszed\u0142 czas, aby firmy i pa\u0144stwa zdj\u0119\u0142y swoje szyldy.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Przez dziesi\u0119ciolecia kraje takie jak Kanada prosperowa\u0142y pod rz\u0105dami tego, co nazywali\u015bmy porz\u0105dkiem mi\u0119dzynarodowym opartym na zasadach. Do\u0142\u0105czyli\u015bmy do jego instytucji, chwalili\u015bmy jego zasady, korzystali\u015bmy z jego przewidywalno\u015bci. Dzi\u0119ki temu mogli\u015bmy prowadzi\u0107 polityk\u0119 zagraniczn\u0105 opart\u0105 na warto\u015bciach pod jego ochron\u0105.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Wiedzieli\u015bmy, \u017ce historia mi\u0119dzynarodowego porz\u0105dku opartego na zasadach jest cz\u0119\u015bciowo fa\u0142szywa. \u017be najsilniejsi b\u0119d\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cza\u0107, gdy b\u0119dzie im to wygodnie. \u017be zasady handlu s\u0105 egzekwowane asymetrycznie. Wiedzieli\u015bmy te\u017c, \u017ce prawo mi\u0119dzynarodowe stosuje si\u0119 z r\u00f3\u017cn\u0105 surowo\u015bci\u0105 w zale\u017cno\u015bci od to\u017csamo\u015bci oskar\u017conego lub ofiary.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ta fikcja by\u0142a u\u017cyteczna. A ameryka\u0144ska hegemonia w szczeg\u00f3lno\u015bci przyczyni\u0142a si\u0119 do zapewnienia d\u00f3br publicznych: otwartych szlak\u00f3w morskich, stabilnego systemu finansowego, bezpiecze\u0144stwa zbiorowego i wsparcia dla ram rozwi\u0105zywania spor\u00f3w.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Wi\u0119c umie\u015bcili\u015bmy znak w oknie. Uczestniczyli\u015bmy w rytua\u0142ach. I w du\u017cej mierze unikali\u015bmy zwracania uwagi na rozbie\u017cno\u015bci mi\u0119dzy retoryk\u0105 a rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ta umowa ju\u017c nie obowi\u0105zuje.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Powiem wprost: jeste\u015bmy w trakcie roz\u0142amu, a nie transformacji.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad seria kryzys\u00f3w w finansach, s\u0142u\u017cbie zdrowia, energetyce i geopolityce obna\u017cy\u0142a zagro\u017cenia, jakie niesie ze sob\u0105 skrajna integracja globalna.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Jednak ostatnio mocarstwa zacz\u0119\u0142y u\u017cywa\u0107 integracji gospodarczej jako broni. C\u0142a jako d\u017awigni. Infrastruktura finansowa jako przymus. \u0141a\u0144cuchy dostaw jako luki, kt\u00f3re mo\u017cna wykorzysta\u0107.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Nie mo\u017cesz \u201e\u017cy\u0107 w k\u0142amstwie\u201d o wzajemnych korzy\u015bciach p\u0142yn\u0105cych z integracji, skoro integracja staje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em twojego podporz\u0105dkowania.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Wielostronne instytucje, na kt\u00f3rych opiera\u0142y si\u0119 mocarstwa \u015bredniego szczebla (WTO, ONZ, COP), stanowi\u0105ce podstaw\u0119 zbiorowego rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, s\u0105 zagro\u017cone.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W rezultacie wiele kraj\u00f3w wyci\u0105gn\u0119\u0142o te same wnioski \u2013 \u017ce musz\u0105 wypracowa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 autonomi\u0119 strategiczn\u0105 w obszarze energetyki, \u017cywno\u015bci, kluczowych surowc\u00f3w mineralnych, finans\u00f3w i \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">I ten impuls jest zrozumia\u0142y. Kraj, kt\u00f3ry nie mo\u017ce si\u0119 wy\u017cywi\u0107, zatankowa\u0107 ani obroni\u0107, ma niewiele mo\u017cliwo\u015bci. Kiedy zasady przestaj\u0105 ci\u0119 chroni\u0107, musisz chroni\u0107 siebie.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ale b\u0105d\u017amy trze\u017awi i sp\u00f3jrzmy, dok\u0105d to prowadzi. \u015awiat fortec b\u0119dzie ubo\u017cszy, bardziej kruchy i mniej zr\u00f3wnowa\u017cony.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">I jest jeszcze jedna prawda: je\u015bli wielkie mocarstwa porzuc\u0105 nawet pozory zasad i warto\u015bci na rzecz nieskr\u0119powanego d\u0105\u017cenia do swojej w\u0142adzy i interes\u00f3w, korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z \u201etransakcjonalizmu\u201d stan\u0105 si\u0119 trudniejsze do powt\u00f3rzenia. Hegemoni nie mog\u0105 stale monetyzowa\u0107 swoich relacji.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Sojusznicy b\u0119d\u0105 dywersyfikowa\u0107 swoje dzia\u0142ania, aby zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed niepewno\u015bci\u0105. Wykupi\u0105 ubezpieczenia, zwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 opcji, aby odbudowa\u0107 suwerenno\u015b\u0107 \u2013 suwerenno\u015b\u0107, kt\u00f3ra kiedy\u015b opiera\u0142a si\u0119 na zasadach, ale b\u0119dzie coraz bardziej zakorzeniona w zdolno\u015bci do przeciwstawiania si\u0119 presji.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W tej sali wiadomo, \u017ce to klasyczne zarz\u0105dzanie ryzykiem \u2013 zarz\u0105dzanie ryzykiem ma swoj\u0105 cen\u0119. Ale ten koszt strategicznej autonomii \u2013 suwerenno\u015bci \u2013 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c podzieli\u0107. Wsp\u00f3lne inwestowanie w odporno\u015b\u0107 jest ta\u0144sze ni\u017c budowanie w\u0142asnych fortec. Wsp\u00f3lne standardy zmniejszaj\u0105 fragmentacj\u0119. Komplementarno\u015b\u0107 to suma dodatnia.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">A pytanie dla mocarstw \u015bredniej wielko\u015bci, takich jak Kanada, nie brzmi, czy dostosowa\u0107 si\u0119 do nowej rzeczywisto\u015bci \u2013 musimy. Pytanie brzmi, czy dostosujemy si\u0119, po prostu buduj\u0105c wy\u017csze mury, czy te\u017c mo\u017cemy zrobi\u0107 co\u015b ambitniejszego.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Kanada by\u0142a jednym z pierwszych kraj\u00f3w, kt\u00f3re us\u0142ysza\u0142y sygna\u0142 ostrzegawczy, co sk\u0142oni\u0142o nas do gruntownej zmiany naszego strategicznego nastawienia.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Kanadyjczycy wiedz\u0105, \u017ce nasze stare, wygodne za\u0142o\u017cenia \u2013 \u017ce nasze po\u0142o\u017cenie geograficzne i przynale\u017cno\u015b\u0107 do sojusz\u00f3w automatycznie zapewniaj\u0105 dobrobyt i bezpiecze\u0144stwo \u2013 nie s\u0105 ju\u017c aktualne.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Nasze nowe podej\u015bcie opiera si\u0119 na tym, co Alexander Stubb nazwa\u0142 \u201erealizmem opartym na warto\u015bciach\u201d \u2014 inaczej m\u00f3wi\u0105c, staramy si\u0119 dzia\u0142a\u0107 w oparciu o zasady i pragmatyzm.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Opieraj\u0105c si\u0119 na naszym zobowi\u0105zaniu do przestrzegania podstawowych warto\u015bci: suwerenno\u015bci i integralno\u015bci terytorialnej, zakazu stosowania si\u0142y, chyba \u017ce jest to zgodne z Kart\u0105 Narod\u00f3w Zjednoczonych, oraz poszanowania praw cz\u0142owieka.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">I pragmatycznie, uznaj\u0105c, \u017ce post\u0119p cz\u0119sto nast\u0119puje stopniowo, \u017ce interesy s\u0105 rozbie\u017cne, \u017ce nie ka\u017cdy partner podziela nasze warto\u015bci. Dlatego anga\u017cujemy si\u0119 szeroko, strategicznie, z otwartymi oczami. Aktywnie przyjmujemy \u015bwiat taki, jaki jest, a nie czekamy na \u015bwiat, jakim chcieliby\u015bmy by\u0107.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Skalujemy nasze relacje tak, aby ich g\u0142\u0119bia odzwierciedla\u0142a nasze warto\u015bci. Priorytetem jest szerokie zaanga\u017cowanie, aby zmaksymalizowa\u0107 nasz wp\u0142yw, bior\u0105c pod uwag\u0119 zmienno\u015b\u0107 porz\u0105dku \u015bwiata, zwi\u0105zane z tym ryzyko i stawk\u0119 tego, co przyniesie przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">I nie polegamy ju\u017c tylko na sile naszych warto\u015bci, ale tak\u017ce na warto\u015bci naszej si\u0142y.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Budujemy t\u0119 si\u0142\u0119 w domu.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Odk\u0105d m\u00f3j rz\u0105d obj\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119, obni\u017cyli\u015bmy podatki od dochod\u00f3w, zysk\u00f3w kapita\u0142owych i inwestycji biznesowych. Znie\u015bli\u015bmy wszystkie federalne bariery w handlu mi\u0119dzyprowincjonalnym. Przyspieszamy inwestycje o warto\u015bci biliona dolar\u00f3w w energetyk\u0119, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, kluczowe minera\u0142y, nowe korytarze handlowe i nie tylko.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Do ko\u0144ca tej dekady podwoimy nasze wydatki na obronno\u015b\u0107 i zrobimy to w spos\u00f3b, kt\u00f3ry b\u0119dzie wspiera\u0142 nasz krajowy przemys\u0142.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Szybko dywersyfikujemy nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 za granic\u0105. Zawarli\u015bmy kompleksowe partnerstwo strategiczne z UE, w tym do\u0142\u0105czenie do SAFE, europejskiego porozumienia o zam\u00f3wieniach publicznych w dziedzinie obronno\u015bci.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W ci\u0105gu sze\u015bciu miesi\u0119cy podpisali\u015bmy 12 innych um\u00f3w handlowych i dotycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa na czterech kontynentach.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W ci\u0105gu ostatnich kilku dni zawarli\u015bmy nowe strategiczne partnerstwa z Chinami i Katarem.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Negocjujemy umowy o wolnym handlu z Indiami, ASEAN, Tajlandi\u0105, Filipinami i Mercosurem.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Robimy co\u015b jeszcze. Aby pom\u00f3c w rozwi\u0105zywaniu globalnych problem\u00f3w, stosujemy zmienn\u0105 geometri\u0119 \u2013 innymi s\u0142owy, r\u00f3\u017cne koalicje dla r\u00f3\u017cnych kwestii, oparte na wsp\u00f3lnych warto\u015bciach i interesach.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Je\u015bli chodzi o Ukrain\u0119, jeste\u015bmy kluczowym cz\u0142onkiem koalicji ch\u0119tnych i jednym z pa\u0144stw przekazuj\u0105cych najwi\u0119ksze kwoty na rzecz jej obronno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa w przeliczeniu na mieszka\u0144ca.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W kwestii suwerenno\u015bci Arktyki zdecydowanie opowiadamy si\u0119 po stronie Grenlandii i Danii i w pe\u0142ni popieramy ich wyj\u0105tkowe prawo do decydowania o przysz\u0142o\u015bci Grenlandii.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Nasze zaanga\u017cowanie w realizacj\u0119 Artyku\u0142u 5 jest niezachwiane.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Wsp\u00f3\u0142pracujemy wi\u0119c z naszymi sojusznikami z NATO \u2014 w tym z nordycko-ba\u0142tyck\u0105 \u00f3semk\u0105 \u2014 w celu dalszego zabezpieczenia p\u00f3\u0142nocnej i zachodniej flanki sojuszu, m.in. poprzez bezprecedensowe inwestycje Kanady w radary pozahoryzontalne, okr\u0119ty podwodne, samoloty i si\u0142y naziemne.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Kanada stanowczo sprzeciwia si\u0119 c\u0142om na Grenlandi\u0119 i wzywa do podj\u0119cia rozm\u00f3w maj\u0105cych na celu osi\u0105gni\u0119cie wsp\u00f3lnych cel\u00f3w w zakresie bezpiecze\u0144stwa i dobrobytu w Arktyce.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W kwestii handlu wielostronnego opowiadamy si\u0119 za dzia\u0142aniami maj\u0105cymi na celu zbudowanie mostu mi\u0119dzy Partnerstwem Transpacyficznym a Uni\u0105 Europejsk\u0105, co doprowadzi\u0142oby do utworzenia nowego bloku handlowego licz\u0105cego 1,5 miliarda ludzi.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W przypadku kluczowych minera\u0142\u00f3w tworzymy kluby kupuj\u0105cych zakotwiczone w G7, aby \u015bwiat m\u00f3g\u0142 zdywersyfikowa\u0107 dostawy, zamiast ogranicza\u0107 ich koncentracj\u0119.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W kwestii sztucznej inteligencji wsp\u00f3\u0142pracujemy z podobnie my\u015bl\u0105cymi demokracjami, aby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce ostatecznie nie b\u0119dziemy zmuszeni wybiera\u0107 mi\u0119dzy hegemonami a hiperskalerami.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">To nie jest naiwny multilateralizm. Nie polega te\u017c na poleganiu na ich instytucjach. To budowanie koalicji, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w ka\u017cdej sprawie, z partnerami, kt\u00f3rzy maj\u0105 wystarczaj\u0105co du\u017co wsp\u00f3lnego, by dzia\u0142a\u0107 razem. W niekt\u00f3rych przypadkach b\u0119dzie to dotyczy\u0107 zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Tworzy g\u0119st\u0105 sie\u0107 powi\u0105za\u0144 w zakresie handlu, inwestycji i kultury, z kt\u00f3rej mo\u017cemy korzysta\u0107, by stawia\u0107 czo\u0142a przysz\u0142ym wyzwaniom i szansom.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Pa\u0144stwa \u015brednie musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie, bo je\u015bli nie ma nas przy stole, to jeste\u015bmy w menu.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ale powiedzia\u0142bym r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mocarstwa mog\u0105 sobie na razie pozwoli\u0107 na dzia\u0142anie w pojedynk\u0119. Maj\u0105 rozmiar rynku, potencja\u0142 militarny i si\u0142\u0119 nacisku, by dyktowa\u0107 warunki. Mocarstwa \u015brednie nie. Ale kiedy negocjujemy tylko dwustronnie z hegemonem, negocjujemy z pozycji s\u0142abo\u015bci. Akceptujemy to, co jest oferowane. Konkurujemy ze sob\u0105, by by\u0107 jak najbardziej ust\u0119pliwymi.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">To nie jest suwerenno\u015b\u0107. To realizacja suwerenno\u015bci przy jednoczesnym akceptowaniu podporz\u0105dkowania.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">W \u015bwiecie rywalizacji wielkich mocarstw kraje pomi\u0119dzy nimi maj\u0105 wyb\u00f3r: konkurowa\u0107 ze sob\u0105 o przychylno\u015b\u0107 czy po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0142y, by stworzy\u0107 trzeci\u0105, znacz\u0105c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Nie powinni\u015bmy pozwoli\u0107, aby wzrost znaczenia twardej si\u0142y przes\u0142oni\u0142 nam fakt, \u017ce si\u0142a prawowito\u015bci, uczciwo\u015bci i zasad pozostanie silna \u2014 je\u015bli tylko zdecydujemy si\u0119 je \u0142\u0105czy\u0107.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Co sprowadza mnie z powrotem do Havla.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Co dla \u015brednich mocarstw oznacza\u0142oby \u201e\u017cycie prawd\u0105\u201d?<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Po pierwsze, oznacza to nazwanie rzeczywisto\u015bci. Przesta\u0144cie powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na \u201eporz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy oparty na zasadach\u201d, jakby nadal funkcjonowa\u0142 zgodnie z reklam\u0105. Nazwijcie to po imieniu: systemem narastaj\u0105cej rywalizacji mocarstw, w kt\u00f3rym najpot\u0119\u017cniejsi realizuj\u0105 swoje interesy, u\u017cywaj\u0105c integracji gospodarczej jako broni przymusu.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Oznacza to konsekwentne dzia\u0142anie, stosowanie tych samych standard\u00f3w wobec sojusznik\u00f3w i rywali. Kiedy mocarstwa \u015brednie krytykuj\u0105 zastraszanie ekonomiczne z jednej strony, a milcz\u0105, gdy pochodzi ono z drugiej, nie ujawniamy tego.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Oznacza to budowanie tego, w co twierdzimy, \u017ce wierzymy. Zamiast czeka\u0107, a\u017c stary porz\u0105dek zostanie przywr\u00f3cony, oznacza to tworzenie instytucji i porozumie\u0144, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 zgodnie z opisem.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Oznacza to zmniejszenie d\u017awigni, kt\u00f3ra umo\u017cliwia stosowanie przymusu. Budowa silnej gospodarki krajowej powinna by\u0107 zawsze priorytetem ka\u017cdego rz\u0105du. Dywersyfikacja na arenie mi\u0119dzynarodowej to nie tylko roztropno\u015b\u0107 ekonomiczna \u2013 to materialny fundament uczciwej polityki zagranicznej. Poniewa\u017c kraje zdobywaj\u0105 prawo do zajmowania stanowisk opartych na zasadach, zmniejszaj\u0105c swoj\u0105 podatno\u015b\u0107 na retorsje.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Kanada ma wi\u0119c to, czego pragnie \u015bwiat. Jeste\u015bmy supermocarstwem energetycznym. Posiadamy ogromne rezerwy kluczowych minera\u0142\u00f3w. Mamy najbardziej wykszta\u0142con\u0105 populacj\u0119 na \u015bwiecie. Nasze fundusze emerytalne nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych i najbardziej do\u015bwiadczonych inwestor\u00f3w na \u015bwiecie. Innymi s\u0142owy, mamy kapita\u0142, talent, a tak\u017ce rz\u0105d z ogromnymi mo\u017cliwo\u015bciami fiskalnymi, pozwalaj\u0105cymi na zdecydowane dzia\u0142anie.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">I mamy warto\u015bci, do kt\u00f3rych aspiruje wielu innych.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Kanada to pluralistyczne i sprawnie dzia\u0142aj\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwo. Nasza przestrze\u0144 publiczna jest g\u0142o\u015bna, r\u00f3\u017cnorodna i wolna. Kanadyjczycy nadal anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Jeste\u015bmy stabilnym i niezawodnym partnerem w \u015bwiecie, kt\u00f3ry jest zupe\u0142nie inny. Partnerem, kt\u00f3ry buduje i ceni d\u0142ugoterminowe relacje.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">I mamy co\u015b jeszcze. Mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, co si\u0119 dzieje i determinacj\u0119, by dzia\u0142a\u0107 odpowiednio.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Rozumiemy, \u017ce to zerwanie wymaga czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko adaptacji. Wymaga uczciwo\u015bci wobec \u015bwiata takiego, jaki jest.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Wyjmujemy znak z okna.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Wiemy, \u017ce stary porz\u0105dek nie wr\u00f3ci. Nie powinni\u015bmy go op\u0142akiwa\u0107. Nostalgia to nie strategia.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ale wierzymy, \u017ce z p\u0119kni\u0119cia mo\u017cemy zbudowa\u0107 co\u015b lepszego, silniejszego i bardziej sprawiedliwego.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">To zadanie mocarstw \u015bredniego szczebla. Kraj\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 najwi\u0119cej do stracenia w \u015bwiecie fortec i najwi\u0119cej do zyskania na prawdziwej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Pot\u0119\u017cni maj\u0105 swoj\u0105 moc. Ale my te\u017c mamy co\u015b \u2013 zdolno\u015b\u0107 do zaprzestania udawania, nazywania rzeczywisto\u015bci, budowania naszej si\u0142y w domu i dzia\u0142ania razem.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">To jest droga Kanady. Wybieramy j\u0105 otwarcie i z przekonaniem.<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">I jest to droga otwarta dla ka\u017cdego kraju, kt\u00f3ry zechce pod\u0105\u017cy\u0107 ni\u0105 razem z nami.<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poni\u017cej znajduje si\u0119 ca\u0142a wypowied\u017a premiera Marka Carneya na \u015awiatowym Forum Ekonomicznym w Davos w Szwajcarii, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 we wtorek. &nbsp; To przyjemno\u015b\u0107 \u2014&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":234578,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,3],"tags":[],"class_list":["post-234576","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada-2","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=234576"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234617,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234576\/revisions\/234617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/234578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=234576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=234576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=234576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}