{"id":30380,"date":"2013-09-15T15:17:02","date_gmt":"2013-09-15T19:17:02","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=30380"},"modified":"2014-11-17T11:01:38","modified_gmt":"2014-11-17T16:01:38","slug":"kanadyjskie-emerytury-rzadowy-system-i-indywidualne-zachety","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2013\/09\/15\/kanadyjskie-emerytury-rzadowy-system-i-indywidualne-zachety\/","title":{"rendered":"Kanadyjskie emerytury \u2013 rz\u0105dowy system i indywidualne zach\u0119ty"},"content":{"rendered":"

\"zz<\/a>Kanadyjski system emerytalny uchodzi za jeden z najstabilniejszych na \u015bwiecie. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na niego trzy filary, dwa “rz\u0105dowe” oraz oszcz\u0119dno\u015bci prywatne. Wiek emerytalny jest taki sam dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn – obecnie 65 lat, przy tym przepisy s\u0105 skonstruowane tak, \u017ce zach\u0119caj\u0105 do przechodzenia p\u00f3\u017aniej na emerytur\u0119.<\/p>\n

Wed\u0142ug danych urz\u0119du statystycznego Kanadyjczycy i tak pracuj\u0105 coraz d\u0142u\u017cej i obecnie przestaj\u0105 pracowa\u0107 \u015brednio w wieku 66 lat. Ustaw\u0105 bud\u017cetow\u0105 na 2012 r. wprowadzono zmiany, na podstawie kt\u00f3rych do roku 2029 wiek uprawniaj\u0105cy do pobierania “rz\u0105dowych” \u015bwiadcze\u0144 zostanie stopniowo przesuni\u0119ty na 67 lat. Ma to zapewni\u0107 finansowe bezpiecze\u0144stwo bud\u017cetowego pierwszego filaru. Wed\u0142ug rz\u0105dowych szacunk\u00f3w liczba os\u00f3b po 65 roku \u017cycia wzro\u015bnie w Kanadzie z 5 mln w 2011 r do 9,4 mln w 2030.<\/p>\n

Kanadyjski “pierwszy filar” to Old Age Security (OAS)<\/a>. Pocz\u0105tki legislacji tworz\u0105cej pierwszy filar to prawo jeszcze z 1927 r. (w\u00f3wczas dotyczy\u0142o os\u00f3b po 70. roku \u017cycia). Aby uzyska\u0107 dost\u0119p do tych \u015bwiadcze\u0144 trzeba mie\u0107 obywatelstwo kanadyjskie lub prawo pobytu oraz mieszka\u0107 w Kanadzie w chwili akceptacji wniosku oraz mie\u0107 za sob\u0105 przynajmniej 10 lat pobytu na terenie Kanady po sko\u0144czeniu 18 roku \u017cycia. OAS jest dost\u0119pny tak\u017ce dla Kanadyjczyk\u00f3w mieszkaj\u0105cych poza granicami kraju. Pe\u0142na emerytura z OAS jest dost\u0119pna dla Kanadyjczyk\u00f3w, podstaw\u0105 do oblicze\u0144 jest 40 lat, im kr\u00f3cej przebywa\u0142o si\u0119 w Kanadzie – tym mniejsza jest wyp\u0142ata.<\/p>\n

\"zz<\/a>Wyp\u0142ata jest indeksowana inflacj\u0105 CPI (Consumer Price Index), ale tylko w g\u00f3r\u0119. Je\u015bli koszty \u017cycia spadaj\u0105, wyp\u0142ata nie jest zmniejszana. Obecnie \u015brednia wyp\u0142ata to nieca\u0142e 516 dolar\u00f3w kanadyjskich, a maksymalna – 549,89 CAD miesi\u0119cznie. Emerytura z OAS jest opodatkowana. Zmiany ustawy bud\u017cetowej sprzed dw\u00f3ch lat da\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 dobrowolnego op\u00f3\u017anienia pobierania \u015bwiadcze\u0144 z OAS o nawet pi\u0119cioletni okres – w\u00f3wczas wyp\u0142aty s\u0105 wy\u017csze. Przy tym do \u015bwiadcze\u0144 z OAS s\u0105 uprawnione osoby o dochodach ni\u017cszych – osoby o wysokich dochodach mog\u0105 nie otrzyma\u0107 tego \u015bwiadczenia w og\u00f3le lub otrzyma\u0107 je tylko w cz\u0119\u015bci. Dla os\u00f3b o najni\u017cszych dochodach s\u0105 r\u00f3wnie\u017c specjalne dodatki, s\u0105 te\u017c wyp\u0142aty dla weteran\u00f3w wojennych.<\/p>\n

Kanadyjski “drugi filar” to istniej\u0105cy od 1966 r. Canada Pension Plan<\/a>, kt\u00f3rym, dla wszystkich prowincji, administruje Human Resources and Social Development Canada. Odr\u0119bne regulacje ma tylko prowincja Quebec, gdzie funkcjonuje Quebec Pension Plan. Miesi\u0119czne sk\u0142adki do CPP wp\u0142acaj\u0105 pracodawcy, pracownicy oraz osoby prowadz\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. W przypadku os\u00f3b zatrudnionych po\u0142ow\u0119 sk\u0142adki p\u0142aci pracodawca, po\u0142ow\u0119 – pracownik. W przypadku os\u00f3b samozatrudnionych ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142adki p\u0142aci dana osoba. Wp\u0142aty s\u0105 obowi\u0105zkowe dla wszystkich zarabiaj\u0105cych rocznie powy\u017cej 3,5 tys. dolar\u00f3w a\u017c do kwoty 51,1 tys. dolar\u00f3w (limit na 2013 r.). Sk\u0142adka wynosi 4,95 proc. wynagrodzenia.<\/p>\n

\"zz<\/a>CPP jest kombinacj\u0105 systemu pay-as-you-go, czyli sk\u0142adek na bie\u017c\u0105co finansuj\u0105cych wyp\u0142aty oraz zysk\u00f3w z zarz\u0105dzania aktywami. Tw\u00f3rcy CPP i QPP za\u0142o\u017cyli, \u017ce wyp\u0142aty dla emeryta maj\u0105 wynosi\u0107 ok. jednej czwartej zarobk\u00f3w b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 obliczanych sk\u0142adek. W 2013 r. \u015brednia wyp\u0142ata wynosi 596,66 CAD miesi\u0119cznie, a maksymalna wyp\u0142ata to 1012,50 CAD.<\/p>\n

Kanadyjscy emeryci otrzymuj\u0105 emerytur\u0119 z drugiego filaru obecnie od 65 roku \u017cycia. Mo\u017cna jednak wstrzyma\u0107 si\u0119 z wnioskiem o wyp\u0142aty a\u017c do 70 roku \u017cycia – takie przed\u0142u\u017cenie oznacza, \u017ce wielko\u015b\u0107 przysz\u0142ej emerytury b\u0119dzie dodatkowo ros\u0142a. Pi\u0119cioletnie op\u00f3\u017anienie w pobieraniu emerytury z CPP oznacza, wed\u0142ug rz\u0105dowych informacji, \u017ce jej wysoko\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 wy\u017csza nawet o 42 proc.<\/p>\n

Przed z\u0142o\u017ceniem wniosku o wyp\u0142at\u0119 emerytury mo\u017cna zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do CPP o przeprowadzenie symulacji ile pieni\u0119dzy b\u0119dzie si\u0119 otrzymywa\u0107. Przy tym rozpocz\u0119cie wyp\u0142at nie oznacza, \u017ce ubezpieczony nie mo\u017ce pracowa\u0107. Mo\u017ce pracowa\u0107 i mo\u017ce dop\u0142aca\u0107 do CPP zwi\u0119kszaj\u0105c przysz\u0142\u0105 emerytur\u0119. Wyp\u0142aty z “drugiego filaru” zale\u017c\u0105 od czasu, przez jaki op\u0142acano sk\u0142adki oraz ich wysoko\u015bci. Podobnie jak w pierwszym filarze, tak\u017ce wyp\u0142aty z CPP s\u0105 indeksowane na podstawie wzrostu koszt\u00f3w \u017cycia (wska\u017anikiem inflacji CPI). R\u00f3wnie\u017c wyp\u0142aty z drugiego filaru s\u0105 opodatkowane. Prawo do \u015bwiadcze\u0144 jest dziedziczone przez wdow\u0119\/wdowca.<\/p>\n

Kanadyjski system emerytalny daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 otrzymania \u015bwiadcze\u0144 przed uko\u0144czeniem 65 roku \u017cycia, jednak s\u0105 one mniejsze ni\u017c po przekroczeniu wieku emerytalnego.<\/p>\n

Rz\u0105d stale podkre\u015bla, \u017ce CPP i OAS to tylko “skromna podstawa, na kt\u00f3rej mo\u017cna\u00a0budowa\u0107 swoje dochody emerytalne” – jak mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronach rz\u0105dowych. Rz\u0105d zach\u0119ca do indywidualnego gromadzenia oszcz\u0119dno\u015bci emerytalnych, udost\u0119pniaj\u0105c zar\u00f3wno formy oszcz\u0119dno\u015bci, w kt\u00f3rych nie jest pobierany podatek od zysk\u00f3w kapita\u0142owych jak i limity oszcz\u0119dno\u015bci, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do ulg podatkowych.<\/p>\n

Registered Retirement Savings Plan (RRSP)<\/a> uprawniaj\u0105ce do odpis\u00f3w podatkowych, s\u0105 dost\u0119pne w bankach, kasach oszcz\u0119dno\u015bciowych, funduszach inwestycyjnych i firmach ubezpieczeniowych. Nie musz\u0105 to by\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci systematyczne – nawet, je\u015bli przez ca\u0142y rok nie wp\u0142aca\u0142o si\u0119 regularnych sk\u0142adek do RRSP, to po wst\u0119pnym obliczeniu dochod\u00f3w za miniony rok i sprawdzeniu dost\u0119pnego limitu mo\u017cna wp\u0142aci\u0107 ca\u0142\u0105 dopuszczaln\u0105 kwot\u0119 do pocz\u0105tku marca. Wp\u0142aty ze stycznia i lutego pozwalaj\u0105 na skorzystanie z ulgi podatkowej za miniony rok. Limit \u0142atwo sprawdzi\u0107 – wylicza go i przysy\u0142a z potwierdzeniem rozliczenia podatkowego za poprzedni rok Canada Revenue Agency, czyli kanadyjski urz\u0105d skarbowy. Przy tym z ulgi podatkowej nie trzeba korzysta\u0107 w danym roku, mo\u017cna j\u0105 przesun\u0105\u0107 na okres wy\u017cszych dochod\u00f3w.<\/p>\n

\"zz<\/a>Od 2009 r. pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 oszcz\u0119dzania na emerytur\u0119 bez ulgi podatkowej, za to z obietnic\u0105 nieopodatkowanych w przysz\u0142o\u015bci zysk\u00f3w z inwestycji. To Tax Free Savings Account (TFSA), w konstrukcji podobny do polskich Indywidualnych Kont Emerytalnych. R\u00f3wnie\u017c tu s\u0105 finansowe limity inwestycji (w certyfikaty oszcz\u0119dno\u015bciowe, fundusze inwestycyjne, akcje i obligacje). Podobnie jak w przypadku RRSP, wp\u0142aty w ramach dost\u0119pnego limitu z danego roku s\u0105 mo\u017cliwe do ko\u0144ca lutego nast\u0119pnego roku. Tegoroczny limit wp\u0142at wynosi 5,5 tys. CAD.<\/p>\n

Na “trzeci filar” kanadyjski sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 te\u017c plany oferowane przez pracodawc\u00f3w.<\/p>\n

Ca\u0142y czas jednak problemem jest to, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ludzi\u00a0nie ma indywidualnych oszcz\u0119dno\u015bci emerytalnych. Wed\u0142ug opublikowanego w minion\u0105 \u015brod\u0119 sonda\u017cu przeprowadzonego przez kanadyjskie stowarzyszenie ksi\u0119gowych, a\u017c 40 proc. pracownik\u00f3w wydaje w ca\u0142o\u015bci swoje wynagrodzenie na bie\u017c\u0105ce potrzeby. 45 proc. jest w stanie miesi\u0119cznie odk\u0142ada\u0107 5 proc. lub mniej swojego wynagrodzenia. Tymczasem eksperci zalecaj\u0105 odk\u0142adanie przynajmniej 10 proc. wynagrodzenia.<\/p>\n

A\u017c 47 proc. respondent\u00f3w w wieku 50 lat i starszych nie zgromadzi\u0142o nawet jednej czwartej planowanych oszcz\u0119dno\u015bci emerytalnych. Respondenci tego samego sonda\u017cu uwa\u017caj\u0105 w 35 proc., \u017ce niezb\u0119dne oszcz\u0119dno\u015bci emerytalne to 1-2 mln CAD. 30 proc. s\u0105dzi, \u017ce wystarczy im na emerytur\u0119 od 500 tys. do miliona CAD.<\/p>\n

Wed\u0142ug danych najwi\u0119kszego banku, RBC, tylko 23 proc. os\u00f3b\u00a0w wieku przedemerytalnym okre\u015bli\u0142o, jakie dochody b\u0119d\u0105 im potrzebne, by zapewni\u0107 godziw\u0105 emerytur\u0119. W dodatku ci, kt\u00f3rzy wyznaczyli sobie kwot\u0119 potrzebnych emerytalnych oszcz\u0119dno\u015bci, zmniejszyli ten limit: o ile w 2011 r. wynosi\u0142 on 778,2 tys. dol., to w 2012 – 564 tys. CAD.<\/p>\n

Z kolei wed\u0142ug szacunk\u00f3w kanadyjskiego urz\u0119du statystycznego z 2009 r., ma\u0142\u017ce\u0144stwo na emeryturze wydaje \u015brednio rocznie 54,1 tys. CAD. Aby zapewni\u0107 takie dochody, oszcz\u0119dno\u015bci emerytalne powinny by\u0107 2,5 razy wi\u0119ksze, czyli wynosi\u0107 ok. 1,4 mln CAD.<\/p>\n

Niedawne dane Statistics Canada wskazuj\u0105, \u017ce relacja zad\u0142u\u017cenia do dochodu do dyspozycji wynosi w Kanadzie 161,8 proc. – wliczaj\u0105c w to zad\u0142u\u017cenie hipoteczne. Urz\u0105d Statystyczny wskazywa\u0142, \u017ce drugi kwarta\u0142 z rz\u0119du spad\u0142 poziom zad\u0142u\u017cenia. Zar\u00f3wno rz\u0105d jak i bank centralny od dawna podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Kanadyjczycy musz\u0105 przesta\u0107 si\u0119 nadmiernie zad\u0142u\u017ca\u0107, za\u015b obecny okres niskich st\u00f3p procentowych powinni wykorzysta\u0107 do konsolidacji d\u0142ug\u00f3w i ich sp\u0142aty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kanadyjski system emerytalny uchodzi za jeden z najstabilniejszych na \u015bwiecie. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na niego trzy filary, dwa “rz\u0105dowe” oraz oszcz\u0119dno\u015bci prywatne. Wiek emerytalny jest taki…<\/p>\n","protected":false},"author":4585,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28,6],"tags":[],"class_list":["post-30380","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poradnik","category-series"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4585"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30380"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30380\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52011,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30380\/revisions\/52011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}