{"id":42389,"date":"2014-05-05T13:04:43","date_gmt":"2014-05-05T17:04:43","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=42389"},"modified":"2014-05-05T13:04:43","modified_gmt":"2014-05-05T17:04:43","slug":"polka-nagrodzona-na-festiwalu-hot-docs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2014\/05\/05\/polka-nagrodzona-na-festiwalu-hot-docs\/","title":{"rendered":"Polka nagrodzona na festiwalu Hot Docs"},"content":{"rendered":"<p>Opowie\u015b\u0107 o ostatnich dniach Badjao, ludzi-ryb z Borneo, autorstwa polskiej re\u017cyserki Elizy Kubarskiej, zosta\u0142a nagrodzona na mi\u0119dzynarodowym festiwalu film\u00f3w dokumentalnych Hot Docs. &#8220;Badjao. Duchy z morza&#8221; mia\u0142 w Toronto \u015bwiatow\u0105 premier\u0119, dosta\u0142 nagrod\u0119 specjaln\u0105 jury, pokonuj\u0105c 12 film\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-badjao.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-42390\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-badjao-300x199.jpg\" alt=\"zz badjao\" width=\"300\" height=\"199\" \/><\/a>Badjao to nomadzi &#8211; &#8220;Cyganie morza&#8221;. Rodz\u0105 si\u0119 i \u017cyj\u0105 na \u0142odziach, jak my w miastach. Nie maj\u0105 ziemi, rz\u0105du, ani dokument\u00f3w. Nie potrafi\u0105 czyta\u0107, nie wiedz\u0105, ile maj\u0105 lat. Ale potrafi\u0105 co\u015b, czego nie umie nikt inny &#8211; s\u0105 mistrzami nurkowania na bezdechu.<\/p>\n<p>Potrafi\u0105 spacerowa\u0107 i polowa\u0107 na dnie oceanu, wstrzymuj\u0105c oddech przez wiele minut. A ich dzieci ucz\u0105 si\u0119 szybciej p\u0142ywa\u0107, ni\u017c chodzi\u0107. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce jak schodz\u0105 na l\u0105d, to cierpi\u0105 na &#8220;chorob\u0119 l\u0105dow\u0105&#8221;. Bo gdy przestaje buja\u0107, ich b\u0142\u0119dnik zaczyna wariowa\u0107. Co wi\u0119cej, naukowcy przeprowadzili badania i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105 w stanie widzie\u0107 ostro pod wod\u0105 bez okular\u00f3w, ich \u017arenice dostosowuj\u0105 si\u0119 automatycznie.<\/p>\n<p>Dlaczego pod wod\u0105 czuj\u0105 si\u0119 jak ryby? Legenda g\u0142osi, \u017ce kiedy\u015b lud Badjao &#8211; zamieszkuj\u0105cy tereny mi\u0119dzy Filipinami, Borneo i Indonezj\u0105 &#8211; mia\u0142 skrzela zamiast p\u0142uc.<\/p>\n<p>&#8211; Pami\u0119tam taki obrazek, kt\u00f3ry mnie zainspirowa\u0142. P\u0142yniemy daleko od l\u0105du, widz\u0119 dryfuj\u0105c\u0105 \u0142\u00f3d\u017a, a na niej siedzi ch\u0142opiec. &#8220;Co robi to dziecko samo na \u015brodku morza?&#8221; &#8211; zapyta\u0142am przewodnika. &#8220;On nie jest sam, 20-30 metr\u00f3w poni\u017cej nurkuje jego ojciec. Dziecko obs\u0142uguje kompresor&#8221; &#8211; us\u0142ysza\u0142am. I rzeczywi\u015bcie, na \u0142odzi by\u0142 prymitywny silnik, a do silnika pod\u0142\u0105czony kompresor, kt\u00f3ry pompowa\u0142 powietrze do rurki, przez kt\u00f3r\u0105 oddycha\u0142 m\u0119\u017cczyzna. Ojciec wynurzy\u0142 si\u0119 po dw\u00f3ch godzinach.<\/p>\n<div id=\"attachment_42395\" style=\"width: 228px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-Badjao-s\u0105-mistrzami-nurkowania-na-bezdechu.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-42395\" class=\"wp-image-42395 size-medium\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-Badjao-s\u0105-mistrzami-nurkowania-na-bezdechu-218x300.png\" alt=\"zz Badjao s\u0105 mistrzami nurkowania na bezdechu\" width=\"218\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-42395\" class=\"wp-caption-text\">Badjao s\u0105 mistrzami nurkowania na bezdechu<\/p><\/div>\n<p>I po tym zdarzeniu postanowi\u0142a, \u017ce nakr\u0119ci film o ludziach-rybach. Bohaterami &#8220;Badjao. Duchy z morza&#8221; zostali Alexan i jego 10-letni bratanek Sari, kt\u00f3ry podejmuje nauk\u0119 u swojego wujka, ostatniego nurka g\u0142\u0119binowego (kompresorowego, tzw. compressor diver) na wyspie Mabul, w malezyjskiej cz\u0119\u015bci Borneo.<\/p>\n<p>Alexan postanawia przekaza\u0107 sw\u00f3j warsztat Sariemu, poniewa\u017c nie mo\u017ce pogodzi\u0107 si\u0119 z my\u015bl\u0105, \u017ce pod wp\u0142ywem zachodniej cywilizacji, \u015bwiat jego przodk\u00f3w znika. Uczy go nie tylko niebezpiecznej sztuki nurkowania przy u\u017cyciu rurki i spr\u0119\u017carki powietrza, ale r\u00f3wnie\u017c odkrywa przed nim magiczne legendy i zwyczaje Badjao.<\/p>\n<p>Jeszcze 20 lat temu na wyspie mieszkali tylko Badjao. Potem zosta\u0142a odkryta przez turyst\u00f3w jako fantastyczne miejsce do nurkowania. Dzi\u015b Mabul jest obudowana ogrodzonymi kurortami, gdzie Badjao nie maj\u0105 wst\u0119pu.<\/p>\n<p>&#8211; A w \u015brodku znajduje si\u0119 \u015bci\u015bni\u0119ta wioska Sulu i nasi bohaterowie z niewielkim ju\u017c tylko dost\u0119pem do morza. Wioska jest przeludniona, wygl\u0105da jak slums z obsran\u0105 ma\u0142\u0105 pla\u017c\u0105. Badjao za\u0142atwiaj\u0105 si\u0119 do morza &#8211; pomimo s\u0105siedztwa luksusowych o\u015brodk\u00f3w w wiosce nie ma kanalizacji. Z nieoficjalnych informacji, jakie uzyska\u0142am, wynika, \u017ce kurorty pr\u00f3buj\u0105 si\u0119 zjednoczy\u0107, by ich stamt\u0105d na zawsze wysiedli\u0107 &#8211; opowiada Kubarska.<\/p>\n<div id=\"attachment_42399\" style=\"width: 270px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-Re\u017cyserka-Eliza-Kubarska-na-planie-zdj\u0119ciowym-swojego-dokumentu.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-42399\" class=\"size-medium wp-image-42399\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-Re\u017cyserka-Eliza-Kubarska-na-planie-zdj\u0119ciowym-swojego-dokumentu-260x300.png\" alt=\"Re\u017cyserka Eliza Kubarska na planie zdj\u0119ciowym swojego dokumentu\" width=\"260\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-42399\" class=\"wp-caption-text\">Re\u017cyserka Eliza Kubarska na planie zdj\u0119ciowym swojego dokumentu<\/p><\/div>\n<p>Efekt? W zderzeniu z nowoczesn\u0105 cywilizacj\u0105 \u017cycie ludzi-ryb zmienia si\u0119 gwa\u0142townie. Powoli zaczyna brakowa\u0107 dla Badjao miejsca na morzu. Dodatkowo morza s\u0105 sukcesywnie czyszczone z ryb przez wielkie statki rybackie. Wypierani do skupionych wok\u00f3\u0142 miast slums\u00f3w, Badjao bezpowrotnie trac\u0105 swoje umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n<p>Film Kubarskiej to historia o przemijaniu, gdzie stare ust\u0119puje miejsca nowemu. &#8211; Badjao zwyczajnie s\u0105 przep\u0119dzani z miejsc w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105, przez nas, turyst\u00f3w &#8211; t\u0142umaczy re\u017cyserka w rozmowie z Polskim Radiem. Jej bohater, Sari stoi przed dylematem. Czy ma zosta\u0107 z wujkiem i uczy\u0107 si\u0119 sztuki nurkowania kontynuuj\u0105c tradycje Badjao, czy te\u017c wybra\u0107 bezpieczniejsze i lepiej p\u0142atne zaj\u0119cie w o\u015brodku turystycznym.<\/p>\n<div id=\"attachment_42400\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-Bohaterami-Badjao.-Duchy-z-morza-zostali-Alexan-i-jego-10-letni-bratanek-Sari1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-42400\" class=\"size-medium wp-image-42400\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/zz-Bohaterami-Badjao.-Duchy-z-morza-zostali-Alexan-i-jego-10-letni-bratanek-Sari1-300x281.jpg\" alt=\"Bohaterami filmu zostali Alexan i jego 10-letni bratanek Sari\" width=\"300\" height=\"281\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-42400\" class=\"wp-caption-text\">Bohaterami filmu zostali Alexan i jego 10-letni bratanek Sari<\/p><\/div>\n<p>Ta wzruszaj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o dojrzewaniu i przyja\u017ani, harmonii ze \u015bwiatem natury i ucieczce do pi\u0119knego podwodnego \u015bwiata, zagro\u017ceniach cywilizacyjnych, odrzuceniu i problemach czekaj\u0105cych na powierzchni, po trzech latach prac doczeka\u0142a si\u0119 \u015bwiatowej premiery w Toronto. Film pokazano na presti\u017cowym HotDocs, najwi\u0119kszym festiwalu film\u00f3w dokumentalnych w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej &#8211; w dniach od 24 kwietnia do 4 maja zaprezentowano 197 film\u00f3w z 43 kraj\u00f3w. I tak bardzo si\u0119 spodoba\u0142, \u017ce &#8220;Badjao. Duchy z morza&#8221; wyr\u00f3\u017cniono nagrod\u0105 specjaln\u0105 jury.<\/p>\n<p>Teraz dokument czeka premiera w Polsce &#8211; na festiwalu Planete+ Doc, gdzie w dniach 9-18 maja w Warszawie i Wroc\u0142awiu te\u017c powalczy o nagrod\u0119. Ale Kubarskiej festiwale i nagrody potrzebne s\u0105 do czego\u015b wi\u0119cej.<\/p>\n<p>&#8211; Wierz\u0119, \u017ce film mo\u017ce do pewnego stopnia zmieni\u0107 sytuacj\u0119 Badjao. Chc\u0119 te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wysp\u0119 Mabul, aby uchroni\u0107 ten lud przed cichym wysiedleniem. Jeste\u015bmy w kontakcie z lokaln\u0105 organizacj\u0105, aby przy okazji filmu nag\u0142a\u015bnia\u0107 problemy Badjao.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Opowie\u015b\u0107 o ostatnich dniach Badjao, ludzi-ryb z Borneo, autorstwa polskiej re\u017cyserki Elizy Kubarskiej, zosta\u0142a nagrodzona na mi\u0119dzynarodowym festiwalu film\u00f3w dokumentalnych Hot Docs. &#8220;Badjao. Duchy z&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4585,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,6],"tags":[],"class_list":["post-42389","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polacy-w-ontario","category-series"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4585"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42389"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42402,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42389\/revisions\/42402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}