{"id":235406,"date":"2026-02-02T20:00:48","date_gmt":"2026-02-03T01:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=235406"},"modified":"2026-01-31T18:50:58","modified_gmt":"2026-01-31T23:50:58","slug":"analiza-czy-przemowienie-marka-carney-a-w-davos-bylo-bledem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/02\/02\/analiza-czy-przemowienie-marka-carney-a-w-davos-bylo-bledem\/","title":{"rendered":"Analiza – czy przem\u00f3wienie Marka Carney’a w Davos by\u0142o b\u0142\u0119dem?"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W wywiadzie udzielonym w tym tygodniu ameryka\u0144skiej telewizji sekretarz skarbu USA Scott Bessent wystosowa\u0142 pod adresem kanadyjskiego premiera Mark Carney co\u015b wi\u0119cej ni\u017c dyplomatyczn\u0105 rad\u0119. Jego s\u0142owa brzmia\u0142y raczej jak ostrze\u017cenie: Carney powinien robi\u0107 to, co najlepsze dla Kanady, a nie \u2014 jak uj\u0105\u0142 to Bessent \u2014 \u201eudawa\u0107 cnotliwego\u201d, zw\u0142aszcza w obliczu zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 negocjacji w sprawie umowy handlowej USMCA.<\/strong><\/p>\n

Bessent zasugerowa\u0142, \u017ce Carney doszed\u0142 do w\u0142adzy dzi\u0119ki przekazowi antyameryka\u0144skiemu i antytrumpowskiemu, co \u2014 jego zdaniem \u2014 nie jest dobr\u0105 pozycj\u0105 wyj\u015bciow\u0105 do rozm\u00f3w z najwi\u0119ksz\u0105 gospodark\u0105 \u015bwiata i kluczowym partnerem handlowym Kanady. Wprost odradza\u0142 \u201ewszczynanie walki\u201d w czasie negocjacji w imi\u0119 tanich punkt\u00f3w politycznych.<\/p>\n

Przem\u00f3wienie, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142o reakcj\u0119<\/strong><\/h3>\n

\u0179r\u00f3d\u0142em tej irytacji by\u0142o szeroko komentowane przem\u00f3wienie Carneya wyg\u0142oszone w Davos<\/a>, w kt\u00f3rym pad\u0142o zdanie: \u201estary porz\u0105dek nie powr\u00f3ci\u201d. Premier da\u0142 w nim do zrozumienia, \u017ce \u015bwiat wchodzi w now\u0105 faz\u0119 geopolityczn\u0105, a \u015brednie mocarstwa \u2014 takie jak Kanada \u2014 musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 dzia\u0142a\u0107 bardziej samodzielnie.<\/p>\n

Carney utrzymuje, \u017ce m\u00f3wi\u0142 w Davos o czym\u015b, co Kanadyjczycy \u201ezrozumieli ju\u017c kilka miesi\u0119cy temu\u201d i \u017ce nie wycofa\u0142 si\u0119 z tych s\u0142\u00f3w w rozmowie z Donald Trump, cho\u0107 ameryka\u0144skie relacje sugerowa\u0142y co\u015b przeciwnego.<\/p>\n

Krytyka z w\u0142asnego podw\u00f3rka<\/strong><\/h3>\n

Nie tylko Waszyngton uzna\u0142 jednak to wyst\u0105pienie za ryzykowne. Goldy Hyder, prezes Rady Biznesu Kanady, przypomnia\u0142 w rozmowie z Bloomberg News, \u017ce Carney w czasie Brexitu ostrzega\u0142 Wielk\u0105 Brytani\u0119 przed oddzielaniem si\u0119 od g\u0142\u00f3wnego partnera handlowego \u2014 a w Davos zabrzmia\u0142 zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n

Podobnie Lucy Hargreaves z think tanku Build Canada uzna\u0142a przem\u00f3wienie za \u201e\u017ale ocenione\u201d, sugeruj\u0105c, \u017ce Kanada wraca do polityki antyameryka\u0144skich gest\u00f3w dla wewn\u0119trznych korzy\u015bci partyjnych \u2014 kosztem realnych interes\u00f3w pa\u0144stwa.<\/p>\n

Ta reakcja nie jest zaskakuj\u0105ca. Kanadyjskie \u015brodowiska biznesowe odruchowo my\u015bl\u0105 kategoriami stabilno\u015bci relacji z USA. W kraju, kt\u00f3rego gospodarka jest g\u0142\u0119boko zintegrowana z ameryka\u0144sk\u0105, ka\u017cde napi\u0119cie handlowe budzi naturalny niepok\u00f3j.<\/p>\n

Czy gniew Trumpa powinien nas parali\u017cowa\u0107?<\/strong><\/h3>\n

Problem polega jednak na czym\u015b innym. Pozwolenie, by gniew prezydenta USA dyktowa\u0142 ton kanadyjskiej debaty publicznej, oznacza\u0142oby realn\u0105 utrat\u0119 podmiotowo\u015bci. Trump wielokrotnie reagowa\u0142 gwa\u0142townie nawet na stosunkowo \u0142agodne wypowiedzi \u2014 jak po szczycie G7 w 2018 roku \u2014 a mimo to kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej podpisa\u0142 now\u0105 umow\u0119 handlow\u0105 z Kanad\u0105.<\/p>\n

Historia pokazuje wi\u0119c, \u017ce ostre s\u0142owa niekoniecznie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na trwa\u0142e szkody. Negocjacje CUSMA zawsze by\u0142y trudne i prawdopodobnie takie pozostan\u0105, niezale\u017cnie od tonu wyst\u0105pie\u0144 politycznych.<\/p>\n

Suwerenno\u015b\u0107 w \u015bwiecie nier\u00f3wnowagi<\/strong><\/h3>\n

Sedno sporu nie dotyczy jednego przem\u00f3wienia ani nawet jednej umowy handlowej. Chodzi o fundamentalne napi\u0119cie mi\u0119dzy suwerenno\u015bci\u0105 a geografi\u0105, mi\u0119dzy potrzeb\u0105 niezale\u017cno\u015bci a realiami integracji gospodarczej i nier\u00f3wnowagi si\u0142.<\/p>\n

Kanada nie powinna bez potrzeby prowokowa\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych ani epatowa\u0107 antyameryka\u0144sk\u0105 retoryk\u0105. Jednocze\u015bnie suwerenno\u015b\u0107 traci sens, je\u015bli jej cen\u0105 ma by\u0107 permanentna autocenzura.<\/p>\n

Warto wi\u0119c zapyta\u0107 nie tyle, czy przem\u00f3wienie Carneya by\u0142o \u201eostre\u201d, lecz z czym dok\u0142adnie nie zgadza si\u0119 ameryka\u0144ska administracja \u2014 z diagnoz\u0105 \u015bwiata, z sam\u0105 ide\u0105 wi\u0119kszej autonomii \u015brednich pa\u0144stw, czy po prostu z faktem, \u017ce kto\u015b nazwa\u0142 rzeczy po imieniu.<\/p>\n

G\u0142os spoza Kanady<\/strong><\/h3>\n

Co istotne, przem\u00f3wienie Carneya znalaz\u0142o te\u017c obro\u0144c\u00f3w. By\u0142y premier Australii Malcolm Turnbull uzna\u0142 je za wybitne i stwierdzi\u0142, \u017ce podobna szczero\u015b\u0107 przyda\u0142aby si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w jego kraju. Jego zdaniem Carney zaprezentowa\u0142 analiz\u0119 \u015bwiata, kt\u00f3rej brakuje wielu rz\u0105dom \u2014 jasn\u0105, realistyczn\u0105 i pozbawion\u0105 iluzji.<\/p>\n

Punkt zwrotny czy epizod?<\/strong><\/h3>\n

By\u0107 mo\u017ce jest jeszcze za wcze\u015bnie, by ocenia\u0107 realny wp\u0142yw przem\u00f3wienia z Davos. Je\u015bli jednak stanie si\u0119 ono impulsem do bardziej \u015bwiadomej, dojrza\u0142ej polityki zagranicznej \u015brednich pa\u0144stw, to obawy o kr\u00f3tkoterminowe napi\u0119cia handlowe mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 drugorz\u0119dne.<\/p>\n

Jak zauwa\u017cy\u0142 by\u0142y doradca rz\u0105du Kanady Brian Clow, Kanadyjczycy maj\u0105 prawo oczekiwa\u0107 od swoich lider\u00f3w m\u00f3wienia prawdy \u2014 nawet je\u015bli ta prawda bywa niewygodna dla pot\u0119\u017cnego s\u0105siada.<\/p>\n

Ostateczne pytanie<\/strong><\/h3>\n

Celem pozostaje suwerenno\u015b\u0107 Kanady. Ale suwerenno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wymaga nieustannego milczenia i chodzenia na palcach, jest tylko pozorem. Je\u015bli Kanada chce by\u0107 traktowana jak doros\u0142y partner, musi zachowywa\u0107 si\u0119 jak doros\u0142y partner \u2014 tak\u017ce wtedy, gdy druga strona reaguje nerwowo.<\/p>\n

I by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o w Davos.<\/p>\n

Na podst. tekstu Aarona Wherry-ego (CBC)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  W wywiadzie udzielonym w tym tygodniu ameryka\u0144skiej telewizji sekretarz skarbu USA Scott Bessent wystosowa\u0142 pod adresem kanadyjskiego premiera Mark Carney co\u015b wi\u0119cej ni\u017c dyplomatyczn\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":235407,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,3],"tags":[],"class_list":["post-235406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada-2","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=235406"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235413,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235406\/revisions\/235413"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/235407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=235406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=235406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=235406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}