{"id":237830,"date":"2026-03-01T07:00:08","date_gmt":"2026-03-01T12:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=237830"},"modified":"2026-03-01T06:10:15","modified_gmt":"2026-03-01T11:10:15","slug":"1-marca-to-narodowy-dzien-pamieci-zolnierzy-wykletych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/03\/01\/1-marca-to-narodowy-dzien-pamieci-zolnierzy-wykletych\/","title":{"rendered":"1 marca to Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych zosta\u0142 ustanowiony ustaw\u0105 Sejmu RP 3 lutego 2011 roku. Do jego wprowadzenia doprowadzi\u0142y wcze\u015bniejsze starania \u015bp. prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego oraz \u00f3wczesnego prezesa IPN Janusza Kurtyki. To w\u0142a\u015bnie prezydent Lech Kaczy\u0144ski, korzystaj\u0105c z prawa inicjatywy ustawodawczej, w 2010 roku skierowa\u0142 do marsza\u0142ka Sejmu projekt ustawy ustanawiaj\u0105cej 1 marca \u015bwi\u0119tem pa\u0144stwowym. Po jego \u015bmierci projekt podtrzyma\u0142 prezydent Bronis\u0142aw Komorowski, a Sejm uchwali\u0142 ustaw\u0119.<\/strong><\/p>\n

W uzasadnieniu projektu podkre\u015blono, \u017ce nowe \u015bwi\u0119to ma by\u0107 wyrazem ho\u0142du dla \u017co\u0142nierzy \u201edrugiej konspiracji\u201d \u2014 za m\u0119stwo, niez\u0142omno\u015b\u0107 i wierno\u015b\u0107 tradycjom niepodleg\u0142o\u015bciowym, a tak\u017ce dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re przez lata wspiera\u0142y op\u00f3r wobec narzuconej Polsce w\u0142adzy komunistycznej.<\/p>\n

Dlaczego 1 marca?<\/strong><\/p>\n

Data nie jest przypadkowa. 1 marca 1951 roku w wi\u0119zieniu mokotowskim w Warszawie zamordowano przyw\u00f3dc\u00f3w IV Zarz\u0105du Zrzeszenia \u201eWolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107\u201d, w tym \u0141ukasza Ciepli\u0144skiego oraz sze\u015bciu jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. By\u0142o to ostatnie og\u00f3lnopolskie kierownictwo konspiracji kontynuuj\u0105cej po 1945 roku tradycj\u0119 Armii Krajowej.<\/p>\n

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci po\u015bwi\u0119cony jest tym, kt\u00f3rzy po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej nie pogodzili si\u0119 z podporz\u0105dkowaniem Polski Zwi\u0105zkowi Sowieckiemu. Wielu z nich zap\u0142aci\u0142o za t\u0119 postaw\u0119 najwy\u017csz\u0105 cen\u0119. Historycy szacuj\u0105, \u017ce w powojenne podziemie zaanga\u017cowanych by\u0142o nawet 180 tysi\u0119cy os\u00f3b, z czego ponad 20 tysi\u0119cy walczy\u0142o z broni\u0105 w r\u0119ku.<\/p>\n

\u017bo\u0142nierze podziemia byli \u015bcigani przez NKWD i aparat bezpiecze\u0144stwa PRL, poddawani brutalnym \u015bledztwom i skazywani w pokazowych procesach. Wielu z nich spocz\u0119\u0142o w bezimiennych grobach. Od lat szcz\u0105tk\u00f3w ofiar komunizmu poszukuje zesp\u00f3\u0142 IPN kierowany przez prof. Krzysztofa Szwagrzyka.<\/p>\n

Ho\u0142d na Placu Pi\u0142sudskiego<\/strong><\/p>\n

Podczas warszawskich spo\u0142ecznych obchod\u00f3w na Placu Pi\u0142sudskiego odczytano list prezydenta Karola Nawrockiego. Wyst\u0105pienie w imieniu g\u0142owy pa\u0144stwa przedstawi\u0142 szef Biura Bezpiecze\u0144stwa Narodowego, minister S\u0142awomir Cenckiewicz.<\/p>\n

Prezydent podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci dali \u015bwiadectwo wierno\u015bci najwy\u017cszym idea\u0142om patriotycznym i walczyli o prawdziw\u0105 suwerenno\u015b\u0107 Ojczyzny \u2014 zar\u00f3wno przeciw okupacji niemieckiej i sowieckiej, jak i p\u00f3\u017aniejszemu re\u017cimowi komunistycznemu.<\/p>\n

W li\u015bcie przywo\u0142ano ostatnie s\u0142owa majora Hieronima Dekutowskiego \u201eZapory\u201d: \u201ePrzyjdzie zwyci\u0119stwo! Jeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a!\u201d, okre\u015blone jako symbol niez\u0142omnej postawy i testament dla kolejnych pokole\u0144.<\/p>\n

Prezydent przypomnia\u0142 r\u00f3wnie\u017c tragiczne losy Niez\u0142omnych: byli zaciekle \u015bcigani, torturowani w brutalnych \u015bledztwach i skazywani w parodii proces\u00f3w na \u015bmier\u0107 lub d\u0142ugoletnie wi\u0119zienie, a straconych grzebano w anonimowych mogi\u0142ach, by wymaza\u0107 ich z pami\u0119ci. Podkre\u015bli\u0142 jednak, \u017ce dzi\u015b s\u0105 \u201ebohaterami \u017cywo obecnymi we wsp\u00f3lnotowej pami\u0119ci\u201d, a \u201ezwyci\u0119stwo pami\u0119ci nie przysz\u0142o samo\u201d, lecz by\u0142o efektem wieloletnich stara\u0144 rodzin poleg\u0142ych, \u015brodowisk kombatanckich oraz badaczy historii najnowszej.<\/p>\n

Pami\u0119\u0107 jako zobowi\u0105zanie<\/strong><\/p>\n

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci obchodzony 1 marca przypomina o dramatycznym wyborze, przed kt\u00f3rym stan\u0119li po 1945 roku: mi\u0119dzy podporz\u0105dkowaniem si\u0119 nowej w\u0142adzy a dalsz\u0105 walk\u0105 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Dla wielu z nich ta decyzja oznacza\u0142a wyrok. Dzi\u015b pami\u0119\u0107 o \u017bo\u0142nierzach Wykl\u0119tych pozostaje nie tylko elementem historii, lecz tak\u017ce zobowi\u0105zaniem \u2014 by ich losy opowiada\u0107 rzetelnie i z nale\u017cnym szacunkiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych zosta\u0142 ustanowiony ustaw\u0105 Sejmu RP 3 lutego 2011 roku. Do jego wprowadzenia doprowadzi\u0142y wcze\u015bniejsze starania \u015bp. prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego oraz…<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":237832,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[569,3],"tags":[],"class_list":["post-237830","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polska","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=237830"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237833,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237830\/revisions\/237833"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/237832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=237830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=237830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=237830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}