{"id":937,"date":"2019-04-29T17:35:39","date_gmt":"2019-04-29T17:35:39","guid":{"rendered":"http:\/\/grazyna-tallar-bejsment.patatay.com\/?p=937"},"modified":"2019-04-29T17:35:39","modified_gmt":"2019-04-29T17:35:39","slug":"sztuka-i-emocje-giotto-di-bondone-k-1297-1337-ukrzyzowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/2019\/04\/29\/sztuka-i-emocje-giotto-di-bondone-k-1297-1337-ukrzyzowanie\/","title":{"rendered":"Sztuka i emocje Giotto di Bondone (k. 1297 -1337) Ukrzy\u017cowanie"},"content":{"rendered":"

Ukrzy\u017cowanie <\/em>(Lamentation of Christ<\/em>) jest to fresk namalowany przez Giotto di Bondone w Kaplicy Scrovegnich w Padwie i jest jednym z 40 malowide\u0142 z cyklu biblijnych scen z \u017cycia Joachima i Anny, rodzic\u00f3w Marii oraz z \u017cycia Chrystusa.
\nNiedawno obchodzili\u015bmy \u015awi\u0119ta Wielkanocne, dlatego wybra\u0142am ten obraz, a tak\u017ce chcia\u0142am pokaza\u0107 jak wcze\u015bnie w historii sztuki arty\u015bci potrafili wyrazi\u0107 w swoich dzie\u0142ach intensywne emocje. Ten fresk powsta\u0142 w 1305 roku. Nie trzeba by\u0107 g\u0142\u0119boko religijnym, czy zna\u0107 Nowy Testament, aby natychmiast rozpozna\u0107 le\u017c\u0105ce cia\u0142o Chrystusa i scen\u0119 jego \u015bmierci. By\u0107 mo\u017ce dla agnostyk\u00f3w nie jest jasne, kim s\u0105 wszystkie postacie, ale na pewno mo\u017cemy \u0142atwo zidentyfikowa\u0107 rozpaczaj\u0105c\u0105 Mari\u0119, kt\u00f3ra podtrzymuje g\u0142ow\u0119 zmaltretowanego i udr\u0119czonego syna. Jej b\u00f3l widzimy nie tylko w wyrazie jej twarzy, ale tak\u017ce w pozycji ca\u0142ego cia\u0142a. Tak\u017ce pochylone g\u0142owy os\u00f3b towarzysz\u0105cych odzwierciedlaj\u0105 smutek, skupienie, przej\u0119cie i trosk\u0119. Wstrz\u0105\u015bniecie i rozpacz wyra\u017caj\u0105 rozpostarte szeroko r\u0119ce stoj\u0105cego m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry jak si\u0119 dowiemy jest Janem Ewangelist\u0105, jednym z dwunastu Aposto\u0142\u00f3w Chrystusa.
\n\u0141zy, smutek i lament mo\u017cemy tak\u017ce odczyta\u0107 z pozycji dziesi\u0119ciu skrzydlatych ma\u0142ych postaci, znajduj\u0105cych si\u0119 na niebie – anio\u0142\u00f3w. Niekt\u00f3re z nich p\u0142acz\u0105, inne modl\u0105 si\u0119, jeszcze inne rozk\u0142adaj\u0105 bezradnie r\u0119ce. Scena jest g\u0142\u0119boko emocjonalna i natychmiast wywo\u0142uje w nas empati\u0119 i ludzkie wsp\u00f3\u0142czucie.
\nUkrzy\u017cowanie (1305)<\/a>
\nGiotto di Bondone by\u0142 w\u0142oskim malarzem i rze\u017abiarzem renesansu. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1266 lub 1267 roku, w wiejskim domu niedaleko Florencji. Niewiele wiadomo na temat jego dzieci\u0144stwa, ale historycy uwa\u017caj\u0105, \u017ce ojciec Giotta by\u0142 ch\u0142opem, a ma\u0142y Giotto by\u0142 szcz\u0119\u015bliwym pasterzem owiec, kt\u00f3re rysowa\u0142 z pasj\u0105 na napotkanych polnych ska\u0142ach. Wed\u0142ug legendy te malunki by\u0142y tak realistyczne, \u017ce Cimabue – jeden z dw\u00f3ch najwi\u0119kszych malarzy w Toskanii we W\u0142oszech w tym czasie – chcia\u0142 go uczy\u0107 i tak Giotto zosta\u0142 uczniem Cimabue. Giotto traktowa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 bardzo powa\u017cnie, niemniej odznacza\u0142 si\u0119 du\u017cym poczuciem humoru. Podobno Giotto namalowa\u0142 much\u0119 na nosie jednej z rze\u017ab Cimabue. Mucha by\u0142a tak realistyczna, \u017ce Cimabue pr\u00f3bowa\u0142 zetrze\u0107 j\u0105 z figury, zanim zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce zosta\u0142a namalowana na rze\u017abie.
\nW okresie renesansu arty\u015bci cz\u0119sto musieli podr\u00f3\u017cowa\u0107, aby doko\u0144czy\u0107 swoje prace. Giotto i Cimabue wybrali si\u0119 do Rzymu razem w 1280 roku. Mi\u0119dzy 1295 a 1300 rokiem Giotto stworzy\u0142 jedno ze swoich najs\u0142ynniejszych dzie\u0142, mozaik\u0119 zwan\u0105 La Navicella<\/em> i kilka fresk\u00f3w w katedrze \u015bw. Piotra w Rzymie.
\nGiotto by\u0142 dwukrotnie \u017conaty. Niewiele wiadomo o jego pierwszej \u017conie, natomiast z drug\u0105 \u017con\u0105 mia\u0142 o\u015bmioro dzieci. Jeden z jego syn\u00f3w, Francesco, zosta\u0142 malarzem tak jak jego ojciec. Giotto zmar\u0142 8 stycznia 1337 roku. Historycy nie s\u0105 pewni, gdzie zosta\u0142 pochowany, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 uwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200bjego szcz\u0105tki znajduj\u0105 si\u0119 w Santa Maria del Fiore, katedrze we Florencji lub w ko\u015bciele Santa Reparata. Giotto wywar\u0142 wielki wp\u0142yw na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 sztuk\u0119 i jest nadal uwa\u017cany za jednego z najlepszych artyst\u00f3w renesansu.
\nW omawianym fresku Giotto u\u017cy\u0142 prostych kszta\u0142t\u00f3w i blok\u00f3w kolorystycznych, aby uwydatni\u0107 ekspresj\u0119 emocji poprzez uk\u0142ad g\u0142\u00f3w, twarzy, ramion i r\u0105k postaci otaczaj\u0105cych le\u017c\u0105ce cia\u0142o Chrystusa. W ten spos\u00f3b widz w pierwszej kolejno\u015bci koncentruje si\u0119 na osobach, a nie na tym, co jest w tle. Ju\u017c sam uk\u0142ad ich szat i cia\u0142 wyra\u017anie odzwierciedla smutek, tragedi\u0119 i zatroskanie.
\nProporcje ca\u0142ej kompozycji s\u0105 naturalnej wielko\u015bci, co jakby jest oddaniem pocz\u0105tk\u00f3w perspektywy, kt\u00f3ra to technika pojawi si\u0119 dopiero sto lat p\u00f3\u017aniej. Mamy wra\u017cenie, \u017ce my, jako widz tam si\u0119 znajdujemy i razem wype\u0142niamy przestrze\u0144. To by\u0142 nowy, naturalistyczny styl, kt\u00f3ry z p\u0142askich jednowymiarowych bizantyjskich postaci pokaza\u0142 nam jakby tr\u00f3jwymiarowo\u015b\u0107, co zdecydowanie bardziej zbli\u017ca widza emocjonalnie. W ten spos\u00f3b Giotto zapocz\u0105tkowa\u0142 nowy styl w sztuce Zachodu. To zbli\u017cenie emocjonalne jest najwi\u0119ksz\u0105 pot\u0119g\u0105 tego obrazu.
\nZgodnie z narracj\u0105 biblijn\u0105 cia\u0142o Chrystusa zosta\u0142o zdj\u0119te z krzy\u017ca. Maria tuli g\u0142ow\u0119 ukochanego syna swoimi ramionami. Otacza ich kr\u0105g rodzinny oraz grupa zasmuconych i pe\u0142nych \u017calu przyjaci\u00f3\u0142. Maria Magdalena kl\u0119czy u st\u00f3p Chrystusa delikatnie dotykaj\u0105c jednej z nich, jakby chcia\u0142a z\u0142agodzi\u0107 jego b\u00f3l. Osoby zwr\u00f3cone do nas ty\u0142em dodaj\u0105 atmosferze pewnej intymno\u015bci i w\u0142\u0105czaj\u0105 widza emocjonalnie w t\u0119 sceneri\u0119. Rozpaczaj\u0105ce Anio\u0142y spadaj\u0105 jak gwiazdy z nieba, a ich aureole, skrzyd\u0142a i ubrania s\u0105 pomalowane zlotem i kiedy przy o\u0142tarzu s\u0105 zapalone \u015bwiece odblask z\u0142ota o\u015bwietla i rozja\u015bnia ca\u0142y fresk, kt\u00f3ry jest uznany za znawc\u00f3w sztuki za najbardziej emocjonalny ze wszystkich scen.
\nTwarze \u017ca\u0142obnik\u00f3w s\u0105 bardzo wyraziste, pe\u0142ne emocji i naturalne, zachowuj\u0105c jednak jako\u015b\u0107 rze\u017abiarsk\u0105. Wszyscy maj\u0105 wzrok skierowany na Chrystusa, jakby jeszcze nie mogli uwierzy\u0107 w to, co si\u0119 wydarzy\u0142o. Ich sylwetki zachowuj\u0105 pewnego rodzaju godno\u015b\u0107 i skupienie, gesty s\u0105 ekspresyjne, ale nie nazbyt teatralne. Ten realistyczny akcent sta\u0142 si\u0119 mark\u0105 Giotto.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ukrzy\u017cowanie (Lamentation of Christ) jest to fresk namalowany przez Giotto di Bondone w Kaplicy Scrovegnich w Padwie i jest jednym z 40 malowide\u0142 z cyklu…<\/p>\n","protected":false},"author":45,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/45"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/937\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bejsment.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}