{"id":24322,"date":"2012-02-17T22:21:14","date_gmt":"2012-02-18T03:21:14","guid":{"rendered":"http:\/\/polacywkanadzie.patataystores.com\/?p=149"},"modified":"2019-05-13T12:42:24","modified_gmt":"2019-05-13T16:42:24","slug":"rafal-grzondziel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2012\/02\/17\/rafal-grzondziel\/","title":{"rendered":"Rafa\u0142 Grzondziel"},"content":{"rendered":"

\"zz<\/a>Legendarny kap\u0142an katolicki, franciszkanin, kt\u00f3ry da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako duszpasterz, wyk\u0142adowca nauk politycznych, harcmistrz, a zw\u0142aszcza wybitny dzia\u0142acz spo\u0142eczny na rzecz Polonii kanadyjskiej. To jemu w\u0142a\u015bnie przypisuje si\u0119 \u201eodkrycie ontaryjskich Kaszub\u201d.<\/strong><\/strong><\/p>\n

Nazywany te\u017c Father Ignatius (ur. 19 pa\u017adziernika 1912 w Panewnikach \u2013 zm. 22 grudnia 1998 w Kanadzie).<\/p>\n

W 1936 roku zosta\u0142 absolwentem (filozofia i teologia) Kolegium \u015aw. Antoniego w rodzinnych Panewnikach (dzi\u015b Katowice). Tu\u017c potem, a\u017c do wybuchu II wojny \u015bwiatowej obj\u0105\u0142 stanowisko m\u0142odszego asystenta na Katedrze Polskiej Literatury Uniwersytetu Pozna\u0144skiego.<\/p>\n

Gdy Hilter napada na Polsk\u0119 Grzondziel zostaje kapelanem Generalnego Szpitala Wojennego w Zbara\u017cu. Gdy 17 wrze\u015bnia Stalin napada na Polsk\u0119 m\u0142ody ksi\u0105dz dostaje si\u0119 do sowieckiej niewoli ale w 1940 udaje mu si\u0119 z niej uciec na rodzinny \u015al\u0105sk, gdzie zosta\u0142 wikarym w Klimzowcu. Poniewa\u017c jednak jego starszego brata aresztowano, a on sam by\u0142 poszukiwany przez Gestapo, ucieka do Wiednia, a stamt\u0105d przez W\u0119gry przedziera si\u0119 do Grecji, gdzie zostaje kapelanem Poselstwa RP w Atenach.<\/p>\n

Po przyst\u0105pieniu W\u0142och do wojny, w grudniu 1940 wraz z innymi ewakuowany do Libanu, a tam przydzielony do Kwatery G\u0142\u00f3wnej Wojska Polskiego na Wschodzie.<\/p>\n

Przebieg dzia\u0142a\u0144 wojennych czyni z niego tu\u0142acza, gdy\u017c wkr\u00f3tce po upadku Francji Grzondziel zgodnie z rozkazem musi przenie\u015b\u0107 si\u0119 do Palestyny, gdzie trafia w szeregi formowanej tam Brygady Karpackiej.<\/p>\n

W stopniu kapitana pe\u0142ni\u0142 m.in. funkcje Szefa Duszpasterstwa i Kanclerza Kurii Polowej na Wschodzie (Military Field Curia) w Bagdadzie. Bra\u0142 udzia\u0142 we wszystkich dzia\u0142aniach bojowych II Korpusu w kampanii w\u0142oskiej, od Tarentu przez Monte Cassino po Boloni\u0119, ostatni\u0105 twierdz\u0119 nieprzyjaciela. Jest zreszt\u0105 honorowym obywatelem tego miasta, kt\u00f3rego senat wybi\u0142 specjalny medal z jego nazwiskiem, a miejscowy uniwersytet przyzna\u0142 doktorat honoris causa (1946). Ju\u017c wtedy w\u0142ada\u0142 biegle 5 j\u0119zykami.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle Grzondziel da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako zas\u0142u\u017cony dzia\u0142acz harcerski, m.in. organizator Rady ZHP na Wschodzie (Palestyna, 1940), I Konferencji Instruktorskiej w Como (W\u0142ochy) i Walnego Zjazdu Rady ZHP w Rzymie (1946).<\/p>\n

Do powojennej Polski nie m\u00f3g\u0142 wr\u00f3ci\u0107. By\u0142 poszukiwany za ucieczk\u0119 z NKWD, za pisma o Katyniu i mordzie harcerzy z wie\u017cy spadochronowej.<\/p>\n

W 1946 roku ks. Grzondziel w randze majora przybywa do Anglii, gdzie bierze czynny udzia\u0142 w organizowaniu szk\u00f3\u0142 i uno\u017cliwianiu edukacji dla by\u0142ych \u017co\u0142nierzy. Organizuje te\u017c parafi\u0119 zgodnie z zasadami prawa brytyjskiego. Kontynuuje edukacj\u0119 na podyplomowych studiach psychologii eksperymentalnej na Uniwersytecie Oksfordzkim (1946-48), a nast\u0119pnie w USA (1949-50) zostaj\u0105c absolwentem (MA) Wydzia\u0142u Nauk Spo\u0142eczno-Politycznych Western Reserve University w Cleveland (Ohio). Jednocze\u015bnie obejme pariafi\u0119 \u015bw. Antoniego w Cleveland. Podejmuje prac\u0119 jako wyk\u0142adowca (1950-51), a nast\u0119pnie kierownik (1951-52) Wydzia\u0142u Nauk Politycznych katolickiego Quincy College (Illinois).<\/p>\n

Do Kanady przybywa na sta\u0142e w maju 1952 roku. W trzy lata p\u00f3\u017aniej zdobywa bakalaureat z prawa kanonicznego na Uniwersytecie Ottawskim. W 1965 bierze udzia\u0142 w II Soborze Watyka\u0144skim, a od 1968 przechodzi do duchowie\u0144stwa diecezjalnego, m.in. w Sarni. By\u0142 proboszczem Misji Polskiej \u015aw. Krzy\u017ca w Woodstock (Ontario). Zbudowa\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym kardyna\u0142 Karol Wojty\u0142a po\u015bwi\u0119ci\u0142 specjalny krzy\u017c (metaloplastyka M. Owczarskiego).<\/p>\n

\"Ods\u0142oniecie<\/a>

Ods\u0142oniecie obelisku po\u015bwi\u0119conego Grzondzielowi na ontaryjskich Kaszubach<\/p><\/div>\n

Jednak\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 swego \u017cycia Grzondziel zwi\u0105za\u0142 z regionem, uznawanym za kolebk\u0119 polskiego osadnictwa w Kanadzie. Jeszcze w latach 50., zauroczony okolicami miasteczka Barry\u2019s Bay osiedli\u0142 si\u0119 w miejscu, gdzie w 1858 przyby\u0142a pierwsza grupa (18 rodzin) imigrant\u00f3w z Polski, wszyscy z Kaszub. W rok p\u00f3\u017aniej w rejestrach odnotowano pierwszych 14 kaszubskich nazwisk z adnotacj\u0105 o przynale\u017cno\u015bci do narodowo\u015bci polskiej.<\/p>\n

Jego pasj\u0105 by\u0142a praca z m\u0142odzie\u017c\u0105. Od 1953 ks. Grzondziel z wielkim oddaniem organizowa\u0142 tam, na w\u0142asnej farmie, pierwsze obozy i kolonie zuchowe dla dzieci polskich imigrant\u00f3w. Za\u0142o\u017cy\u0142 O\u015brodek M\u0142odzie\u017cowy Rekreacji i Sport\u00f3w \u201cKaszuby\u201d, a wkr\u00f3tce potem wybudowa\u0142 kaplic\u0119 i \u201cKatedr\u0119 w\u015br\u00f3d Sosen\u201d. Powo\u0142a\u0142 te\u017c Ko\u0142o Hallerczyk\u00f3w w Barry\u2019s Bay po przeprowadzeniu uznania ich praw wetera\u0144skich.<\/p>\n

Wprowadzi\u0142 elektryfikacj\u0119 i telefonizacj\u0119 okolicy oraz zorganizowa\u0142 urz\u0105d pocztowy, kt\u00f3rej zosta\u0142 pierwszym poczmistrzem. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki wysi\u0142kom polskiego franciszkanina w 1960 Urz\u0105d Nazw Geograficznych Kanady zatwierdzi\u0142 nazw\u0119 \u201cKaszuby\u201d.<\/p>\n

Dzisiaj jest to miejsce doskonale znane ka\u017cdemu z nas. Aktywno\u015b\u0107 Grzondziela przyci\u0105gn\u0119\u0142a nie tylko harcerzy czy emerytowanych \u017co\u0142nierzy inwestuj\u0105cych w letnie domy na Kaszubach. Z biegiem czasu pojawi\u0142y si\u0119 tam polskie ko\u015bcio\u0142y, szko\u0142y, pomniki, sta\u0142e obozy i stanice harcerskie oraz skansen, stanowi\u0105ce razem wyrazist\u0105 enklaw\u0119 polsko\u015bci w Kanadzie.<\/p>\n

\"zz<\/a>Doczeka\u0142 wolnej Polski o jakiej marzy\u0142. Na pocz\u0105tku lat 90. odwiedzi\u0142 swoj\u0105 ojczyzn\u0119, przywo\u017c\u0105c sztandar Dywizji Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich, kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142 w muzeum w Warszawie. W 1999 roku czyli w rok po jego \u015bmierci ods\u0142oni\u0119to na Kaszubach obelisk po\u015bwi\u0119cony ksi\u0119dzu, kt\u00f3ry tak wiele dobrego uczyni\u0142 dla tego regionu.<\/p>\n

Zosta\u0142 odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari, Krzy\u017cem Walecznych, Krzy\u017cem Monte Cassino, Srebrnym i Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi z Mieczami, Orderem Polonia Restituta, Gwiazd\u0105 Afryki, Gwiazd\u0105 Italii, czterokrotnie Medalem Ochotniczym za Wojn\u0119 oraz w\u0142oskimi orderami Corona d\u2019Italia i Valor Militare (dwukrotnie).<\/p>\n

Tomasz Piwowarek<\/strong><\/p>\n

Photos: Kto jest kim w Polonii Kanadyjskiej, www.polishheritage.ca, Go\u015b\u0107 Katowicki<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Legendarny kap\u0142an katolicki, franciszkanin, kt\u00f3ry da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako duszpasterz, wyk\u0142adowca nauk politycznych, harcmistrz, a zw\u0142aszcza wybitny dzia\u0142acz spo\u0142eczny na rzecz Polonii kanadyjskiej. To jemu…<\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":150,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-24322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polacy-w-ontario"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24322"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60889,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24322\/revisions\/60889"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}