{"id":253533,"date":"2026-10-05T17:00:09","date_gmt":"2026-10-05T21:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=253533"},"modified":"2026-10-05T03:42:29","modified_gmt":"2026-10-05T07:42:29","slug":"czy-kanada-potrzebuje-wlasnych-szpiegow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/10\/05\/czy-kanada-potrzebuje-wlasnych-szpiegow\/","title":{"rendered":"Czy Kanada potrzebuje w\u0142asnych szpieg\u00f3w?"},"content":{"rendered":"
\"\"

Siedziba Centralnej Agencji Wywiadowczej widziana z samolotu pasa\u017cerskiego przelatuj\u0105cego nad kampusem CIA w Langley w stanie Wirginia,<\/p><\/div>\n

James Bond niewiele ma wsp\u00f3lnego z prawdziwym szpiegiem. Kanada powinna o tym pami\u0119ta\u0107, zanim zdecyduje si\u0119 stworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 zagraniczn\u0105 agencj\u0119 wywiadowcz\u0105 na wz\u00f3r ameryka\u0144skiej CIA lub brytyjskiej MI6 \u2013 ostrzegaj\u0105 byli pracownicy kanadyjskich s\u0142u\u017cb Alan Barnes i Geoff St. John.<\/strong><\/p>\n

Ich opracowanie zostanie w tym miesi\u0105cu opublikowane przez Policy Insights Forum, o\u015brodek badawczy zwi\u0105zany z firm\u0105 Samuel Associates. Autorzy przekonuj\u0105, \u017ce decyzja o powo\u0142aniu zagranicznego wywiadu powinna zosta\u0107 podj\u0119ta ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 nie tylko mo\u017cliwych korzy\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c politycznych, dyplomatycznych, finansowych i ludzkich koszt\u00f3w prowadzenia operacji szpiegowskich.<\/p>\n

Temat nabiera znaczenia w chwili, gdy rz\u0105d federalny przygotowuje d\u0142ugo oczekiwan\u0105 aktualizacj\u0119 strategii bezpiecze\u0144stwa narodowego, a parlamentarny Komitet Bezpiecze\u0144stwa Narodowego i Wywiadu analizuje mo\u017cliwo\u015bci Kanady w zakresie zdobywania informacji wywiadowczych za granic\u0105.<\/p>\n

Barnes przez ponad 25 lat pracowa\u0142 jako analityk i mened\u017cer w kanadyjskim \u015brodowisku wywiadowczym, a obecnie zwi\u0105zany jest z Carleton University. St. John jest emerytowanym cz\u0142onkiem Canadian Forces Intelligence Branch i kieruje programem bada\u0144 nad bezpiecze\u0144stwem narodowym w Policy Insights Forum.<\/p>\n

Autorzy zaczynaj\u0105 od rozprawienia si\u0119 z popularnym wyobra\u017ceniem pracy szpiega.<\/p>\n

\"\"

Kadr z filmu o Jamesie Bondzie<\/p><\/div>\n

\u201eDziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 procent literatury szpiegowskiej to kompletne bzdury\u201d \u2013 pisz\u0105. Ich zdaniem stosunkowo realistyczny obraz mo\u017cna znale\u017a\u0107 w powie\u015bciach Johna le Carr\u00e9, cho\u0107 nawet do nich zawodowcy maj\u0105 zastrze\u017cenia. Przygody agenta 007 Iana Fleminga okre\u015blaj\u0105 natomiast jako czyst\u0105 fantazj\u0119.<\/p>\n

Szpieg to nie James Bond<\/strong><\/p>\n

Prawdziwe szpiegostwo polega przede wszystkim na potajemnym zdobywaniu informacji za po\u015brednictwem ludzi. Oficer wywiadu nie w\u0142amuje si\u0119 wi\u0119c zwykle do pilnie strze\u017conej sali, aby pods\u0142ucha\u0107 narad\u0119 genera\u0142\u00f3w. Pr\u00f3buje raczej zwerbowa\u0107 kt\u00f3rego\u015b z jej uczestnik\u00f3w, protokolanta albo urz\u0119dnika maj\u0105cego p\u00f3\u017aniej dost\u0119p do dokument\u00f3w.<\/p>\n

To rozr\u00f3\u017cnienie jest istotne. Oficer wywiadu jest pracownikiem s\u0142u\u017cby, kt\u00f3ry wyszukuje i prowadzi \u017ar\u00f3d\u0142a. Agentem staje si\u0119 natomiast cz\u0142owiek maj\u0105cy dost\u0119p do potrzebnych informacji i potajemnie przekazuj\u0105cy je obcemu pa\u0144stwu.<\/p>\n

Kanada ju\u017c obecnie dysponuje rozbudowanym systemem zdobywania informacji za granic\u0105. Communications Security Establishment prowadzi wywiad elektroniczny i cybernetyczny. Global Affairs Canada dostarcza informacji dzi\u0119ki plac\u00f3wkom dyplomatycznym, a wojsko gromadzi dane zwi\u0105zane z obronno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Canadian Security Intelligence Service mo\u017ce prowadzi\u0107 dzia\u0142ania w kraju i za granic\u0105 dotycz\u0105ce zagro\u017ce\u0144 dla bezpiecze\u0144stwa Kanady, takich jak terroryzm czy dzia\u0142alno\u015b\u0107 obcych s\u0142u\u017cb. Jego mo\u017cliwo\u015bci zbierania klasycznego wywiadu zagranicznego s\u0105 jednak ograniczone \u2013 informacje o dzia\u0142alno\u015bci, mo\u017cliwo\u015bciach i zamiarach obcych pa\u0144stw, organizacji i os\u00f3b CSIS mo\u017ce w tym trybie pozyskiwa\u0107 wy\u0142\u0105cznie na terenie Kanady.<\/p>\n

Dlatego od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej wielokrotnie powraca\u0142 pomys\u0142 utworzenia kanadyjskiego odpowiednika CIA lub brytyjskiej Secret Intelligence Service, znanej jako MI6.<\/p>\n

Najpierw pytanie: po co?<\/strong><\/p>\n

Barnes i St. John uwa\u017caj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie od tego powinno zaczyna\u0107 si\u0119 rozwa\u017canie ca\u0142ej sprawy.<\/p>\n

Ich zdaniem b\u0142\u0119dem jest stawianie pytania: \u201eCzy Kanada powinna mie\u0107 agencj\u0119 szpiegowsk\u0105?\u201d. Najpierw nale\u017ca\u0142oby okre\u015bli\u0107, jakich konkretnych, niezb\u0119dnych dla pa\u0144stwa informacji Kanada nie mo\u017ce zdoby\u0107 w \u017caden inny spos\u00f3b.<\/p>\n

Dopiero je\u015bli odpowied\u017a brzmi: \u201ePotrzebujemy informacji o X i mo\u017cemy je zdoby\u0107 wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki szpiegostwu\u201d, powinno si\u0119 rozwa\u017ca\u0107 stworzenie odpowiedniej s\u0142u\u017cby.<\/p>\n

Kanada korzysta bowiem z ogromnej ilo\u015bci danych wywiadowczych przekazywanych przez sojusznik\u00f3w. Zdaniem autor\u00f3w \u017cadna nowa kanadyjska agencja, na kt\u00f3r\u0105 pa\u0144stwo mog\u0142oby sobie realnie pozwoli\u0107, nie by\u0142aby w stanie zast\u0105pi\u0107 tego strumienia informacji. Mog\u0142aby przygotowywa\u0107 najwy\u017cej kilkaset w\u0142asnych raport\u00f3w rocznie, koncentruj\u0105c si\u0119 na starannie wybranych obszarach szczeg\u00f3lnie wa\u017cnych dla Kanady.<\/p>\n

Szpiegostwo ma swoj\u0105 cen\u0119<\/strong><\/p>\n

Jeszcze powa\u017cniejszym problemem s\u0105 konsekwencje nieudanych operacji.<\/p>\n

Szpiegostwo prowadzone na terytorium innego pa\u0144stwa oznacza dzia\u0142ania potajemne i sprzeczne z jego prawem. Ujawnienie kanadyjskiej operacji mog\u0142oby wi\u0119c doprowadzi\u0107 do kryzysu dyplomatycznego, wydalenia dyplomat\u00f3w, pogorszenia stosunk\u00f3w politycznych, a nawet strat gospodarczych.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie powa\u017cne konsekwencje mog\u0142yby nast\u0105pi\u0107, gdyby Kanada zosta\u0142a przy\u0142apana na szpiegowaniu pa\u0144stwa uwa\u017canego za przyjazne.<\/p>\n

Ryzyko ponosiliby r\u00f3wnie\u017c sami oficerowie. Ci dzia\u0142aj\u0105cy pod przykrywk\u0105 dyplomatyczn\u0105 mogliby liczy\u0107 na pewn\u0105 ochron\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z prawa mi\u0119dzynarodowego, cho\u0107 przed jej zastosowaniem mogliby zosta\u0107 poddani presji lub przemocy.<\/p>\n

Znacznie bardziej niebezpieczna by\u0142aby sytuacja funkcjonariuszy dzia\u0142aj\u0105cych bez statusu dyplomatycznego, na przyk\u0142ad pod przykrywk\u0105 biznesmen\u00f3w.<\/p>\n

Najwi\u0119ksze ryzyko ponosiliby jednak miejscowi agenci zwerbowani przez Kanadyjczyk\u00f3w.<\/p>\n

\u2013 W najlepszym przypadku, je\u015bli zostanie przy\u0142apany na przekazywaniu tajnych materia\u0142\u00f3w kanadyjskiemu oficerowi wywiadu, mo\u017ce oczekiwa\u0107 d\u0142ugiego wyroku wi\u0119zienia. W najgorszym mo\u017ce zosta\u0107 poddany torturom i stracony \u2013 pisz\u0105 autorzy.<\/p>\n

Wed\u0142ug nich nale\u017cy zak\u0142ada\u0107, \u017ce wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej kt\u00f3ry\u015b z ludzi szpieguj\u0105cych dla Kanady zosta\u0142by zdekonspirowany.<\/p>\n

Pojawia si\u0119 jeszcze jedno zagro\u017cenie. Samo istnienie oficjalnej kanadyjskiej s\u0142u\u017cby prowadz\u0105cej zagraniczne operacje szpiegowskie mog\u0142oby by\u0107 wykorzystywane przez niekt\u00f3re pa\u0144stwa jako pretekst do zatrzymywania Kanadyjczyk\u00f3w i oskar\u017cania ich o szpiegostwo.<\/p>\n

Droga i ryzykowna inwestycja<\/strong><\/p>\n

Barnes i St. John nie twierdz\u0105, \u017ce zagraniczny wywiad jest Kanadzie niepotrzebny. Podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce jego stworzenie ma sens tylko wtedy, gdy pa\u0144stwo dok\u0142adnie wie, czego chce od takiej s\u0142u\u017cby i jest gotowe ponie\u015b\u0107 zwi\u0105zane z ni\u0105 koszty.<\/p>\n

Skuteczna agencja wymaga odpowiednio wybranych cel\u00f3w strategicznych, bardzo dobrze wyszkolonych oficer\u00f3w, zdecydowanego politycznego wsparcia oraz gotowo\u015bci rz\u0105du do wykorzystania zdobytych informacji.<\/p>\n

Nawet wtedy nie ma gwarancji sukcesu. Najpilniej strze\u017cone tajemnice przeciwnika mog\u0105 pozosta\u0107 poza zasi\u0119giem s\u0142u\u017cb. Je\u015bli jednak operacja si\u0119 powiedzie, warto\u015b\u0107 uzyskanych informacji mo\u017ce wielokrotnie przewy\u017cszy\u0107 jej koszty.<\/p>\n

Barnes zwraca przy tym uwag\u0119 na tzw. koszt alternatywny. Pieni\u0105dze przeznaczone na now\u0105 agencj\u0119 mo\u017cna by\u0142oby zainwestowa\u0107 w rozw\u00f3j \u2013 jego zdaniem zaniedbanych \u2013 kanadyjskich zdolno\u015bci do analizowania informacji ju\u017c dost\u0119pnych.<\/p>\n

Takie rozwi\u0105zanie mog\u0142oby skuteczniej pom\u00f3c Ottawie w formu\u0142owaniu w\u0142asnej, niezale\u017cnej oceny wydarze\u0144 na \u015bwiecie ni\u017c zdobywanie kolejnych tajnych informacji za du\u017c\u0105 cen\u0119 i przy znacznym ryzyku.<\/p>\n

St. John stawia spraw\u0119 jeszcze bardziej zdecydowanie: je\u015bli Kanada zdecyduje si\u0119 stworzy\u0107 zagraniczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 szpiegowsk\u0105, powinna zrobi\u0107 wszystko, aby by\u0142a ona naprawd\u0119 skuteczna.<\/p>\n

\u2013 Nieskuteczna agencja by\u0142aby dla Kanady powodem do zak\u0142opotania i bardzo drogim bia\u0142ym s\u0142oniem \u2013 podsumowuje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

James Bond niewiele ma wsp\u00f3lnego z prawdziwym szpiegiem. Kanada powinna o tym pami\u0119ta\u0107, zanim zdecyduje si\u0119 stworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 zagraniczn\u0105 agencj\u0119 wywiadowcz\u0105 na wz\u00f3r ameryka\u0144skiej CIA…<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":253535,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,3],"tags":[],"class_list":["post-253533","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kanada-2","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253533"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253533\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":253539,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253533\/revisions\/253539"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/253535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}