{"id":735,"date":"2017-09-25T13:48:54","date_gmt":"2017-09-25T13:48:54","guid":{"rendered":"http:\/\/grazyna-tallar-bejsment.patatay.com\/?p=735"},"modified":"2017-09-25T13:48:54","modified_gmt":"2017-09-25T13:48:54","slug":"beletrystyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2017\/09\/25\/beletrystyka\/","title":{"rendered":"Beletrystyka"},"content":{"rendered":"

Literatura faktu i literatura biznesowa bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od beletrystyki. Pisanie powie\u015bci, czy noweli wymaga innej wiedzy o samym akcie pisania oraz, naturalnego lub wyuczonego, talentu widzenia ludzi i sytuacji, z jednej strony oczami narratora, a z drugiej – oczami czytelnika. Jak zauwa\u017cy\u0142 Mark Twain, w powie\u015bci nie jest najwa\u017cniejsze, jaka jest jej tre\u015b\u0107, ale co po niej zostaje.
\nPisz\u0105c powie\u015b\u0107 mo\u017cemy i nawet powinni\u015bmy popu\u015bci\u0107 wodze fantazji, lecz nie powinni\u015bmy zmienia\u0107 klasycznej struktury. Tylko do\u015bwiadczeni, wybitni pisarze mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na zmian\u0119 konwencjonalnej struktury. Nie radz\u0119 jednak tego robi\u0107, gdy stawiamy pierwsze kroki jako autor. Po strukturze, a raczej jej braku, ka\u017cdy wydawca i redaktor natychmiast rozpoznaje nowicjusza.
\nTo w\u0142a\u015bnie struktura ksi\u0105\u017cki\u00a0 \u0142\u0105czy\u00a0 autora\u00a0 z czytelnikiem. Przede wszystkim, w powie\u015bci, jak w szkolnym opowiadaniu, musimy mie\u0107 pocz\u0105tek, \u015brodek i zako\u0144czenie. Dla wydawcy i dla czytelnika pocz\u0105tek b\u0119dzie najwa\u017cniejszy. Wprawdzie m\u00f3j ulubiony pisarz, Garcia Marquez, twierdzi\u0142, \u017ce r\u00f3wnie jak pocz\u0105tek wa\u017cne jest ostatnie zdanie, ale na razie zajmijmy si\u0119 struktur\u0105.
\nZdaniem wielu ekspert\u00f3w literackich, takich jak\u00a0 Scott\u00a0 Bell,\u00a0 Jack Bickham, Jerry Cleaver czy Ruby Barnes,\u00a0 pocz\u0105tek <\/strong>powinien opisywa\u0107 tak\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 czytelnik zna i rozumie, a naszego bohatera nale\u017cy wprowadzi\u0107 tu\u017c przed momentem zderzenia si\u0119 z now\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, t\u0105 kt\u00f3ra rozpoczyna akcj\u0119 powie\u015bci. Jednocze\u015bnie par\u0119 pierwszych stron wprowadzenia powinno tak przyku\u0107 uwag\u0119 czytelnika, aby chcia\u0142 on z niecierpliwo\u015bci\u0105 i zainteresowaniem przewraca\u0107 kolejne kartki.\u00a0 Czytelnik musi pozna\u0107 i polubi\u0107 naszego bohatera. Bez tej relacji nie b\u0119dziemy w stanie przekaza\u0107 g\u0142\u0119bi jego prze\u017cy\u0107 i problem\u00f3w.
\nPocz\u0105tek <\/strong>\u2013 ma nakre\u015bli\u0107 \u015bwiat akcji, ustali\u0107 ton i styl, w jakim piszemy, ma przygotowa\u0107 czytelnika do przygody oraz przedstawi\u0107 bohatera i antagonist\u0119. \u00a0Jednym z cel\u00f3w powie\u015bci jest pokazanie zmiany i rozwoju naszego bohatera w trakcie zmaga\u0144 z problemami i pokonywaniem przeszk\u00f3d. Na pocz\u0105tku powini\u015bmy przedstawi\u0107 zawi\u0105zanie. Rozpocz\u0119cie pisania fikcji\u00a0 to nie umiejscowienie\u00a0 geograficzne, lecz charaktery<\/strong>. Wa\u017cne jest, aby czytelnik m\u00f3g\u0142 uto\u017csami\u0107 si\u0119 z bohaterem, poczu\u0107, \u017ce jest mu bliski, polubi\u0107 go i rozumie\u0107 jego rozterki.
\n\u00a0<\/strong>\u015arodek<\/strong> powie\u015bci ma pog\u0142\u0119bi\u0107 charaktery bohater\u00f3w i pokaza\u0107 ich zwi\u0105zki, trzyma\u0107 czytelnika w napi\u0119ciu oraz pokaza\u0107 wydarzenia, kt\u00f3re prowadz\u0105 do rozwi\u0105zania problemu lub wielu problem\u00f3w. Fundamentem powie\u015bci jest przyczynowo – skutkowa konstrukcja oraz akcja, kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cych element\u00f3w:
\nCel \u2013 Konflikt \u2013 Katastrofa \u2013 Rozwi\u0105zanie<\/strong>
\nKonflikt jest wywo\u0142ywany przez antybohatera i bez wzgl\u0119du na to kim jest, ma za zadanie diametralnie zmieni\u0107 \u015bwiat bohatera. Wyr\u00f3\u017cniamy trzy podstawowe rodzaje konflikt\u00f3w:
\nCz\u0142owieka z cz\u0142owiekiem
\nCz\u0142owieka z natur\u0105
\nCz\u0142owieka z samym sob\u0105
\nZako\u0144czenie<\/strong> ma po\u0142\u0105czy\u0107 wszystkie w\u0105tki razem, aby stworzy\u0107 sensown\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Napi\u0119cie powinno wzrasta\u0107 od pocz\u0105tku ksi\u0105\u017cki do ko\u0144ca, od zawi\u0105zania akcji do jej rozwi\u0105zania. Powinno by\u0107 stopniowane, pocz\u0105tkowo mniejsze, potem wi\u0119ksze, nast\u0119pnie znowu mo\u017ce opada\u0107 i si\u0119 wznosi\u0107. Sprawy musz\u0105 si\u0119 komplikowa\u0107 coraz bardziej w kolejnych rozdzia\u0142ach. Jednak nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce pocz\u0105tek nie mo\u017ce by\u0107 zbyt dramatyczny, poniewa\u017c najbardziej \u00a0ekscytujacy moment powinien nast\u0105pi\u0107 na ko\u0144cu powie\u015bci \u2013 \u00a0jest to punkt kulminacyjny naszego konfliktu.
\nZe wzgl\u0119d\u00f3w psychologicznych, cho\u0107by dobrego samopoczucia czytelnika, antagonista powinien\u00a0 by\u0107 pokonany. Nie bez powodu wi\u0119kszym powodzeniem ciesz\u0105 si\u0119 ksi\u0105\u017cki i filmy zako\u0144czone przegran\u0105 antybohatera. Je\u015bli ksi\u0105\u017cka zostaje uznana za nieciekaw\u0105 to zwykle winna jest temu struktura, nie fabu\u0142a. Czytelnik ma pewne oczekiwania i musz\u0105 by\u0107 one spe\u0142nione. Zako\u0144czenie powinno by\u0107 jak najmniej przewidywalne: im wi\u0119ksze zaskoczenie czytelnika, tym lepiej.
\nWszystkie powie\u015bci zaczynaj\u0105 si\u0119 od pomys\u0142u. Ale jak sprawdzi\u0107, czy nasz pomys\u0142 jest podstaw\u0105 dobrej powie\u015bci? Ot\u00f3\u017c najpierw przeanalizujmy, czy nasz bohater jest sympatyczny i przekonuj\u0105cy. Zbyt doskona\u0142a posta\u0107 jest nudna, a zbyt negatywna jest nieprzekonuj\u0105ca. Czytelnik nie polubi postaci skrajnych, gdy\u017c z takimi jest du\u017co trudniej si\u0119 identyfikowa\u0107. Proces identyfikacji z bohaterami jest najwa\u017cniejszym powodem, dla kt\u00f3rego czytamy ksi\u0105\u017cki i chodzimy do kina. Nast\u0119pnie sprawd\u017amy, czy nasz bohater ma jasny i wiarygodny cel, do kt\u00f3rego d\u0105\u017cy i kt\u00f3ry chce osi\u0105gn\u0105\u0107. Zastan\u00f3wmy sie, jakie\u00a0 przeszkody na niego czekaj\u0105 i jak sobie radzi z ich pokonaniem. Musi dokona\u0107 tego sam, nie mo\u017ce tego aktu oddelegowa\u0107, nikt za niego tego nie mo\u017ce zrobi\u0107.
\nFabu\u0142a powinna by\u0107 zawsze oparta o nadzwyczajne, niespotykane\u00a0 wydarzenia. Spokojne normalne \u017cycie nie stanowi interesuj\u0105cego materia\u0142u na powie\u015b\u0107. Opisana przez nas historia nie musi by\u0107 niepowtarzalna, w ko\u0144cu ile jest ksi\u0105\u017cek o podobnej fabule? Losy ludzkie powtarzaj\u0105 si\u0119, a podstawowe emocje nie zmieni\u0142y si\u0119 na przestrzeni wiek\u00f3w. Nie musimy wi\u0119c wymy\u015bla\u0107 czego\u015b zupe\u0142nie nowego, ale musimy to opisa\u0107 w\u0142asnymi s\u0142owami. Podobie\u0144stwo fabu\u0142y nie jest plagiatem, podobie\u0144stwo s\u0142\u00f3w – tak. Wielu pocz\u0105tkuj\u0105cym pisarzom wydaje si\u0119, \u017ce musz\u0105 oni wymy\u015bli\u0107 histori\u0119, kt\u00f3rej nikt nigdy przedtem nie opowiedzia\u0142 i to ich powstrzymuje przed rozpocz\u0119ciem pisania. Nie pope\u0142niajmy tego b\u0142\u0119du i bierzmy si\u0119 do dzie\u0142a! Poni\u017cej podaj\u0119 dwie kr\u00f3tkie definicje r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy nowel\u0105 a powie\u015bci\u0105:
\nNowela<\/strong> – zwi\u0119z\u0142y utw\u00f3r narracyjny, pisany proz\u0105, o wyra\u017anej akcji i prostej, najcz\u0119\u015bciej jednow\u0105tkowej fabule<\/strong>; wydarzenia z \u017cycia bohatera rozgrywaj\u0105 si\u0119 w kr\u00f3tkim czasie, przy czym autor unika wszelkich komentarzy, szczeg\u00f3\u0142owych opis\u00f3w zar\u00f3wno postaci, jak i sytuacji; istotnym elementem noweli jest pointa<\/strong>, czyli kulminacyjny, ko\u0144cowy moment wyra\u017caj\u0105cy sens przedstawionych wydarze\u0144;
\nPowie\u015b\u0107<\/strong> – rozbudowany gatunek epicki, obejmuj\u0105cy utwory o znacznej obj\u0119to\u015bci i swobodnej kompozycji, pozwalaj\u0105cy na \u0142\u0105czenie wielu w\u0105tk\u00f3w w rozbudowanej fabule<\/strong>, a tak\u017ce powo\u0142ywanie du\u017cej liczby bohater\u00f3w w dowolnej formule \u015bwiata.
\nNapisz o kim\u015b, kogo uwa\u017casz za swojego idola, mentora, osob\u0119, kt\u00f3r\u0105 podziwiasz. Ta osoba mog\u0142a \u017cy\u0107 dawno (posta\u0107 historyczna) lub \u017cyje teraz. Podaj szczeg\u00f3\u0142owe przyk\u0142ady i wydarzenia, kt\u00f3re pokazuj\u0105 nam, dlaczego ta osoba jest twoim bohaterem. Pomocnicze wskaz\u00f3wki i pytania: Opisz trzy cechy, kt\u00f3re powinien posiada\u0107 bohater. Kto jest twoim bohaterem? Opisz t\u0119 posta\u0107. Jak Ci sie wydaje, z jakiego powodu wybra\u0142e\u015b\/wybra\u0142a\u015b t\u0119 osob\u0119?Jakie uczucia wzbudza ta osoba w tobie? Czy ta osoba jest\/ mo\u017ce by\u0107 bohaterem tak\u017ce dla innych, je\u015bli tak, to dlaczego?<\/em>
\n\u00a0<\/em>Jeste\u015b terapeut\u0105 i twoim nast\u0119pnym klientem jest tw\u00f3j ulubiony pisarz. Przedstaw dialog, kt\u00f3ry prowadzisz oraz rozwi\u0105\u017c jej\/jego problem (u\u017cyj 300 s\u0142\u00f3w lub mniej). Czy tw\u00f3j klient ma problemy z rodzicami, a\u00a0 mo\u017ce ze swoim imieniem Adolf lub Hannibal?\u00a0<\/em>
\nGra\u017cyna Grace Tallar – ekspert w dziedzinie inteligencji emocjonalnej i Self-PR; coach, trener; eqtrainer.ca
\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Literatura faktu i literatura biznesowa bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od beletrystyki. Pisanie powie\u015bci, czy noweli wymaga innej wiedzy o samym akcie pisania oraz, naturalnego lub wyuczonego,…<\/p>\n","protected":false},"author":45,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-735","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/45"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=735"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}