{"id":913,"date":"2019-03-18T14:28:56","date_gmt":"2019-03-18T14:28:56","guid":{"rendered":"http:\/\/grazyna-tallar-bejsment.patatay.com\/?p=913"},"modified":"2019-03-18T14:28:56","modified_gmt":"2019-03-18T14:28:56","slug":"sztuka-i-emocje-guernica-pablo-picasso-1881-1973","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2019\/03\/18\/sztuka-i-emocje-guernica-pablo-picasso-1881-1973\/","title":{"rendered":"Sztuka i emocje – Guernica, Pablo Picasso (1881-1973)"},"content":{"rendered":"

Kiedy stajemy przed obrazem Guernica<\/em> (1937) Pabla Picassa, nie jeste\u015bmy w stanie nie odczuwa\u0107 wstrz\u0105saj\u0105cych emocji, nawet je\u015bli nic nie wiemy o arty\u015bcie i historii powstania tego dzie\u0142a; nawet, je\u015bli nie akceptujemy tej formy wyrazu, to i tak jeste\u015bmy poruszeni. Kto\u015b, kto nic nie wie o tym dziele ma wra\u017cenie, \u017ce przed nim jest chaos, konsternacja i dezorientacja, kt\u00f3re zaskakuj\u0105 i wytr\u0105caj\u0105 widza z r\u00f3wnowagi, nie tylko poprzez swoj\u0105 fizyczn\u0105 przetrze\u0144 (349 cm x 776 cm), ale poprzez jego dynamiczn\u0105 wymow\u0119.
\nGuernica, Pablo Picasso (1937)<\/a>
\nGuernica nale\u017cy nie tylko do jednych z najbardziej znanych obraz\u00f3w na \u015bwiecie, ale uwa\u017cam, \u017ce jest to kompozycja charakteryzuj\u0105ca si\u0119 eksplozj\u0105 emocji; i nic dziwnego, gdy\u017c jest to wyraz horroru i tragedii hiszpa\u0144skiej wojny domowej, kiedy 26 kwietnia 1937 Niemcy, wspomagane przez si\u0142y zbrojne genera\u0142a Franco zbombardowa\u0142y ca\u0142e miasteczko w prowincji Bask\u00f3w, Guernica. Ten zaplanowany, nieludzki napad na ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 by\u0142 traktowany, jako \u0107wiczenia wojskowe. Jest to najbardziej ekspresyjny antywojenny wyraz w sztuce XX wieku.
\nHistoria zam\u00f3wienia fresku si\u0119ga roku 1936, kiedy delegacja \u015bwie\u017co wybranego rz\u0105du republika\u0144skiego poprosi\u0142a Pisasso o namalowanie fresku dla pawilonu hiszpa\u0144skiego, na otwarcie \u015bwiatowej wystawy w 1937 roku w Pary\u017cu. Pocz\u0105tkowo Picasso wzbrania\u0142 si\u0119 od tego zam\u00f3wienia, gdy\u017c nie bardzo wiedzia\u0142, co ma namalowa\u0107. Jednak\u017ce kiedy artysta us\u0142ysza\u0142 o nieprzerwanym, trzygodzinnym bombardowaniu miasteczka Guernica i wstrz\u0105saj\u0105cej \u015bmierci ko\u0142o dw\u00f3ch tysi\u0119cy ofiar, by\u0142 tak wzburzony, ze tego samego dnia naszkicowa\u0142 sze\u015b\u0107 scen. Nie przestawal pracowa\u0107. Po setkach szkic\u00f3w obraz zosta\u0142 wykonany w nieca\u0142y miesi\u0105c, a nast\u0119pnie dostarczony do pawilonu hiszpa\u0144skiego, gdzie sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 atrakcj\u0105. Towarzyszy\u0142y mu filmy dokumentalne pi\u0119\u0107dziesieciu scen.
\nOryginalne szkice do Guernici mogli\u015bmy ogl\u0105da\u0107 w AGO w Toronto w 2012 roku. Ekspozycja by\u0142a ciekawie umieszczona w kilku w\u0105skich korytarzach i kolor \u015bcian przechodzi\u0142 od bieli do szaro\u015bci, co korespondowa\u0142o z groz\u0105 poszczeg\u00f3lnych scen. I chocia\u017c to by\u0142 ho\u0142d zlo\u017cony mieszka\u0144com Guernici, to szkice przypomina\u0142y nam o okrucie\u0144stwach wszystkich wojen. W tamtej chwili przypomnialy mi sie wszystkie obrazy waleczno\u015bci i trud\u00f3w wojennych naszego polskiego narodu.
\nPicasso postanowi\u0142 namalowa\u0107 Guernic\u0119 w surowej monochromatycznej palecie szaro\u015bci, czerni i bieli, aby dawa\u0142o to wra\u017cenie dokumentu, faktu, by przypominalo raporty naocznego \u015bwiadka. Jako\u015b\u0107 dokumentu jest dodatkowo podkre\u015blona przez teksturowany wz\u00f3r w \u015brodku obrazu, kt\u00f3ry tworzy iluzj\u0119 papieru gazetowego. Ostra zmiana kontrast\u00f3w czerni i bieli na powierzchni tworzy dramatyczn\u0105 intensywno\u015b\u0107, wizualn\u0105 energi\u0119 kinetyczn\u0105 postrz\u0119pionego ruchu.
\nMalowid\u0142o przedstawia chaos, \u015bmier\u0107 i masakr\u0119, kt\u00f3re sprowadza wojna na spokojne miasteczko. Tragedi\u0119 i cierpienie artysta wyrazi\u0142 tak\u017ce poprzez postacie i rekwizyty: szcz\u0105tki ludzkie, p\u0142acz\u0105ce kobiety, le\u017c\u0105cego wojownika. Symbolicznie obraz ten przedstawia r\u00f3wnie\u017c cierpienie ca\u0142ego narodu baskijskiego walcz\u0105cego o wolno\u015b\u0107, o sw\u00f3j kraj i j\u0119zyk.
\nPo lewej stronie widzimy krzycz\u0105c\u0105 z b\u00f3lu matk\u0119 z martwym dzieckiem na r\u0119ku (o \u015bmierci dziecka \u015bwiadczy zwisaj\u0105ca g\u0142\u00f3wka male\u0144stwa), po prawej \u2013 kobieta podniesiona z g\u0142ow\u0105 do nieba, cierpi\u0105ca w poch\u0142aniaj\u0105cych j\u0105 p\u0142omieniach. Straszna zbrodnia, rze\u017a, unicestwienie, apokalipsa. Jednak na mnie pora\u017caj\u0105ce wra\u017cenie zrobi\u0142a g\u0142owa konia. Mo\u017ce dlatego, \u017ce jest umieszczona centralnie, prawie w \u015brodku obrazu. Z uk\u0142adu pyska, otwartych spuchnietych warg, szpiczastego j\u0119zyka oraz wielkich nozdrzy wydobywa si\u0119 d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry wyra\u017anie wpada w ucho widza. Ko\u0144 stoi przera\u017cony, wyje z b\u00f3lu, bok ma przebity w\u0142\u00f3czni\u0105. Nie przypominam sobie obrazu, kt\u00f3ry by tak dobitnie wyrazi\u0142 kszta\u0142tem i form\u0105 d\u017awi\u0119k zag\u0142ady.
\nZa pierwszym razem przesz\u0142am ko\u0142o tych szkic\u00f3w wstrz\u0105\u015bni\u0119ta, zasmucona i oszo\u0142omiona tragedi\u0105 tylu niewinnych ludzi. Dopiero za drugim razem, kiedy ogl\u0105da\u0142am obraz, mia\u0142am si\u0142\u0119 spojrze\u0107 na wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w takich jak lampa, symbolizuj\u0105ca wybuch bomby, jak m\u0119\u017cczyzna z odci\u0119t\u0105 i okaleczon\u0105 r\u0119k\u0105, chwytaj\u0105cy z\u0142amany miecz, czy kwiat ko\u0142o jego r\u0119ki, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 (i jest interpretowany) jako symbol nadziei.\u00a0Po prawej stronie s\u0105 jeszcze dwie inne kobiety. Jedna wpatrzona w \u017car\u00f3wk\u0119 na szczycie obrazu, druga wychylaj\u0105ca si\u0119 z okna p\u0142on\u0105cego budynku; a jej d\u0142ugie rami\u0119 trzyma lamp\u0119. Wszystkie twarze s\u0105 zniekszta\u0142cone w agonii. Oczy przestraszone, usta otwarte, j\u0119zyki maj\u0105 kszta\u0142t sztylet\u00f3w. Co do znaczenia byka, zdania krytyk\u00f3w s\u0105 podzielone. Dla mnie on symbolizuje Hiszpani\u0119, dla innych samego artyst\u0119. Jest to jedyna nieuszkodzona i spokojna posta\u0107 po\u015br\u00f3d chaosu.
\n\u201eNa pierwszy rzut oka kompozycja Guernica wydaje si\u0119 zagmatwana i chaotyczna; widz jest w trakcie intensywnej akcji. Wszystko wydaje si\u0119 by\u0107 p\u0142ynne. Przestrze\u0144 jest skompresowana i niejednoznaczna, dzi\u0119ki zmieniaj\u0105cym si\u0119 perspektywom i wielu punktom widzenia charakterystycznym dla wcze\u015bniejszego kubistycznego stylu Picassa. Obrazy pokrywaj\u0105 si\u0119 i przecinaj\u0105, zas\u0142aniaj\u0105c formy i utrudniaj\u0105c odr\u00f3\u017cnienie ich granic. Cia\u0142a s\u0105 zniekszta\u0142cone i cz\u0119\u015bciowo abstrakcyjne, formy nieci\u0105g\u0142e i fragmentaryczne. Wszystko wydaje si\u0119 pomieszane, podczas gdy ostre, kanciaste linie wydaj\u0105 si\u0119 przek\u0142uwa\u0107 rozcz\u0142onkowane cia\u0142a. Istnieje jednak nadrz\u0119dny porz\u0105dek wizualny. Picasso r\u00f3wnowa\u017cy kompozycj\u0119, organizuj\u0105c liczby w trzy pionowe grupy poruszaj\u0105ce si\u0119 od lewej do prawej, podczas gdy \u015brodkowe figury s\u0105 stabilizowane w du\u017cym tr\u00f3jk\u0105cie \u015bwiat\u0142a”.1
\nPablo Picasso (1881-1973) urodzi\u0142 si\u0119 na po\u0142udniu Hiszpanii, w Maladze. Tam te\u017c jest niedu\u017ce, ale czaruj\u0105ce muzeum po\u015bwi\u0119cone g\u0142\u00f3wnie jego dzieci\u0144stwu. Jego ojciec by\u0142 nauczycielem rysunku i szybko zauwa\u017cy\u0142, \u017ce syn przer\u00f3\u015b\u0142 mistrza. Zanim Pablo przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca, mieszka\u0142 i studiowa\u0142 w Barcelonie. Jego wczesny okres tw\u00f3rczo\u015bci jest zwany okresem niebieskim (Blue Period), melancholijne postacie w odcieniach niebieskich, nast\u0119pnie artysta zmieni\u0142 tonacj\u0119 na r\u00f3\u017cow\u0105, st\u0105d okres r\u00f3\u017cowy (Rose Period), W latach 1909-1914 razem z Goergem Braque rozpocz\u0119li nowy styl \u2013 kubizm. Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej Picasso powr\u00f3ci\u0142 do klasycyzmu. A w roku 1925 by\u0142 zainteresowany surrealizmem. Jak widzimy, jego prace przechodzi\u0142y przez r\u00f3\u017cne fazy. Wiele dzie\u0142 by\u0142o zainspirowanych kobietami jego \u017cycia, ale tak\u017ce sztuk\u0105 afryka\u0144sk\u0105, mitologi\u0105, czy walk\u0105 byk\u00f3w. Picasso by\u0142 wizjonerem i odznacza\u0142 si\u0119 specyficznym poczuciem humoru. I chcocia\u017c jest najbardziej znany jako malarz, to by\u0142 tak\u017ce uzdolnionym rz\u0119\u017cbiarzem (najciekawsze rze\u017aby wed\u0142ug mnie znajduj\u0105 sie w jego zameczku w Anthibe, na po\u0142udniu Francji), grafikiem, scenografem, poet\u0105 i dramaturgiem, zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c ceramik\u0105. Kontrowersyjny, uzdolniony i ciesz\u0105cy si\u0119 wielk\u0105 s\u0142aw\u0105 za \u017cycia, Pablo Pisasso nale\u017cy do najbardziej znanych wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w.
\nPytany o mo\u017cliw\u0105 symbolik\u0119 Guernici, Picasso powiedzia\u0142, \u017ce jest to po prostu apel do ludzi o zmasakrowanych ludziach i zwierz\u0119tach. Ostatecznie obraz nie wydaje si\u0119 mie\u0107 jednego wy\u0142\u0105cznego znaczenia. By\u0107 mo\u017ce z powodu \u017ce czas i przestrze\u0144 tutaj nie maj\u0105 znaczenia, \u017ce mamy brak specyficzno\u015bci historycznej czy \u017ce fakt, i\u017c nadal tocz\u0105 si\u0119 brutalne wojny, sprawia, \u017ce Guernica jest ponadczasowa i uniwersalna do dzi\u015b, tak jak to mia\u0142o miejsce w 1937 roku.
\nPo zako\u0144czeniu wojny domowej w Hiszpanii nasta\u0142a dyktatura frankistowska. Pablo Picasso wyrazi\u0142 wol\u0119, by obraz wr\u00f3ci\u0142 do Hiszpanii tylko wtedy, gdy powr\u00f3ci tam demokracja. Do roku 1981 obraz znajdowa\u0142 si\u0119 w Nowym Jorku. Obecnie znajduje si\u0119 w Muzeum Narodowym Centrum Sztuki Kr\u00f3lowej Zofii w Madrycie, gdzie b\u0119d\u0119 miala przyjemno\u015b\u0107 go obejrze\u0107 tego lata.
\nKopia obrazu znajduje si\u0119 w kwaterze g\u0142\u00f3wnej ONZ, by przypomina\u0107 o okrucie\u0144stwach wojny i przestrzega\u0107 przed ni\u0105. Inna replika znajduje si\u0119 w mie\u015bcie Guernica.
\nAutorka ksi\u0105\u017cki Zbuduj swoje szcz\u0119\u015bcie. Vademecum \u017cycia spe\u0142nionego.<\/em><\/a>
\n1. \u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0https:\/\/www.khanacademy.org\/humanities\/art-1010\/early-abstraction\/cubism\/a\/picasso-guernica<\/a> March 15, 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy stajemy przed obrazem Guernica (1937) Pabla Picassa, nie jeste\u015bmy w stanie nie odczuwa\u0107 wstrz\u0105saj\u0105cych emocji, nawet je\u015bli nic nie wiemy o arty\u015bcie i historii…<\/p>\n","protected":false},"author":45,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-913","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/45"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=913"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/913\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}