Szef NATO rozzłościł europejskich przywódców
Szef NATO rozzłościł europejskich przywódców
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte i prezydent USA Donald Trump
Wypowiedzi sekretarza generalnego NATO Marka Ruttego wywołały niepokój i irytację w części europejskich stolic. Powodem jest jego jednoznaczne poparcie dla działań USA w konflikcie z Iranem, które – zdaniem wielu dyplomatów – pogłębia napięcia w relacjach transatlantyckich.
Jak informuje „Financial Times”, sugestie Ruttego, że państwa europejskie mogłyby w przyszłości odpowiedzieć na apel Donalda Trumpa o wysłanie okrętów do cieśniny Ormuz, spotkały się z chłodnym przyjęciem. Część krajów UE nie chce angażować się militarnie w konflikt na Bliskim Wschodzie.
– To stawia nas w bardzo trudnym położeniu. Chcemy okazać solidarność, ale nie jesteśmy w sytuacji, by włączyć się w ten konflikt – powiedział jeden z unijnych dyplomatów.
Sytuację dodatkowo komplikuje rosnący wpływ konfliktu na gospodarkę Europy. Wzrost cen ropy i gazu, będący skutkiem napięć w regionie, wywołuje obawy o bezpieczeństwo energetyczne i koszty dla gospodarstw domowych.
W przeciwieństwie do wielu europejskich przywódców Mark Rutte stara się tonować nastroje i utrzymywać bliską współpracę z Waszyngtonem. W niedzielnej wypowiedzi ocenił działania USA jako element budowania globalnego bezpieczeństwa. Zaznaczył jednocześnie, że państwa europejskie potrzebują czasu na wypracowanie wspólnego stanowiska.
Prezydent USA Donald Trump krytykuje sojuszników za brak szybkiej reakcji, określając ich postawę jako niewystarczającą. W jego ocenie NATO bez aktywnego udziału Stanów Zjednoczonych traci na znaczeniu.
Wielu europejskich polityków dystansuje się jednak od amerykańskiej strategii. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas podkreśliła, że konflikt „nie jest wojną Europy”. Podobne stanowisko prezentują m.in. Niemcy, Włochy i Hiszpania.
Różnice zdań są widoczne także wśród ekspertów i wojskowych. Szef sztabu generalnego Francji generał Fabien Mandon zwrócił uwagę na rosnącą nieprzewidywalność działań USA oraz brak wcześniejszych konsultacji z sojusznikami. Z kolei prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier określił konflikt jako „politycznie katastrofalny błąd”.
NATO podkreśla, że nie jest stroną konfliktu, choć uważnie monitoruje sytuację. Jednocześnie niektóre państwa europejskie sygnalizują gotowość do przyszłego udziału w działaniach zabezpieczających żeglugę w cieśninie Ormuz, już po zakończeniu działań wojennych.
Dyplomaci przyznają jednak nieoficjalnie, że skutki konfliktu i tak bezpośrednio dotykają Europy. – Konsekwencje spadają na nas, więc w pewnym sensie jest to także nasza wojna – mówi jeden z urzędników.
Temat napięć w relacjach transatlantyckich ma być jednym z głównych punktów rozmów podczas spotkania państw G7, w którym weźmie udział sekretarz stanu USA Marco Rubio.