{"id":246418,"date":"2026-06-21T19:00:02","date_gmt":"2026-06-21T23:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=246418"},"modified":"2026-06-21T11:08:50","modified_gmt":"2026-06-21T15:08:50","slug":"rakiety-atom-i-upadek-rzadu-malo-znana-historia-z-north-bay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/06\/21\/rakiety-atom-i-upadek-rzadu-malo-znana-historia-z-north-bay\/","title":{"rendered":"Rakiety, atom i upadek rz\u0105du. Ma\u0142o znana historia z North Bay"},"content":{"rendered":"
\"\"

Przez ponad 30 lat jeden z pocisk\u00f3w by\u0142 eksponowany w parku Lee Park w North Bayjako jako pami\u0105tka po czasach zimnej wojny.<\/p><\/div>\n

Niewiele os\u00f3b pami\u0119ta dzi\u015b, \u017ce niewielkie miasto North Bay w p\u00f3\u0142nocnym Ontario znalaz\u0142o si\u0119 kiedy\u015b w samym centrum jednego z najwi\u0119kszych politycznych spor\u00f3w w historii Kanady. Wszystko za spraw\u0105 ameryka\u0144skich rakiet BOMARC, kt\u00f3rych rozmieszczenie wywo\u0142a\u0142o og\u00f3lnokrajow\u0105 debat\u0119 o broni j\u0105drowej i przyczyni\u0142o si\u0119 do upadku federalnego rz\u0105du.<\/strong><\/p>\n

Historia si\u0119ga ko\u0144ca lat 50., gdy premier John Diefenbaker zdecydowa\u0142 o anulowaniu programu Avro Arrow \u2013 zaawansowanego kanadyjskiego my\u015bliwca przechwytuj\u0105cego. W zamian Kanada postanowi\u0142a zakupi\u0107 od Stan\u00f3w Zjednoczonych rakiety przeciwlotnicze BOMARC w ramach wsp\u00f3\u0142pracy z NORAD.<\/p>\n

\u0141\u0105cznie planowano rozmieszczenie 56 rakiet \u2013 po\u0142owy w pobli\u017cu North Bay, a pozosta\u0142ych w La Macaza w Quebecu. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce system by\u0142 w pe\u0142ni skuteczny jedynie wtedy, gdy rakiety wyposa\u017cono w g\u0142owice nuklearne.<\/p>\n

Gdy informacja ta wysz\u0142a na jaw, w Kanadzie rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 gor\u0105ca debata. Zwolennicy argumentowali, \u017ce kraj musi wywi\u0105za\u0107 si\u0119 ze swoich zobowi\u0105za\u0144 obronnych wobec sojusznik\u00f3w. Przeciwnicy podkre\u015blali natomiast, \u017ce bro\u0144 j\u0105drowa nie powinna znajdowa\u0107 si\u0119 na terytorium Kanady.<\/p>\n

\"\"

Para pocisk\u00f3w BOMARC podczas \u0107wicze\u0144.<\/p><\/div>\n

Sp\u00f3r osi\u0105gn\u0105\u0142 punkt kulminacyjny podczas kryzysu kuba\u0144skiego w 1962 roku. Poniewa\u017c Kanada nie zaakceptowa\u0142a jeszcze g\u0142owic nuklearnych dla rakiet BOMARC, system nie m\u00f3g\u0142 funkcjonowa\u0107 zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem w\u0142a\u015bnie w momencie najwi\u0119kszego napi\u0119cia mi\u0119dzy Wschodem a Zachodem.<\/p>\n

Kontrowersje zaszkodzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c relacjom premiera Diefenbakera z prezydentem USA Johnem F. Kennedym i sta\u0142y si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w kampanii wyborczej w 1963 roku. Ostatecznie libera\u0142owie pod wodz\u0105 Lestera B. Pearsona przej\u0119li w\u0142adz\u0119, deklaruj\u0105c gotowo\u015b\u0107 do realizacji zobowi\u0105za\u0144 wobec NORAD. Jeszcze pod koniec 1963 roku g\u0142owice nuklearne trafi\u0142y do baz w North Bay i La Macaza.<\/p>\n

\"\"

Baza BOMARC w North Bay.<\/p><\/div>\n

Cho\u0107 rakiety BOMARC nigdy nie zosta\u0142y u\u017cyte bojowo, przez lata pozostawa\u0142y symbolem zimnowojennej rzeczywisto\u015bci. Rozw\u00f3j technologii mi\u0119dzykontynentalnych pocisk\u00f3w balistycznych sprawi\u0142 jednak, \u017ce system szybko si\u0119 zestarza\u0142. Po podpisaniu przez premiera Pierre\u2019a Trudeau uk\u0142adu o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej rozpocz\u0119to jego wygaszanie, a ostatnie rakiety wycofano ze s\u0142u\u017cby w 1972 roku.<\/p>\n

Przez ponad 30 lat jeden z pocisk\u00f3w by\u0142 eksponowany w parku Lee Park w North Bay jako pami\u0105tka po czasach, gdy miasto znajdowa\u0142o si\u0119 na pierwszej linii zimnej wojny. Rakiet\u0119 usuni\u0119to dopiero w 2009 roku z powodu post\u0119puj\u0105cego zu\u017cycia i problem\u00f3w z jej konserwacj\u0105.<\/p>\n

Dzi\u015b historia rakiet BOMARC pozostaje jednym z najbardziej niezwyk\u0142ych rozdzia\u0142\u00f3w kanadyjskiej historii politycznej i przypomnieniem, jak decyzje dotycz\u0105ce obronno\u015bci mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 nie tylko na bezpiecze\u0144stwo kraju, ale tak\u017ce na losy ca\u0142ych rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niewiele os\u00f3b pami\u0119ta dzi\u015b, \u017ce niewielkie miasto North Bay w p\u00f3\u0142nocnym Ontario znalaz\u0142o si\u0119 kiedy\u015b w samym centrum jednego z najwi\u0119kszych politycznych spor\u00f3w w historii…<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":246419,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,3],"tags":[],"class_list":["post-246418","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada-2","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=246418"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":246422,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246418\/revisions\/246422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/246419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=246418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=246418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=246418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}