{"id":241102,"date":"2026-04-11T16:00:42","date_gmt":"2026-04-11T20:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=241102"},"modified":"2026-04-11T08:44:44","modified_gmt":"2026-04-11T12:44:44","slug":"nobel-nie-pomogl-memorial-zdelegalizowany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/04\/11\/nobel-nie-pomogl-memorial-zdelegalizowany\/","title":{"rendered":"Nobel nie pom\u00f3g\u0142. \u201eMemoria\u0142\u201d zdelegalizowany"},"content":{"rendered":"
\"\"

Rosyjski dyktator W\u0142adimir Putin<\/p><\/div>\n

9 kwietnia rosyjski S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142 Memoria\u0142 za organizacj\u0119 ekstremistyczn\u0105, delegalizuj\u0105c jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terytorium Rosji. Decyzja zapad\u0142a na posiedzeniu niejawnym i podlega natychmiastowemu wykonaniu.<\/strong><\/p>\n

Memoria\u0142, za\u0142o\u017cony w 1987 roku, od dekad dokumentowa\u0142 zbrodnie stalinowskie oraz naruszenia praw cz\u0142owieka.<\/p>\n

Tajne post\u0119powanie i zarzuty<\/strong><\/h3>\n

Post\u0119powanie odby\u0142o si\u0119 za zamkni\u0119tymi drzwiami. Materia\u0142y sprawy obj\u0119to klauzul\u0105 \u201e\u015bci\u015ble tajne\u201d, a adwokaci nie zostali dopuszczeni do udzia\u0142u w posiedzeniu. Uzasadnienie wyroku nie zosta\u0142o ujawnione.<\/p>\n

Jak podaj\u0105 media, w komunikacie wskazano, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 Memoria\u0142u ma \u201eantyrosyjski charakter\u201d i rzekomo zagra\u017ca \u201epodstawom pa\u0144stwowo\u015bci, integralno\u015bci terytorialnej i warto\u015bciom spo\u0142ecznym\u201d. S\u0105d mia\u0142 tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na brak formalnej rejestracji oraz wcze\u015bniejsze wpisanie cz\u0119\u015bci struktur organizacji na list\u0119 tzw. \u201eagent\u00f3w zagranicznych\u201d.<\/p>\n

Reakcja organizacji<\/strong><\/h3>\n

Dzia\u0142acze Memoria\u0142u zakwestionowali zar\u00f3wno tryb post\u0119powania, jak i jego podstawy. Podkre\u015blili, \u017ce wskazany w decyzji \u201emi\u0119dzynarodowy ruch spo\u0142eczny Memoria\u0142\u201d formalnie nie istnieje w strukturach organizacji.<\/p>\n

\u2013 Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce represyjny aparat pa\u0144stwowy b\u0119dzie prze\u015bladowa\u0107 zwolennik\u00f3w i uczestnik\u00f3w r\u00f3\u017cnych inicjatyw Memoria\u0142u \u2013 zaznaczono w o\u015bwiadczeniu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W reakcji na wyrok Centrum Ochrony Praw Cz\u0142owieka \u201eMemoria\u0142\u201d og\u0142osi\u0142o zako\u0144czenie dzia\u0142alno\u015bci w Rosji. Organizacja poinformowa\u0142a, \u017ce nie ma ju\u017c w kraju pracownik\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w ani wolontariuszy i wstrzymuje przyjmowanie darowizn, aby nie nara\u017ca\u0107 darczy\u0144c\u00f3w. Jednocze\u015bnie zapowiedziano kontynuowanie pracy za granic\u0105.<\/p>\n

Dziedzictwo i wcze\u015bniejsze represje<\/strong><\/h3>\n

Memoria\u0142 od momentu powstania dokumentowa\u0142 zbrodnie stalinizmu i upami\u0119tnia\u0142 ich ofiary. Po rozpadzie ZSRR monitorowa\u0142 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesne naruszenia praw cz\u0142owieka, m.in. w Czeczenii.<\/p>\n

W 2022 roku organizacja zosta\u0142a uhonorowana Pokojow\u0105 Nagrod\u0105 Nobla. W ostatnich latach jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a jednak stopniowo ograniczana \u2013 w 2016 roku uznano j\u0105 za \u201ezagraniczn\u0105 agentur\u0119\u201d, a w 2021 roku rosyjski s\u0105d zdecydowa\u0142 o likwidacji jej struktur, zarzucaj\u0105c m.in. \u201efa\u0142szowanie pami\u0119ci historycznej\u201d.<\/p>\n

Reakcje mi\u0119dzynarodowe<\/strong><\/h3>\n

Decyzja rosyjskiego S\u0105du Najwy\u017cszego spotka\u0142a si\u0119 z krytyk\u0105 za granic\u0105. Norwegian Nobel Committee pot\u0119pi\u0142 pr\u00f3b\u0119 kryminalizacji dzia\u0142alno\u015bci organizacji.<\/p>\n

Przedstawiciele Parlamentu Europejskiego zwr\u00f3cili uwag\u0119, \u017ce tajny tryb post\u0119powania podwa\u017ca standardy rzetelnego procesu i mo\u017ce wskazywa\u0107 na polityczny charakter sprawy.<\/p>\n

Z kolei Amnesty International przypomnia\u0142a, \u017ce przez niemal 40 lat Memoria\u0142 dokumentowa\u0142 zar\u00f3wno represje stalinowskie, jak i wsp\u00f3\u0142czesne naruszenia praw cz\u0142owieka, cz\u0119sto dzia\u0142aj\u0105c mimo prze\u015bladowa\u0144 swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Wed\u0142ug organizacji decyzja w\u0142adz mo\u017ce by\u0107 pr\u00f3b\u0105 \u201ewymazania z przestrzeni publicznej archiw\u00f3w dokumentuj\u0105cych te nadu\u017cycia\u201d.<\/p>\n

Do sprawy odni\u00f3s\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rzecznik polskiego MSZ Maciej Wewi\u00f3r.<\/p>\n

\u2013 To kolejny jaskrawy przyk\u0142ad tego, jak Rosja mierzy si\u0119 ze swoj\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, uciszaj\u0105c tych, kt\u00f3rzy ujawniaj\u0105 prawd\u0119 \u2013 napisa\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Doda\u0142, \u017ce \u201euhonorowane Noblem dziedzictwo Memoria\u0142u jest dzi\u015b cynicznie kryminalizowane\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

9 kwietnia rosyjski S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142 Memoria\u0142 za organizacj\u0119 ekstremistyczn\u0105, delegalizuj\u0105c jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terytorium Rosji. Decyzja zapad\u0142a na posiedzeniu niejawnym i podlega natychmiastowemu wykonaniu.…<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":241103,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[570,3],"tags":[],"class_list":["post-241102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241102"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":241105,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241102\/revisions\/241105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/241103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}