Zanim przyczyni\u0142 si\u0119 do upadku nepalskich elit politycznych, Balendra Shah rozprawia\u0142 si\u0119 ze swoimi rywalami podczas podziemnych bitew rapowych.
\nPonad dziesi\u0119\u0107 lat temu, wyposa\u017cony w mikrofon i swoje charakterystyczne okulary przeciws\u0142oneczne, wyrzuca\u0142 z siebie wersy o korupcji w Katmandu, zniszczonej infrastrukturze drogowej oraz rosn\u0105cych nier\u00f3wno\u015bciach spo\u0142ecznych. W\u0142adze lekcewa\u017cy\u0142y te wyst\u0105pienia, uznaj\u0105c je za nieistotny ha\u0142as, jednak m\u0142ode pokolenie uwa\u017cnie s\u0142ucha\u0142o.<\/p>\n
Dzi\u015b ci, kt\u00f3rzy dorastali przy jego muzyce, s\u0105 ju\u017c doro\u015bli i podczas og\u00f3lnokrajowych wybor\u00f3w, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w ubieg\u0142ym tygodniu, powierzyli 35-latkowi stery pa\u0144stwa.
\nShah, szeroko znany jako Balen, zmierza ku obj\u0119ciu stanowiska premiera tego himalajskiego kraju po tym, jak m\u0142odzie\u017cowe protesty doprowadzi\u0142y do obalenia poprzedniego rz\u0105du. Jego ugrupowanie, Rastriya Swatantra (RSP), zapisa\u0142o si\u0119 w historii, zdobywaj\u0105c najwi\u0119ksze poparcie w nowoczesnej historii wyborczej Nepalu.
\nPrzewiduje si\u0119, \u017ce Shah obejmie urz\u0105d w najbli\u017cszych dniach, gdy tylko oficjalnie og\u0142oszone zostan\u0105 wyniki g\u0142osowania.
\n\u201eDzi\u0119ki Balenowi nar\u00f3d odczuwa szcz\u0119\u015bcie, ludzie p\u0142acz\u0105 ze wzruszenia\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Sakchyam Sangraula agencji Reuters podczas wiecu w Nepalu, gdzie w\u015br\u00f3d okrzyk\u00f3w triumfu rozlega\u0142y si\u0119 dzwony i wiwaty. \u201eBalen odbuduje ten kraj, jestem tego pewien\u201d.<\/p>\n
Obecnie wszystko wskazuje na to, \u017ce Shah b\u0119dzie kierowa\u0142 Nepalem \u2013 pa\u0144stwem licz\u0105cym ponad 30 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w, znanym z niestabilno\u015bci politycznej. Od 2008 roku, kiedy zako\u0144czono 239-letni\u0105 monarchi\u0119 i ustanowiono republik\u0119 po wieloletniej wojnie domowej, kraj ten mia\u0142 ju\u017c ponad tuzin rz\u0105d\u00f3w.
\nDla wielu sukces jego partii stanowi wyra\u017any sygna\u0142 sprzeciwu wobec dotychczasowej elity politycznej. Po latach zarzut\u00f3w o korupcj\u0119 establishment utraci\u0142 kontrol\u0119 podczas zesz\u0142orocznych protest\u00f3w antyrz\u0105dowych, w kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o ponad 50 os\u00f3b, a komunistyczny rz\u0105d by\u0142ego lidera KP Sharmy Oliego upad\u0142.<\/p>\n
Raper walcz\u0105cy o sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105
\nShah przyszed\u0142 na \u015bwiat w 1990 roku w dynamicznej stolicy Nepalu \u2013 Katmandu \u2013 jako syn lekarza ajurwedy i gospodyni domowej. Jego droga na szczyty polityki by\u0142a wyj\u0105tkowo nietypowa.
\nZanim wkroczy\u0142 do polityki, kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 jako in\u017cynier konstrukcji, zdobywaj\u0105c wykszta\u0142cenie zar\u00f3wno w Nepalu, jak i w Indiach. R\u00f3wnolegle budowa\u0142 jednak swoj\u0105 pozycj\u0119 na scenie rapowej, zdobywaj\u0105c rozpoznawalno\u015b\u0107 i reputacj\u0119.
\nCzerpi\u0105c inspiracj\u0119 z ikon hip-hopu, takich jak Tupac Shakur czy 50 Cent, Shah wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w serii YouTube \u201eRaw Barz\u201d w 2013 roku. Tworzy\u0142 tam teksty, kt\u00f3re obna\u017ca\u0142y g\u0142\u0119boko zakorzenione nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne oraz systemow\u0105 korupcj\u0119 w kraju.
\nJego kuzyn Prashant Shah m\u00f3wi\u0142 w 2022 roku dla \u201eThe Kathmandu Post\u201d, \u017ce potrzeba zwracania uwagi na lokalne problemy towarzyszy\u0142a mu ju\u017c od najm\u0142odszych lat.
\n\u201eOd dziecka by\u0142 niezadowolony z tego, jak zarz\u0105dzane jest miasto\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Prashant. \u201eCz\u0119sto podkre\u015bla\u0142, \u017ce Katmandu jest pi\u0119kne i ma potencja\u0142, by sta\u0107 si\u0119 przyjaznym miejscem do \u017cycia\u201d.
\nW tym samym roku Shah wystartowa\u0142 w wyborach na burmistrza Katmandu jako kandydat niezale\u017cny. Opieraj\u0105c swoj\u0105 kampani\u0119 g\u0142\u00f3wnie na dzia\u0142aniach oddolnych i internecie, zaskoczy\u0142 polityczne elity, pokonuj\u0105c kandydat\u00f3w zwi\u0105zanych ze star\u0105 gwardi\u0105.<\/p>\n
\u201eDroga przed nami nie b\u0119dzie \u0142atwa. Prawdziwy test naszej kampanii dopiero si\u0119 zaczyna\u201d \u2013 napisa\u0142 w\u00f3wczas jego sztab na Facebooku.
\n\u201eDajcie nam zna\u0107, je\u015bli zboczymy z w\u0142a\u015bciwej drogi\u201d.
\nJego kadencja burmistrza up\u0142yn\u0119\u0142a pod znakiem walki z korupcj\u0105 i dzia\u0142a\u0144 porz\u0105dkowych. Rozpocz\u0105\u0142 kampani\u0119 wyburzania nielegalnych budynk\u00f3w, transmitowa\u0142 obrady rady miejskiej na \u017cywo dla wi\u0119kszej przejrzysto\u015bci oraz dzia\u0142a\u0142 na rzecz ochrony dziedzictwa rdzennych spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n
Zwr\u00f3ci\u0142 na siebie uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c poprzez zdecydowanie nacjonalistyczne i prowokacyjne podej\u015bcie wobec pot\u0119\u017cnych s\u0105siad\u00f3w Nepalu \u2013 Chin i Indii.
\nW czerwcu 2023 roku Shah umie\u015bci\u0142 w swoim biurze kontrowersyjn\u0105 map\u0119 \u201eWielkiego Nepalu\u201d, przedstawiaj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 terytori\u00f3w Indii jako nale\u017c\u0105ce do Nepalu. By\u0142a to odpowied\u017a na indyjsk\u0105 map\u0119 \u201eAkhand Bharat\u201d, zaprezentowan\u0105 w nowym gmachu parlamentu, ukazuj\u0105c\u0105 staro\u017cytn\u0105 cywilizacj\u0119 indyjsk\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 tak\u017ce dzisiejszy Pakistan, Bangladesz i Nepal.
\nR\u00f3wnie stanowczo reagowa\u0142 wobec p\u00f3\u0142nocnego s\u0105siada. Shah odwo\u0142a\u0142 planowan\u0105 wizyt\u0119 w Chinach w 2023 roku po tym, jak Pekin opublikowa\u0142 now\u0105 map\u0119, kt\u00f3ra nie uwzgl\u0119dnia\u0142a zaktualizowanych granic Nepalu z 2020 roku, obejmuj\u0105cych sporne obszary Himalaj\u00f3w \u2013 informowa\u0142y lokalne media.
\nJego bezkompromisowy styl osi\u0105gn\u0105\u0142 kulminacj\u0119 pod koniec ubieg\u0142ego roku, gdy opublikowa\u0142 na Facebooku pe\u0142en wulgaryzm\u00f3w wpis skierowany do USA, Indii i Chin. Cho\u0107 p\u00f3\u017aniej go usun\u0105\u0142, wpis wzmocni\u0142 jego wizerunek lidera, kt\u00f3ry nie przejmuje si\u0119 dyplomatycznymi konwenansami.<\/p>\n
Zwyci\u0119stwo Shaha by\u0142o efektem narastaj\u0105cych niepokoj\u00f3w spo\u0142ecznych.
\nOburzenie spo\u0142eczne wywo\u0142ane wieloletni\u0105, powszechn\u0105 korupcj\u0105 narasta\u0142o przez lata i wybuch\u0142o we wrze\u015bniu ubieg\u0142ego roku, gdy rz\u0105d zablokowa\u0142 g\u0142\u00f3wne platformy spo\u0142eczno\u015bciowe, takie jak Facebook, Instagram, WhatsApp, YouTube i X.
\nProtesty nie dotyczy\u0142y jednak wy\u0142\u0105cznie ogranicze\u0144 w internecie \u2013 odzwierciedla\u0142y g\u0142\u0119bok\u0105 frustracj\u0119 m\u0142odego pokolenia wynikaj\u0105c\u0105 z braku perspektyw ekonomicznych. Wed\u0142ug Banku \u015awiatowego bezrobocie w\u015br\u00f3d m\u0142odych Nepalczyk\u00f3w (15\u201324 lata) osi\u0105gn\u0119\u0142o w 2024 roku poziom 20,8%.<\/p>\n
\u201eNie ma tu wielu mo\u017cliwo\u015bci rozwoju, dlatego tak cz\u0119sto dochodzi do emigracji wykszta\u0142conych ludzi\u201d \u2013 powiedzia\u0142a 23-letnia Mahaharsha Rawal, uczestniczka protest\u00f3w. \u201eWiele os\u00f3b wyje\u017cd\u017ca za granic\u0119\u201d.
\nGospodarka Nepalu w du\u017cej mierze opiera si\u0119 na przekazach pieni\u0119\u017cnych od obywateli pracuj\u0105cych poza krajem. Wed\u0142ug Banku \u015awiatowego stanowi\u0105 one oko\u0142o jednej czwartej PKB i ich znaczenie ro\u015bnie od trzech dekad.
\n\u201eNie spodziewali\u015bmy si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 do nas strzela\u0107\u2026 poszli\u015bmy tam na pokojow\u0105 demonstracj\u0119\u201d \u2013 doda\u0142a Rawal.
\nKiedy protestuj\u0105cy zignorowali godzin\u0119 policyjn\u0105, policja u\u017cy\u0142a armatek wodnych, gazu \u0142zawi\u0105cego oraz ostrej amunicji wobec t\u0142um\u00f3w zgromadzonych przed parlamentem w Katmandu.
\nShah stworzy\u0142 muzyczn\u0105 opraw\u0119 tych protest\u00f3w, publikuj\u0105c utw\u00f3r \u201eNepal Haseko\u201d, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 ponad 11 milion\u00f3w wy\u015bwietle\u0144 na YouTube. Rapuje w nim: \u201eChc\u0119 widzie\u0107 u\u015bmiechni\u0119ty Nepal, chc\u0119 widzie\u0107 ta\u0144cz\u0105ce serca Nepalczyk\u00f3w. Chc\u0119 widzie\u0107 u\u015bmiechni\u0119ty Nepal, chc\u0119 widzie\u0107 szcz\u0119\u015bliwych Nepalczyk\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Rewolta wynios\u0142a Shaha na szczyt w\u0142adzy.
\nCho\u0107 t\u0142umy domaga\u0142y si\u0119 natychmiastowego przej\u0119cia rz\u0105d\u00f3w, Shah zdecydowa\u0142 si\u0119 poczeka\u0107 na formalne wybory, by zdoby\u0107 demokratyczny mandat. Startuj\u0105c w wyborach, dokona\u0142 symbolicznego wyboru \u2013 ubiega\u0142 si\u0119 o mandat w okr\u0119gu by\u0142ego premiera Oliego, 74-letniego przedstawiciela establishmentu, kt\u00f3rego ostatecznie pokona\u0142.
\nPodczas gdy dziesi\u0105tki tysi\u0119cy m\u0142odych ludzi \u015bwi\u0119tuj\u0105 na ulicach i w internecie, jego partia zapowiedzia\u0142a, \u017ce nie zorganizuje oficjalnych obchod\u00f3w zwyci\u0119stwa, aby \u201euczci\u0107 ofiary rewolucji\u201d.
\nZachowuj\u0105c sw\u00f3j charakterystyczny dystans i aur\u0119 tajemniczo\u015bci, Shah nie opublikowa\u0142 \u017cadnego wi\u0119kszego o\u015bwiadczenia w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych.
\nNa ulicach Katmandu wyczuwalne jest jednak ogromne podekscytowanie.<\/p>\n
\u201eWreszcie mamy najm\u0142odszego premiera na \u015bwiecie\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Aayush Bhattarai w rozmowie z Reuters.
\n\u201eMam nadziej\u0119, \u017ce nie zapomni o swoich obietnicach i b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 w interesie ludzi\u2026 Zaufali\u015bmy ci, wi\u0119c nie mo\u017cesz tego zaufania zawie\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zanim przyczyni\u0142 si\u0119 do upadku nepalskich elit politycznych, Balendra Shah rozprawia\u0142 si\u0119 ze swoimi rywalami podczas podziemnych bitew rapowych. Ponad dziesi\u0119\u0107 lat temu, wyposa\u017cony w…<\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":239302,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[570,3],"tags":[],"class_list":["post-239300","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/239300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=239300"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/239300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":239303,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/239300\/revisions\/239303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/239302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=239300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=239300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=239300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}