{"id":24317,"date":"2012-02-17T17:44:58","date_gmt":"2012-02-17T22:44:58","guid":{"rendered":"http:\/\/polacywkanadzie.patataystores.com\/?p=75"},"modified":"2019-05-13T12:42:26","modified_gmt":"2019-05-13T16:42:26","slug":"alexandre-edouard-kierzkowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2012\/02\/17\/alexandre-edouard-kierzkowski\/","title":{"rendered":"Alexandre-\u00c9douard Kierzkowski"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\u017bo\u0142nierz, in\u017cynier, polityk, jeden z pierwszych s\u0142ynnych Kanadyjczyk\u00f3w polskiej krwi, a z pewno\u015bci\u0105 pierwszy pose\u0142 pochodzenia polskiego w Kanadzie.<\/p>\n

Przyszed\u0142 na \u015bwiat 21 listopada 1816 roku jako syn Filipa Jakuba Kierzkowskiego i Marianny Ludwiki Liebermann. Zosta\u0142 ochrzczony 20 pa\u017adziernika 1817 roku w Odolanowie. Mimo m\u0142odego wieku za przyk\u0142adem ojca wst\u0105pi\u0142 do Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego. Po jego kl\u0119sce jak wielu innych zmuszony by\u0142 emigrowa\u0107 do Francji, gdzie uzyska\u0142 w Pary\u017cu w 1838 roku dyplom in\u017cyniera na \u00c9cole Centrale des Arts et Manufactures.<\/p>\n

W 1841 roku emigrowa\u0142 ponownie do Stan\u00f3w Zjednoczonych, a do Kanady dotar\u0142 w 1842 roku, gdzie osiad\u0142 w Quebeku. Jako specjalista natychmiast znalaz\u0142 prac\u0119 rz\u0105dow\u0105 w Board of Works.<\/p>\n

W 3 lata p\u00f3\u017aniej po\u015blubi\u0142 Louise-Am\u00e9lie Debartzch, c\u00f3rk\u0119 s\u0119dziego i wydawcy gazety, kt\u00f3rego korzenie si\u0119ga\u0142y Polski przedzaborowej. Luiza by\u0142a bowiem prapraprawnuczk\u0105 Dominika Barcza z Montrealu, kt\u00f3rego niektorzy historycy uwa\u017caj\u0105 za pierwszego Polaka na ziemi kanadyjskiej (inni twierdz\u0105 \u017ce by\u0142 nim opisywany wcze\u015bniej w tym cyklu marynarz Andrzej Wilk).<\/p>\n

Poprzez ma\u0142\u017ce\u0144stwo Kierzkowski zosta\u0142 seigneurem (co\u015b w rodzaju zarz\u0105dcy folwarcznego) maj\u0105tk\u00f3w Saint-Fran\u00e7ois-le-Neuf, Cournoyer, Debartzch i L\u2019Assomption. Mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w, kt\u00f3rzy zmarli jako kawalerowie. Kierzkowski by\u0142 cz\u0142onkiem w\u0142adz Agricultural Society of Lower Canada w 1852 roku i wiceprezydentem instytutu mechaniki. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 jeszcze s\u0119dzi\u0105 pokoju i majorem milicji w dystrykcie Richelieu w 1855 roku, a 13 listopada 1862 podpu\u0142kownikiem.<\/p>\n

Jego pasj\u0105 by\u0142a rozbudowa kolejnictwa w Kanadzie. By\u0142 nabywc\u0105 akcji kolei St. Lawrence and Atlantic, budowanej pomi\u0119dzy Portland a Montrealem pod kierownictwem jednego z najs\u0142ynniejszych Polak\u00f3w w dziejach Kanady \u2013 Kazimierza Gzowskiego.<\/p>\n

W 1858 roku zosta\u0142 wybrany na cz\u0142onka Legislatury w Montarville, a w 1861 roku w Verch\u010dres. W obu przypadkach zosta\u0142 usuni\u0119ty z nich, po decyzjach komitet\u00f3w odpowiedzialnych za ocen\u0119 przeprowadzenia wybor\u00f3w. Chodzi\u0142o o to, \u017ce oponenci kwestionowali odpowiednie zaplecze finansowe Kierzkowskiego, kt\u00f3re by\u0142o w\u00f3wczas wymagane. Jednak odpowiedni werdykt apelacyjny cz\u0119sto zapada\u0142 po 2-3 latach, co w przypadku XIX-wiecznej demokracji nie by\u0142o czym\u015b niezwyk\u0142ym.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1867 roku Kierzkowski zosta\u0142 wybrany do Izby Gmin Kanady z okr\u0119gu Saint-Hyacinthe-Bagot z ramienia Partii Liberalnej. Mo\u017cna by wi\u0119c na upartego twierdzi\u0107, \u017ce to on a nie W\u0142adys\u0142aw Lizo\u0144 jest pierwszym kanadyjskim parlamentarzyst\u0105 urodzonym w Polsce, gdyby nie fakt, \u017ce Kierzkowski urodzi\u0142 si\u0119 w Wielkim Ksi\u0119stwie Pozna\u0144skim, a wi\u0119c pod administracj\u0105 prusk\u0105. Tak czy owak, gwoli prawdy obchodzili\u015bmy w Ottawie 140. rocznic\u0119 wyboru pierwszego pos\u0142a-Polaka w Kanadzie.<\/p>\n

21 pa\u017adziernika 1868 roku, po \u015bmierci swojej pierwszej \u017cony i po dyspensie Ko\u015bcio\u0142a, Kierzkowski o\u017ceni\u0142 si\u0119 z jej kuzynk\u0105 – Caroline-Virginie. Mia\u0142 z ni\u0105 jedn\u0105 c\u00f3rk\u0119.<\/p>\n

Historyk Azarie Couillard-Despr\u00e9s opisuje Kierzkowskiego jako przystojnego m\u0119\u017cczyzn\u0119 o niebieskich oczach i eleganckiej fryzurze: Wiedzia\u0142 jak efektywnie u\u017cy\u0107 swego czaru, ale by\u0142\u00a0zarazem cz\u0142owiekiem taktu i czu\u0142o\u015bci, wielce oddanemu rodzinie.<\/em><\/p>\n

Zmar\u0142 4 sierpnia 1870 roku w Saint-Ours w wieku 54 lat pe\u0142ni\u0105c urz\u0105d deputowanego. Historycy potwierdzaj\u0105, \u017ce wraz z nim z\u0142o\u017cono go grobu kilka gar\u015bci ziemi przywiezionej wcze\u015bniej z Polski, gdy\u017c Kierzkowski za\u017cyczy\u0142 sobie za \u017cycia, aby \u201ccho\u0107 po cz\u0119\u015bci spoczywa\u0107 w polskiej ziemi\u201d.<\/p>\n

Tomasz Piwowarek<\/p>\n

Photo:\u00a0Library and Archives Canada<\/p>\n


\n<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017bo\u0142nierz, in\u017cynier, polityk, jeden z pierwszych s\u0142ynnych Kanadyjczyk\u00f3w polskiej krwi, a z pewno\u015bci\u0105 pierwszy pose\u0142 pochodzenia polskiego w Kanadzie. Przyszed\u0142 na \u015bwiat 21 listopada 1816…<\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":76,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-24317","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polacy-w-ontario"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24353,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24317\/revisions\/24353"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}