{"id":24325,"date":"2012-02-17T23:58:42","date_gmt":"2012-02-18T04:58:42","guid":{"rendered":"http:\/\/polacywkanadzie.patataystores.com\/?p=164"},"modified":"2019-05-13T12:42:23","modified_gmt":"2019-05-13T16:42:23","slug":"stanislaw-szapsel-rotholc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2012\/02\/17\/stanislaw-szapsel-rotholc\/","title":{"rendered":"Stanis\u0142aw (Szapsel) Rotholc"},"content":{"rendered":"

\"zz<\/a>Posta\u0107 nieomal zupe\u0142nie zapomniana. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce kontrowersyjna. Z Kanad\u0105 zwi\u0105zany wy\u0142\u0105cznie dlatego, \u017ce wybra\u0142 j\u0105 na miejsce swego emigracyjnego osiedlenia. S\u0142aw\u0119 przynios\u0142a mu wcze\u015bniej kariera bokserska w Polsce lat 30., przerwana wybuchem II wojny \u015bwiatowej. Rotholc by\u0142 jednym z nielicznych bokser\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 okupacj\u0119 hitlerowsk\u0105.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Urodzony 7 lutego 1913 roku w Warszawie w biednej rodzinie. W 1929 roku przyj\u0119to go do skupiaj\u0105cego zawodnik\u00f3w \u017cydowskich klubu Gwiazda Warszawa, z kt\u00f3rym zwi\u0105zany by\u0142 a\u017c do wybuchu wojny. Warszawa XIX wieku by\u0142a drugim po Nowym Jorku najwi\u0119kszym skupiskiem \u017byd\u00f3w na \u015bwiecie i \u017cydowskich klub\u00f3w sportowych w niej nie brakowa\u0142o. Ale Rotholc by\u0142 pierwszym \u017bydem, kt\u00f3ry zosta\u0142 bokserskim mistrzem Polski (1933).<\/p>\n

Z powodzeniem startowa\u0142 w Mistrzostwach Europy w Budapeszcie (1934), zdobywaj\u0105c br\u0105zowy medal.<\/p>\n

Jego reputacja w \u015brodowisku \u017cydowskim ucierpia\u0142a po raz pierwszy w roku 1936, kiedy mimo namawiania do bojkotu Igrzysk Olimpijskich w Berlinie bokser jednak wyst\u0105pi\u0142, nie odnosz\u0105c medalowego sukcesu. Po powrocie za kar\u0119 usuni\u0119to go z \u017cydowskich zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych (z zawodu by\u0142 zecerem-drukarzem) ale nadal m\u00f3g\u0142 reprezentowa\u0107 Polsk\u0119 na ringu. Niekt\u00f3rzy biografowie podaj\u0105 b\u0142\u0119dn\u0105 informacj\u0119, jakoby Rotholc nie startowa\u0142 w Berlinie ze wzgl\u0119du na kontuzj\u0119 d\u0142oni.<\/p>\n

W sumie reprezentowa\u0142 Polsk\u0119 16 razy, odnosz\u0105c w mi\u0119dzynarodowych spotkaniach (w latach 1934\u201339) imponuj\u0105cy wynik: a\u017c 15 zwyci\u0119stw i 1 remis oraz \u017cadnej pora\u017cki. M.in. odni\u00f3s\u0142 zwyci\u0119stwo kilka dni (13 listopada 1938) po hilerowskim pogromie \u017cydowskim tzw. Nocy kryszta\u0142owej w meczu Polska-Niemcy nad Nikolausem Obermauerem, p\u00f3\u017aniejszym wicemistrzem Europy.<\/p>\n

\"zz<\/a>

Czw\u00f3rka pi\u0119\u015bciarzy w drodze z Warszawy do Budapesztu na Mistrzostwa Europy w 1934 r. Od lewej: Antczak, Szapsel Rotholc, Orla\u0144ski, Seweryniak.<\/p><\/div>\n

Zajmowa\u0142 kolejno 10. (1934) i 6. (1935) miejsce w plebiscycie \u201ePrzegl\u0105du Sportowego\u201d na sportowca roku.<\/p>\n

Podczas okupacji przebywa\u0142 w getcie warszawskim, gdzie by\u0142 funkcjonariuszem \u017bydowskiej S\u0142u\u017cby Porz\u0105dkowej czyli policji \u017cydowskiej, kt\u00f3r\u0105 wykorzystywano do rekwizycji mienia, \u0142apanek oraz akcji deportacyjnych. Nast\u0119pnie uciek\u0142 i ukrywa\u0142 si\u0119 po stronie aryjskiej. Po upadku Powstania warszawskiego przebywa\u0142 w obozie w Pruszkowie, nast\u0119pnie zosta\u0142 wywieziony do obozu pracy w Niemczech. Jego \u017cona Maria zosta\u0142a zamordowana, a syn Ryszard przetrwa\u0142 wojn\u0119 ukrywany przez Polak\u00f3w.<\/p>\n

Po wojnie powr\u00f3ci\u0142 do Polski i zamieszka\u0142 w \u0141odzi, ale wkr\u00f3tce (1946) stan\u0105\u0142 przed S\u0105dem Spo\u0142ecznym przy Centralnym Komitecie \u017byd\u00f3w Polskich w zwi\u0105zku z zarzutami wsp\u00f3\u0142pracy z Niemcami z getcie.<\/p>\n

Relacje \u015bwiadk\u00f3w by\u0142y rozbie\u017cne. Jedni twierdzili, \u017ce byli przez niego bici, inni wskazywali, \u017ce pom\u00f3g\u0142 unikn\u0105\u0107 \u015bmierci jednemu z przedwojennych \u017cydowskich bokser\u00f3w, dyrektorowi klubu \u201eGwiazda\u201d. Rotholc broni\u0142 si\u0119 twierdz\u0105c, \u017ce chcia\u0142 wykorzysta\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 i niemiecki respekt wobec znanego sportowca – do pomocy innym.<\/p>\n

W listopadzie 1946 zosta\u0142 skazany na dwuletnie wykluczenie ze spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i trzyletnie zawieszenie praw cywilnych. Na podstawie tego orzeczenia Rotholcem zainteresowa\u0142a si\u0119 polska prokuratura, ale szybko zosta\u0142 zwolniony z zarzut\u00f3w. Kiedy por\u0119czyli za niego wybitni dzia\u0142acze sportowi, G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Kultury Fizycznej w 1948 zaleci\u0142 odwo\u0142anie dyskwalifikacji Rotholca jako sportowca.<\/p>\n

W\u00f3wczas podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako trener w klubie Zryw \u0141\u00f3d\u017a, ale 1949 wyemigrowa\u0142 do Belgii, a stamt\u0105d do Kanady, gdzie zajmowa\u0142 si\u0119 zawodowo ku\u015bnierstwem w Montrealu. W tym mie\u015bcie zmar\u0142 w 1996 roku w wieku 83 lat, cho\u0107 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a (np. \u201eLeksykon boksu\u201d Piotra Osm\u00f3lskiego) podaj\u0105, \u017ce zmar\u0142 w Toronto\u00a0 w 1982 roku.<\/p>\n

W Polsce i w Izraelu wok\u00f3\u0142 postaci Rotholca naros\u0142o wiele legend usi\u0142uj\u0105cych przedstawi\u0107 go jako okupacyjnego bojownika ruchu oporu, kt\u00f3re chyba jednak nale\u017cy w\u0142o\u017cy\u0107 pomi\u0119dzy bajki. Niezaprzeczalnie za to by\u0142 wybitnym bokserem.<\/p>\n

Tomasz Piwowarek<\/p>\n

Photos:\u00a0Archiwum Dokumentacji Mechanicznej<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Posta\u0107 nieomal zupe\u0142nie zapomniana. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce kontrowersyjna. Rotholc by\u0142 jednym z nielicznych bokser\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 okupacj\u0119 hitlerowsk\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":70627,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-24325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polacy-w-ontario"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24325"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24355,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24325\/revisions\/24355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}