{"id":253844,"date":"2026-10-09T16:00:35","date_gmt":"2026-10-09T20:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=253844"},"modified":"2026-10-09T07:03:43","modified_gmt":"2026-10-09T11:03:43","slug":"francja-chorym-czlowiekiem-europy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2026\/10\/09\/francja-chorym-czlowiekiem-europy\/","title":{"rendered":"Francja \u201echorym cz\u0142owiekiem\u201d Europy"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-custom-full-size wp-image-253845\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aafrancja-636x348.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aafrancja-636x348.jpg 636w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aafrancja-300x164.jpg 300w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aafrancja-768x421.jpg 768w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aafrancja-133x73.jpg 133w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aafrancja-250x137.jpg 250w, https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/aafrancja.jpg 966w\" sizes=\"auto, (max-width: 636px) 100vw, 636px\" \/><\/p>\n<p><strong>Francja, jedna z najwi\u0119kszych gospodarek Unii Europejskiej, znalaz\u0142a si\u0119 w powa\u017cnych tarapatach finansowych. Rosn\u0105ce zad\u0142u\u017cenie, wysoki deficyt bud\u017cetowy i polityczny impas wywo\u0142uj\u0105 coraz wi\u0119kszy niepok\u00f3j inwestor\u00f3w. Ameryka\u0144ski dziennik \u201eThe Washington Post\u201d okre\u015bli\u0142 nawet Francj\u0119 mianem nowego \u201echorego cz\u0142owieka Europy\u201d, ostrzegaj\u0105c, \u017ce jej problemy mog\u0105 zagrozi\u0107 stabilno\u015bci ca\u0142ej strefy euro. <\/strong><\/p>\n<p>Najbardziej widocznym sygna\u0142em pogarszaj\u0105cej si\u0119 sytuacji jest gwa\u0142towna wyprzeda\u017c francuskich obligacji skarbowych. Ich rentowno\u015b\u0107, czyli oprocentowanie, jakiego oczekuj\u0105 inwestorzy, wzros\u0142a do poziomu bliskiego 5 procent. To najwy\u017csza warto\u015b\u0107 od niemal \u0107wier\u0107wiecza.<\/p>\n<p>Dla francuskiego rz\u0105du oznacza to coraz wy\u017csze koszty zaci\u0105gania nowych po\u017cyczek i obs\u0142ugi dotychczasowego zad\u0142u\u017cenia. Im wi\u0119ksze obawy inwestor\u00f3w, tym wi\u0119cej pa\u0144stwo musi p\u0142aci\u0107 za pozyskanie pieni\u0119dzy.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug najnowszych danych francuskiego urz\u0119du statystycznego INSEE d\u0142ug publiczny na koniec czerwca osi\u0105gn\u0105\u0142 3,596 biliona euro, czyli 119 procent produktu krajowego brutto. W ci\u0105gu zaledwie trzech miesi\u0119cy wzr\u00f3s\u0142 o prawie 60 miliard\u00f3w euro.<\/p>\n<p>Deficyt bud\u017cetowy Francji ma w tym roku wynie\u015b\u0107 oko\u0142o 5,4 procent PKB, podczas gdy unijne przepisy przewiduj\u0105 limit 3 procent. Rz\u0105d planuje na przysz\u0142y rok rekordow\u0105 emisj\u0119 obligacji o warto\u015bci 340 miliard\u00f3w euro.<\/p>\n<p>Zdaniem komentator\u00f3w \u201eThe Washington Post\u201d podstawowym problemem jest utrzymuj\u0105ca si\u0119 od dziesi\u0119cioleci nier\u00f3wnowaga mi\u0119dzy wydatkami pa\u0144stwa a jego dochodami.<\/p>\n<p>Francja przeznacza na wydatki publiczne ponad 57 procent PKB. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 tych pieni\u0119dzy trafia na emerytury, ochron\u0119 zdrowia, \u015bwiadczenia spo\u0142eczne i funkcjonowanie administracji.<\/p>\n<p>Rozbudowany system zabezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych jest jednak wa\u017cnym elementem francuskiego modelu gospodarczego, a pr\u00f3by jego ograniczania regularnie spotykaj\u0105 si\u0119 ze sprzeciwem spo\u0142ecznym.<\/p>\n<p>Od ko\u0144ca wrze\u015bnia przez francuskie miasta przetaczaj\u0105 si\u0119 kolejne demonstracje. Tym razem protestuj\u0105 przede wszystkim uczniowie, rodzice i nauczyciele, domagaj\u0105cy si\u0119 wi\u0119kszych nak\u0142ad\u00f3w na edukacj\u0119 oraz poprawy warunk\u00f3w w szko\u0142ach.<\/p>\n<p>Rz\u0105d stoi przed trudnym wyborem: zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w mog\u0142oby z\u0142agodzi\u0107 napi\u0119cia spo\u0142eczne, ale jednocze\u015bnie pog\u0142\u0119bi\u0142oby problemy bud\u017cetowe.<\/p>\n<p>Sytuacj\u0119 komplikuje podzielona scena polityczna. Prezydent Emmanuel Macron od obj\u0119cia urz\u0119du w 2017 roku zapowiada\u0142 reformy gospodarcze, jednak wiele z nich napotka\u0142o zdecydowany op\u00f3r.<\/p>\n<p>Premier S\u00e9bastien Lecornu przygotowa\u0142 projekt bud\u017cetu na 2027 rok przewiduj\u0105cy oszcz\u0119dno\u015bci i dodatkowe wp\u0142ywy podatkowe o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 54 miliard\u00f3w euro. Celem jest stopniowe ograniczenie deficytu, ale uzyskanie poparcia dla takich dzia\u0142a\u0144 w podzielonym parlamencie pozostaje trudne.<\/p>\n<p>Niepewno\u015b\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105 zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 wybory prezydenckie.<\/p>\n<p>Marine Le Pen zapowiada zmniejszenie deficytu poni\u017cej 3 procent PKB do 2030 roku. Jednocze\u015bnie jej ugrupowanie przedstawia propozycje zmian emerytalnych i podatkowych, kt\u00f3rych skutki finansowe budz\u0105 pytania ekonomist\u00f3w.<\/p>\n<p>Z kolei Jean-Luc M\u00e9lenchon opowiada si\u0119 za rozwi\u0105zaniami obejmuj\u0105cymi umorzenie cz\u0119\u015bci d\u0142ugu znajduj\u0105cego si\u0119 w posiadaniu banku centralnego. Krytycy wskazuj\u0105 na powa\u017cne przeszkody prawne i gospodarcze zwi\u0105zane z takim pomys\u0142em.<\/p>\n<p>Obawy o Francj\u0119 zaczynaj\u0105 wp\u0142ywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na pozosta\u0142e kraje strefy euro. Wzrost rentowno\u015bci francuskich obligacji wywo\u0142a\u0142 wahania na europejskim rynku d\u0142ugu, a euro znalaz\u0142o si\u0119 pod presj\u0105.<\/p>\n<p>Nie wszyscy analitycy uwa\u017caj\u0105 jednak, \u017ce Europie grozi powt\u00f3rka kryzysu zad\u0142u\u017ceniowego sprzed kilkunastu lat. Cz\u0119\u015b\u0107 inwestor\u00f3w ocenia, \u017ce reakcja rynk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 przesadzona, wskazuj\u0105c na silniejsze obecnie mechanizmy ochronne Europejskiego Banku Centralnego.<\/p>\n<p>Francja nie mia\u0142a zr\u00f3wnowa\u017conego bud\u017cetu od 1974 roku. Przez dziesi\u0119ciolecia kolejne rz\u0105dy finansowa\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 wydatk\u00f3w nowymi po\u017cyczkami.<\/p>\n<p>Dzi\u015b, przy rosn\u0105cych stopach procentowych i rekordowym zad\u0142u\u017ceniu, taka polityka staje si\u0119 coraz kosztowniejsza.<\/p>\n<p>\u201eThe Washington Post\u201d ostrzega, \u017ce czas odk\u0142adania trudnych decyzji mo\u017ce dobiega\u0107 ko\u0144ca. Najwa\u017cniejsze pytanie brzmi, czy francuscy politycy zdo\u0142aj\u0105 porozumie\u0107 si\u0119 w sprawie reform, zanim utrata zaufania inwestor\u00f3w jeszcze bardziej ograniczy mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania pa\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Francja, jedna z najwi\u0119kszych gospodarek Unii Europejskiej, znalaz\u0142a si\u0119 w powa\u017cnych tarapatach finansowych. Rosn\u0105ce zad\u0142u\u017cenie, wysoki deficyt bud\u017cetowy i polityczny impas wywo\u0142uj\u0105 coraz wi\u0119kszy niepok\u00f3j&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":253845,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[570,3],"tags":[],"class_list":["post-253844","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat","category-top-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253844"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":253846,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253844\/revisions\/253846"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/253845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}