{"id":48913,"date":"2014-10-09T09:10:30","date_gmt":"2014-10-09T13:10:30","guid":{"rendered":"https:\/\/bejsment.com\/?p=48913"},"modified":"2014-10-08T14:47:32","modified_gmt":"2014-10-08T18:47:32","slug":"upamietnienie-szarzy-pod-rokitna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2014\/10\/09\/upamietnienie-szarzy-pod-rokitna\/","title":{"rendered":"Upami\u0119tnienie szar\u017cy pod Rokitn\u0105"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza3-Odznaka-II-Brygady.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-48920 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza3-Odznaka-II-Brygady-150x150.jpg\" alt=\"zz szarza3 Odznaka II Brygady\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a>APEL DO POLONII<\/strong><\/p>\n<p><strong>w<\/strong><strong> sprawie upami\u0119tnienia szar\u017cy pod Rokitn\u0105\u00a0<\/strong><strong>1915-2015<\/strong><\/p>\n<p><strong>W Roku Czynu Niepodleg\u0142o\u015bciowego, w setn\u0105 rocznic\u0119 Wymarszu ku Wolno\u015bci powsta\u0142a w Polsce inicjatywa upami\u0119tnienia miejsca najs\u0142ynniejszej bitwy kawalerii polskiej w I wojnie \u015bwiatowej. Jest to pole szar\u017cy pod Rokitn\u0105 (obecnie Ukraina).<\/strong><\/p>\n<p>Szar\u017ca wykonana przez 2 szwadron u\u0142an\u00f3w II Brygady Legion\u00f3w Polskich mia\u0142a miejsce 13 czerwca 1915 roku. W setn\u0105 rocznic\u0119 tej wiekopomnej szar\u017cy, 13 czerwca 2015 roku, odb\u0119dzie si\u0119 na polu bitwy uroczyste ods\u0142oni\u0119cie pomnika wszystkich poleg\u0142ych pod Rokitn\u0105 u\u0142an\u00f3w i legionist\u00f3w II Brygady.<\/p>\n<p>Wykonania budowy pomnika podj\u0105\u0142 si\u0119 Komitet Budowy Pomnika pod Rokitn\u0105, zawi\u0105zany w Polsce pod przewodnictwem st. inspektora Zwi\u0105zku Strzeleckiego Romana Chandohy i dr Jerzego Bukowskiego z Porozumienia Organizacji Kombatanckich i Niepodleg\u0142o\u015bciowych w Krakowie. R\u00f3wnocze\u015bnie w Kanadzie powsta\u0142 Kanadyjski Komitet Budowy Pomnika pod Rokitn\u0105 w sk\u0142adzie Jerzy Jatczak, Jerzy Czartoryski, Maciej Jab\u0142o\u0144ski i Piotr Jakubiak. Zadaniem kanadyjskiego Komitetu jest finansowe wsparcie budowy.<\/p>\n<p>Zwracamy si\u0119 do ca\u0142ej Polonii, bez wzgl\u0119du na pogl\u0105dy, o wsparcie tej pi\u0119knej idei przez dokonywanie drobnych nawet wp\u0142at. Beneficiary Account Number <strong>70136 0015016<\/strong>, Beneficiary:<strong> Polish National Unity,<\/strong> 16 Hillview Road, Nepean, Ontario, Canada, K2H 5G5. Beneficiary Bank: The Bank of Nova Scotia, 1966 Robertson Road, Nepean, Ontario, Canada, K2H 5B9, SWIFT code: NOSCCATT, Canadian Clearing Code: CC000270136, tytu\u0142 wp\u0142aty <strong>Pomnik pod Rokitn\u0105<\/strong> lub przez wystawianie czek\u00f3w na <strong>Friends of Catholic University of Poland<\/strong> (<strong>ofiarodawcy wp\u0142acaj\u0105cy ponad $25 otrzymaj\u0105 za\u015bwiadczenia podatkowe<\/strong>) z dopiskiem u do\u0142u (memo) <strong>Pomnik pod Rokitn\u0105<\/strong> wysy\u0142anych na adres: Piotr Jakubiak, 3189 Quail Drive, Ottawa, Ontario, Canada, K1T 1T9.<\/p>\n<p>Wp\u0142aty mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c dokonywa\u0107 bezpo\u015brednio na konto w Polsce:<\/p>\n<p><strong> Bank BPS S.A. <\/strong><strong>kod SWIFT: POLUPLPR<\/strong><\/p>\n<p>Account numer: <strong>69 9591 0004 2001 0000 5119 0001<\/strong><\/p>\n<p>Beneficiary: <strong>ZW. STRZEL. STRZELEC &#8211; OSW<\/strong>, ul. Wojska Polskiego 20, 55-100 TRZEBNICA , WROC\u0141AW, POLAND<\/p>\n<p><strong>Kanadyjski Komitet Budowy Pomnika pod Rokitn\u0105<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Bitwa pod Rokitn\u0105<\/strong><\/p>\n<p>13 czerwca 1915 roku 2. szwadron u\u0142an\u00f3w Legion\u00f3w Polskich wykona\u0142 wiekopomn\u0105 szar\u017c\u0119 na poczw\u00f3rne okopy rosyjskie na polach wsi Rokitna w Besarabii. Warto w Roku Czynu Niepodleg\u0142o\u015bciowego zastanowi\u0107 si\u0119, jakie by\u0142o znaczenie tego czynu wojennego, jednego z najbardziej symbolicznych w naszej historii. Poleg\u0142o 15 u\u0142an\u00f3w. Czy tak ma\u0142a, szczeg\u00f3lnie w skali I wojny \u015bwiatowej, bitwa mo\u017ce stan\u0105\u0107 w jednym szeregu obok Kircholmu, K\u0142uszyna, Wiednia?<\/p>\n<div id=\"attachment_48921\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza4-U\u0142an-2-pu\u0142ku.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48921\" class=\"wp-image-48921 size-medium\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza4-U\u0142an-2-pu\u0142ku-300x275.jpg\" alt=\"zz szarza4 U\u0142an 2 pu\u0142ku\" width=\"300\" height=\"275\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48921\" class=\"wp-caption-text\">U\u0142an 2 pu\u0142ku<\/p><\/div>\n<p>Kiedy w 1914 roku I Brygada Pi\u0142sudskiego walczy\u0142a o wyzwolenie Kr\u00f3lestwa Polskiego, II Brygada Legion\u00f3w broni\u0142a W\u0119gier i Bukowiny. Dla strzelc\u00f3w I Brygady 6 sierpnia 1914 roku oznacza\u0142 nie tylko pocz\u0105tek wojny, ale te\u017c dzie\u0144 przekroczenia granicy imperium rosyjskiego, atak na Rosj\u0119. Szli wyznacza\u0107 granice Polski. \u017bo\u0142nierzom II Brygady nie by\u0142o dane prze\u017cycie takiego momentu w roku 1914. Swoje pierwsze walki toczyli na ziemiach cesarstwa austro-w\u0119gierskiego i to na dalekich &#8211; w ich odczuciu &#8211; ty\u0142ach. Nad granic\u0105 nieprzyjacielsk\u0105 znale\u017ali si\u0119 dopiero w kwietniu 1915 roku, kiedy przewieziono ich na lini\u0119 frontu, w rejon Czerniowiec. W sk\u0142ad II Brygady wchodzi\u0142 2. i 3. pu\u0142k piechoty Legion\u00f3w, dwie baterie artylerii oraz 2. i 3. szwadron u\u0142an\u00f3w, tworz\u0105ce dywizjon u\u0142an\u00f3w rotmistrza Zbigniewa Dunin-W\u0105sowicza, prawnuka Miko\u0142aja Dunin-W\u0105sowicza, uczestnika Somosierry.<\/p>\n<div id=\"attachment_48918\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza1-Pole-bitwy.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48918\" class=\"wp-image-48918 size-medium\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza1-Pole-bitwy-300x225.jpg\" alt=\"zz szarza1 \" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48918\" class=\"wp-caption-text\">Pole bitwy<\/p><\/div>\n<p>Spraw\u0105 niezwykle istotn\u0105 dla zrozumienia ca\u0142ej donios\u0142o\u015bci zwyci\u0119stwa pod Rokitn\u0105 jest podzia\u0142 polityczny tych ziem w czasach poprzedzaj\u0105cych I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Ot\u00f3\u017c Bukowina by\u0142a krajem austriackim, po\u0142\u0105czonym administracyjnie z Galicj\u0105 czyli Ma\u0142opolsk\u0105. Besarabia by\u0142a historycznie cz\u0119\u015bci\u0105 Mo\u0142dawii, zagarni\u0119t\u0105 przez Rosj\u0119 jeszcze w roku 1812, obecnie od dawna krajem cesarstwa rosyjskiego. Granica mi\u0119dzy Bukowin\u0105 a Besarabi\u0105 by\u0142a wi\u0119c granic\u0105 mi\u0119dzy Austro-W\u0119grami a Rosj\u0105. Poniewa\u017c obie prowincje le\u017ca\u0142y poza granicami Galicji, ich rozgraniczenie pa\u0144stwowe bywa\u0142o przez Polak\u00f3w czasami b\u0142\u0119dnie okre\u015blane. Ignorancja w sprawie przebiegu granic lub celowe jej przemilczanie mog\u0142o by\u0107 jedn\u0105 z przyczyn skutecznego zatarcia historycznego znaczenia szar\u017cy pod Rokitn\u0105.<\/p>\n<p>II Brygada wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w ofensywie austriackiej znad Prutu na pocz\u0105tku czerwca 1915 roku i w ci\u0105gu kilku dni stoczy\u0142a szereg bitew i potyczek (Witel\u00f3wka, \u0141u\u017cany, Szubraniec, Zadobr\u00f3wka i Szancen). 11 czerwca legioni\u015bci dotarli do wschodniego kra\u0144ca Bukowiny, do granicy rosyjskiej. Na odcinku frontu, obsadzonym przez legionist\u00f3w, granic\u0119 mi\u0119dzy Austro-W\u0119grami i Rosj\u0105 stanowi\u0142a rzeczka Rokitnianka (Rokitna), p\u0142yn\u0105ca z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie. Po stronie austro-w\u0119gierskiej (zachodniej) znajdowa\u0142a si\u0119 wie\u015b Rara\u0144cza (obecnie Ridkiwci, ukr. \u0420\u0456\u0434\u043a\u0456\u0432\u0446\u0456), po stronie rosyjskiej (wschodniej), tu\u017c za rzeczk\u0105, wie\u015b Rokitna (rum. R\u0103chitna, ukr. \u0420\u043e\u043a\u0438\u0442\u043de). Od rana 13 czerwca piechota 2. i 3. pu\u0142ku pr\u00f3bowa\u0142a przej\u015b\u0107 rzeczk\u0119 i zaatakowa\u0107 pozycje rosyjskie w Rokitnie. Uda\u0142o si\u0119 to cz\u0119\u015bciowo na p\u00f3\u0142nocnym (lewym) skrzydle, jednak silny ogie\u0144 rosyjski z okop\u00f3w na wzniesieniu za wsi\u0105 powstrzyma\u0142 dalsze natarcie. Legioni\u015bci zalegli na skraju wsi i znale\u017ali si\u0119 w bardzo ci\u0119\u017ckim po\u0142o\u017ceniu, tym bardziej, \u017ce s\u0105siednie oddzia\u0142y austro-w\u0119gierskie nie posuwa\u0142y si\u0119 naprz\u00f3d.<\/p>\n<div id=\"attachment_48922\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-Wojciech-Kossak-Dunin-W\u0105sowicz-w-szar\u017cy-pod-Rokitnem.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48922\" class=\"size-medium wp-image-48922\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-Wojciech-Kossak-Dunin-W\u0105sowicz-w-szar\u017cy-pod-Rokitnem-300x216.jpeg\" alt=\"Wojciech  Kossak, Dunin W\u0105sowicz w szar\u017cy pod Rokitnem\" width=\"300\" height=\"216\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48922\" class=\"wp-caption-text\">Wojciech Kossak, Dunin W\u0105sowicz w szar\u017cy pod Rokitnem<\/p><\/div>\n<p>W tej sytuacji, w samo po\u0142udnie 13 czerwca 1915 r., szef sztabu Brygady, kpt. Vagas, wyda\u0142 rotmistrzowi W\u0105sowiczowi rozkaz zaatakowania okop\u00f3w rosyjskich kawaleri\u0105. W\u0105sowicz poprowadzi\u0142 dywizjon od folwarku Bucz na p\u00f3\u0142noc, skr\u0119ci\u0142 na wsch\u00f3d, aby obej\u015b\u0107 wie\u015b du\u017cym \u0142ukiem od p\u00f3\u0142nocy, po przekroczeniu rzeczki pozostawi\u0142 3. szwadron w rezerwie na skraju wsi, wydzieli\u0142 jeszcze patrol do rozpoznania lasku na lewo, a sam na czele 2. szwadronu skr\u0119ci\u0142 w prawo za wsi\u0105, min\u0105\u0142 okopy 3. pu\u0142ku i ko\u0142o wiatraka ruszy\u0142 do szar\u017cy. Do umocnie\u0144 rosyjskich by\u0142o jeszcze oko\u0142o 1 km.<\/p>\n<p>Cztery odrutowane, kryte okopy znajdowa\u0142y si\u0119 na niewielkich wzniesieniach za wsi\u0105, prostopadle do g\u0142\u00f3wnej drogi przez wie\u015b, jeden od drugiego w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 500 metr\u00f3w. Za ostatni\u0105, g\u0142\u00f3wn\u0105 lini\u0105 okop\u00f3w, w rejonie wzg\u00f3rza Mohi\u0142a, znajdowa\u0142y si\u0119 stanowiska artylerii rosyjskiej. W szar\u017cy bra\u0142o udzia\u0142 63 u\u0142an\u00f3w, uzbrojonych jedynie w szable. (Lance nigdy nie zosta\u0142y wprowadzone na uzbrojenie w Legionach, karabinki za\u015b w czasie szar\u017cy tylko przeszkadza\u0142y). Pierwszy okop by\u0142 opuszczony, ale z drugiego i trzeciego przywita\u0142y ich salwy karabin\u00f3w piechoty i karabin\u00f3w maszynowych. Otworzy\u0142a te\u017c celny ogie\u0144 artyleria rosyjska i \u2013 niestety &#8211; austriacka. U\u0142ani p\u0119dzili wi\u0119c na pewn\u0105 \u015bmier\u0107. Pi\u0119tnastu pad\u0142o zabitych na polu chwa\u0142y, mi\u0119dzy nimi rotmistrz W\u0105sowicz, o\u015bmiu zagin\u0119\u0142o lub dosta\u0142o si\u0119 do niewoli. Reszta zosta\u0142a na pobojowisku ci\u0119\u017cko ranna, pot\u0142uczona przez padaj\u0105ce konie. Straty bezpowrotne powi\u0119ksza kilku u\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy umarli potem z ran.<\/p>\n<p>Do czwartej linii okop\u00f3w dotar\u0142o tylko sze\u015bciu u\u0142an\u00f3w, widzieli ju\u017c stanowiska rosyjskich armat, ale nie mieli si\u0142y na kontynuowanie szar\u017cy. Przejechali przed okopami nieprzyjaciela pod ogniem, skr\u0119caj\u0105c w prawo, do wsi. Tam, nad rzeczk\u0105 zbierali si\u0119 te\u017c ranni, kt\u00f3rzy zdo\u0142ali doj\u015b\u0107 piechot\u0105 z pobojowiska.<\/p>\n<div id=\"attachment_48919\" style=\"width: 289px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza2-Odznaka-2-pu\u0142ku-u\u0142an\u00f3w.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48919\" class=\"wp-image-48919 size-medium\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza2-Odznaka-2-pu\u0142ku-u\u0142an\u00f3w-279x300.jpg\" alt=\"zz szarza2 Odznaka 2 pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w\" width=\"279\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48919\" class=\"wp-caption-text\">Odznaka 2 pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w<\/p><\/div>\n<p>Szar\u017ca 2. szwadronu na b\u0142oniach Rokitny trwa\u0142a 13 minut, przesz\u0142a przez 3 okopy rosyjskie, kt\u00f3re zosta\u0142y wi\u0119c zdobyte, ale nie opanowane z powodu braku wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania piechoty. Fakt, \u017ce umocnienia rosyjskie nie zosta\u0142y zaj\u0119te natychmiast po szar\u017cy (a tak\u017ce strata prawie ca\u0142ego szwadronu), by\u0142 zaraz po bitwie, a tak\u017ce d\u0142ugo potem (szczeg\u00f3lnie po II wojnie) wykorzystywany do poparcia twierdzenia, \u017ce szar\u017ca by\u0142a nieudana, niepotrzebna, szale\u0144cza, rzekomo wr\u0119cz szkodliwa dla sprawy polskiej.<\/p>\n<p>Prawda jest zupe\u0142nie inna. Szar\u017ca by\u0142a udana, zwyci\u0119ska, chocia\u017c okupiona bolesnymi stratami. Wie\u015b Rokitna zosta\u0142a zaj\u0119ta przez piechot\u0119 ju\u017c w czasie szar\u017cy, a umocnienia rosyjskie za wsi\u0105 by\u0142y zaj\u0119te nast\u0119pnego ranka, kiedy Rosjanie je opu\u015bcili. Szar\u017ca spowodowa\u0142a prze\u0142amanie frontu i umo\u017cliwi\u0142a natarcie polskie w g\u0142\u0105b Besarabii.<\/p>\n<div id=\"attachment_48920\" style=\"width: 279px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza3-Odznaka-II-Brygady.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48920\" class=\"wp-image-48920 size-medium\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-szarza3-Odznaka-II-Brygady-269x300.jpg\" alt=\"zz szarza3 Odznaka II Brygady\" width=\"269\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48920\" class=\"wp-caption-text\">Odznaka II Brygady<\/p><\/div>\n<p>Je\u017celi chodzi o straty bezpowrotne szwadronu, to nie odbiega\u0142y one od przeci\u0119tnych strat w czasie tego rodzaju szar\u017cy, por\u00f3wnywalne do Somosierry. Nie by\u0142y mo\u017cliwe do unikni\u0119cia i, co najwa\u017cniejsze, by\u0142y bardzo ma\u0142e w liczbach bezwzgl\u0119dnych (15 poleg\u0142ych) w stosunku do wielko\u015bci osi\u0105gni\u0119tego celu i ca\u0142o\u015bci si\u0142 zaanga\u017cowanych w bitwie (ca\u0142a Brygada po stronie polskiej).<\/p>\n<p>Rotmistrz W\u0105sowicz bardzo dba\u0142 o swoich \u017co\u0142nierzy, nigdy nie nara\u017ca\u0142 na szwank ich \u017cycia bez wyra\u017anej potrzeby, zawsze oszcz\u0119dza\u0142 \u201eich szable i konie\u201d. R\u00f3wnie\u017c 13 czerwca sprzeciwi\u0142 si\u0119 decyzji przeprowadzenia szar\u017cy kawaleryjskiej na okopy bronione przez karabiny maszynowe i artyleri\u0119. Jednak kpt. Vagas powt\u00f3rzy\u0142 rozkaz. By\u0142 prze\u0142o\u017conym rotmistrza, wydawa\u0142 tego dnia rozkazy w imieniu dow\u00f3dcy Brygady. W tej sytuacji polskiemu dow\u00f3dcy nie pozosta\u0142o nic innego do zrobienia, jak zasalutowa\u0107, wsi\u0105\u015b\u0107 na konia i poprowadzi\u0107 u\u0142an\u00f3w do ataku. Wiedzia\u0142, \u017ce uczestnicy szar\u017cy polegn\u0105, tote\u017c nast\u0119pne rozkazy wydawa\u0142 tak, \u017ceby zachowa\u0107 przy \u017cyciu jak najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy, zachowa\u0107 sw\u00f3j dywizjon, kt\u00f3ry by\u0142 ca\u0142\u0105 kawaleri\u0105 II Brygady, po\u0142ow\u0105 si\u0142 ca\u0142ej \u00f3wczesnej kawalerii polskiej.<\/p>\n<div id=\"attachment_48923\" style=\"width: 264px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-pomnik-.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48923\" class=\"size-medium wp-image-48923\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-pomnik--254x300.jpg\" alt=\"Pomnik na Cmentarzu Rakowickim\" width=\"254\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48923\" class=\"wp-caption-text\">Pomnik na Cmentarzu Rakowickim<\/p><\/div>\n<p>Trzeciemu szwadronowi rozkaza\u0142 sta\u0107 \u201ew rezerwie\u201d na skraju Rokitny. Z pozosta\u0142ych si\u0142 (drugiego szwadronu) wydzieli\u0142 jeszcze 9 u\u0142an\u00f3w pod dow\u00f3dztwem wachmistrza Stanis\u0142awa hrabiego Rostworowskiego do przeprowadzenia patrolu w kierunku lasu na lewo od drogi. Wyznaczy\u0142 ich po nazwisku, aby byli \u017cyj\u0105cymi \u015bwiadkami zdarzenia. Ci ludzie nie mogli ju\u017c wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w szar\u017cy, do kt\u00f3rej ruszy\u0142 natychmiast na czele szwadronu. Byli uratowani od \u015bmierci, zostali tylko \u015bwiadkami bohaterskiej \u015bmierci swoich koleg\u00f3w i samego rotmistrza.<\/p>\n<p>W\u0105sowicz post\u0105pi\u0142 dok\u0142adnie tak, jak powinien post\u0105pi\u0107 wzorowy dow\u00f3dca: wykona\u0142 zadanie najlepiej, jak mo\u017cna by\u0142o i r\u00f3wnocze\u015bnie oszcz\u0119dzi\u0142 tak wielu swoich \u017co\u0142nierzy, jak tylko m\u00f3g\u0142. Dla przebiegu i wyniku szar\u017cy nie mia\u0142o znaczenia, czy bra\u0142 w niej udzia\u0142 jeden szwadron czy dwa. Jedyn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 mog\u0142yby by\u0107 tylko o wiele wi\u0119ksze straty. Podzia\u0142u si\u0142 dywizjonu rotmistrz dokona\u0142 \u015bwiadomie, zgodnie z regulaminem i sumieniem dow\u00f3dcy.<\/p>\n<div id=\"attachment_48924\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-Pogrzeb-poleg\u0142ych-u\u0142an\u00f3w.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48924\" class=\"size-medium wp-image-48924\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-Pogrzeb-poleg\u0142ych-u\u0142an\u00f3w-300x188.jpg\" alt=\"Pogrzeb poleg\u0142ych u\u0142an\u00f3w\" width=\"300\" height=\"188\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48924\" class=\"wp-caption-text\">Pogrzeb poleg\u0142ych u\u0142an\u00f3w<\/p><\/div>\n<p>Bezpo\u015brednim skutkiem szar\u017cy by\u0142o ca\u0142kowite z\u0142amanie morale Rosjan i ich wycofanie si\u0119 z zajmowanych pozycji. Tak wi\u0119c szar\u017ca by\u0142a zwyci\u0119ska nawet w realnym znaczeniu taktycznym. Przynios\u0142a wynik, kt\u00f3rego nie mog\u0142y da\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142e wysi\u0142ki licznych pu\u0142k\u00f3w polskich, w\u0119gierskich i austriackich: wie\u015b zosta\u0142a zaj\u0119ta, co umo\u017cliwi\u0142o natarcie w g\u0142\u0105b terytorium rosyjskiego.<\/p>\n<p>Jednak jeszcze wi\u0119ksze, wr\u0119cz niepor\u00f3wnywalne znaczenie mia\u0142a ta szar\u017ca dla morale II Brygady i ca\u0142ego narodu polskiego. Oto wreszcie II Brygada dokona\u0142a czynu, kt\u00f3ry by\u0142 bezpo\u015brednim udzia\u0142em I Brygady ju\u017c 6 sierpnia ubieg\u0142ego roku: uderzy\u0142a na Rosj\u0119 i przesz\u0142a jej granic\u0119. Z tego wiekopomnego, symbolicznego znaczenia szar\u017cy doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 W\u0105sowicz, kiedy krzykn\u0105\u0142 \u201eDla polskiej kawalerii nie ma przeszk\u00f3d!\u201d i przeskoczy\u0142 graniczn\u0105 rzeczk\u0119. To nie dwumetrowej szeroko\u015bci strumyk stanowi\u0142 przeszkod\u0119. On by\u0142 granic\u0105 rosyjsk\u0105, za kt\u00f3r\u0105 sta\u0142a ca\u0142a pot\u0119ga niezwyci\u0119\u017conego dot\u0105d imperium. Przeszkoda by\u0142a wy\u0142\u0105cznie moralna: chodzi\u0142o o pokonanie l\u0119ku, kt\u00f3ry dot\u0105d trzyma\u0142 w zniewoleniu wielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.<\/p>\n<p>W czasie pogrzebu poleg\u0142ych, w dwa dni p\u00f3\u017aniej, wachmistrz Stanis\u0142aw Soko\u0142owski, prawnuk wachmistrza Soko\u0142owskiego spod Somosierry, powiedzia\u0142: \u201ePoszli na okopy, by krwi\u0105 podpisa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny. <strong>Niech wiedz\u0105 wszyscy \u2013 wszyscy &#8211; wrogowie Polski, do jakich czyn\u00f3w \u017co\u0142nierz-Polak jest zdolny.<\/strong>\u201d Podkre\u015bli\u0142 dwa razy s\u0142owo <strong><em>wszyscy<\/em><\/strong><em>,<\/em> nadaj\u0105c mu przez to kluczowe znaczenie: nie tylko nieprzyjaciel, ale i obecny czasowy \u201esprzymierzeniec\u201d. Podobnie kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej post\u0105pi\u0142 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II, kiedy w Warszawie powt\u00f3rzy\u0142 s\u0142owa <strong><em>\u201eTej ziemi\u201d<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>To przes\u0142anie trafi\u0142o natychmiast do podzielonego liniami frontu narodu: w ci\u0105gu paru dni wiadomo\u015b\u0107 dotar\u0142a do Krakowa, Warszawy, Poznania i Wilna i wywo\u0142a\u0142a niespotykany dot\u0105d, entuzjastyczny odzew. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy 1915 roku ukaza\u0142o si\u0119 ponad 100 wierszy, broszur i artyku\u0142\u00f3w o bitwie. W ci\u0105gu nast\u0119pnych lat ukaza\u0142y si\u0119 setki wypowiedzi prasowych, analiz wojskowo-historycznych, utwor\u00f3w literackich, dzie\u0142 sztuki na temat Rokitny. Ustanowiono Krzy\u017c Rokitnia\u0144ski, kt\u00f3rym udekorowano wszystkich uczestnik\u00f3w szar\u017cy i wybito medale pami\u0105tkowe. To wszystko w warunkach braku w\u0142asnej pa\u0144stwowo\u015bci. Bitwa zosta\u0142a natychmiast por\u00f3wnana do Somosierry, a w przysz\u0142o\u015bci mia\u0142a by\u0107 por\u00f3wnana do Monte Cassino w \u201eCzerwonych makach\u201d:\u00a0\u201eRun\u0119li przez ogie\u0144 strace\u0144cy, niejeden z nich dosta\u0142 i pad\u0142, jak ci z Samosierry szale\u0144cy, jak ci spod Rokitny sprzed lat\u201d.<\/p>\n<p>W okupowanej przez komunist\u00f3w Polsce zmieniono w tym tek\u015bcie s\u0142owo <strong>Rokitna <\/strong>na <strong>Rac\u0142awice<\/strong>, pr\u00f3buj\u0105c nawet w ten spos\u00f3b ca\u0142kowicie zatrze\u0107 pami\u0119\u0107 Polak\u00f3w o zwyci\u0119skiej szar\u017cy.<\/p>\n<div id=\"attachment_48925\" style=\"width: 228px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-Rotmistrz-Zbigniew-Dunin-W\u0105sowicz.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48925\" class=\"size-medium wp-image-48925\" src=\"https:\/\/bejsment.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/zz-Rotmistrz-Zbigniew-Dunin-W\u0105sowicz-218x300.jpg\" alt=\"Rotmistrz Zbigniew Dunin-W\u0105sowicz\" width=\"218\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48925\" class=\"wp-caption-text\">Rotmistrz Zbigniew Dunin-W\u0105sowicz<\/p><\/div>\n<p>Dodajmy tylko, \u017ce o ile pod Somosierr\u0105 nieprzyjacielem byli Hiszpanie i zwyci\u0119stwo otwiera\u0142o drog\u0119 tylko do Madrytu, o ile pod Monte Cassino nieprzyjacielem byli skazani na kl\u0119sk\u0119 Niemcy i zwyci\u0119stwo otwiera\u0142o drog\u0119 tylko do Rzymu, o tyle pod Rokitn\u0105 nieprzyjacielem byli Rosjanie \u2013 najpot\u0119\u017cniejszy zaborca, a zwyci\u0119stwo mog\u0142o otworzy\u0107 drog\u0119 do bardzo bliskiej Polski: przed Legionami sta\u0142 otworem Chocim i Kamieniec.<\/p>\n<p>Losy wojny chcia\u0142y inaczej\u2026 Na niepodleg\u0142o\u015b\u0107 trzeba by\u0142o czeka\u0107 jeszcze trzy lata, a zanim przysz\u0142a, te same pola pod Rokitn\u0105 by\u0142y \u015bwiadkiem jeszcze jednego epokowego czynu II Brygady Legion\u00f3w \u2013 przej\u015bcia linii frontu w lutym 1918 roku.<\/p>\n<p>Miejsca wielkich wydarze\u0144 historycznych powinny by\u0107 zaznaczone w terenie, aby kiedy\u015b nasi wnukowie moli tam przyj\u015b\u0107 i przypomnie\u0107 sobie, o czym uczyli si\u0119 w szkole, o czym \u015bpiewali przy harcerskim ognisku. W\u0119drowcy docieraj\u0105 do Lask\u00f3w, Krzywop\u0142ot\u00f3w, \u0141owcz\u00f3wka, Rafaj\u0142owej, Ko\u015bciuchn\u00f3wki, Cecory, K\u0142uszyna i Smole\u0144ska. Odwiedzaj\u0105 Kamieniec Podolski i Chocim. Patrz\u0105 na to samo niebo, w kt\u00f3re patrzyli kiedy\u015b umieraj\u0105cy bohaterowie, patrz\u0105 na kwiaty, kt\u00f3re wyros\u0142y z ich krwi. Wszystkie wa\u017cniejsze pola bitew legionowych na terenie Polski i Ukrainy zosta\u0142y upami\u0119tnione, z wyj\u0105tkiem Rokitny. Nazwa ROKITNA znajduje si\u0105 na Grobie Nieznanego \u017bo\u0142nierza w Warszawie, polegli u\u0142ani maj\u0105 grobowiec na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, jednak samo miejsce bitwy nie jest w \u017caden spos\u00f3b upami\u0119tnione.<\/p>\n<p>Strzelcy z Trzebnicy od kilku lat je\u017cd\u017c\u0105 na Ukrain\u0119, aby porz\u0105dkowa\u0107 i odnawia\u0107 polskie cmentarze. Obecnie zdecydowali si\u0119 postawi\u0107 pod Rokitn\u0105 pomnik godny czterdziestomilionowego narodu. Na polu szar\u017cy pod Rokitn\u0105 stoj\u0105 zrujnowane ko\u0142chozowe chlewnie. T\u0119 sytuacj\u0119 mo\u017cna zmieni\u0107. Je\u017celi znajdzie si\u0119 jeszcze kilku Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy pomog\u0105 strzelcom z Trzebnicy, 15 czerwca 2015 na polach Rokitny stanie pomnik.<\/p>\n<p><strong>Piotr W. Jakubiak<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Roku Czynu Niepodleg\u0142o\u015bciowego, w setn\u0105 rocznic\u0119 Wymarszu ku Wolno\u015bci powsta\u0142a w Polsce inicjatywa upami\u0119tnienia miejsca najs\u0142ynniejszej bitwy kawalerii polskiej w I wojnie \u015bwiatowej. Jest to pole szar\u017cy pod Rokitn\u0105 (obecnie Ukraina)&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4585,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,6],"tags":[],"class_list":["post-48913","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polacy-w-ontario","category-series"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4585"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48913"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48926,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48913\/revisions\/48926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}