Dlaczego dochód rzędu 115 tys. dolarów nie wystarcza na zakup domu w niektórych regionach Kanady

Dlaczego dochód rzędu 115 tys. dolarów nie wystarcza na zakup domu w niektórych regionach Kanady

Od 2004 roku ceny nowych, tańszych domów wzrosły aż o 265%, podczas gdy dochody młodych osób pracujących w parach zwiększyły się jedynie o 76%.

Ron Butler podkreśla, że kiedy trzy dekady temu rozpoczynał pracę w branży hipotecznej, kierownik sklepu czy pielęgniarka zatrudniona na pół etatu byli w stanie bez większego problemu odłożyć pięcioprocentowy wkład własny potrzebny do zakupu domu.
„Te czasy należą już do przeszłości” – powiedział niedawno Butler podczas posiedzenia parlamentarnej komisji finansów zajmującej się zadłużeniem gospodarstw domowych w Kanadzie.

Zapytany o to, ile czasu zajęłoby dziś osobie z dobrą, stałą pracą uzbieranie minimalnej wpłaty początkowej, Butler stwierdził, że w rejonie Wielkiego Toronto „w praktyce nigdy nie było to realne”.
„Przy dochodzie około 110–115 tysięcy dolarów trzeba opłacić czynsz, jedzenie i codzienne wydatki, a także podatki” – wyjaśnił. „W takiej sytuacji nie da się zgromadzić sensownego wkładu na dom, który nadal kosztuje blisko miliona dolarów”.

Według Butlera jeszcze przed 2015 rokiem w Ontario rodzina zarabiająca 115 tys. dolarów rocznie miała realną szansę na zakup własnego domu. Musiała co prawda szukać nieruchomości w takich miejscach jak Ajax, Burlington, Hamilton czy region Niagara, ale wciąż było to możliwe.
„Dziś przy takim dochodzie praktycznie nie stać ich na nic” – dodał.

Z danych Kanadyjskiego Stowarzyszenia Nieruchomości (CREA) z marca 2026 roku wynika, że średnia cena domu w kraju wynosiła 673 084 dolary, co oznacza minimalny wkład własny przekraczający 42 tysiące dolarów.
W regionie Wielkiego Toronto średnia cena sięgała jednak 1 017 796 dolarów, a w Wielkim Vancouver 1 201 123 dolarów, co oznacza konieczność posiadania odpowiednio około 76 tys. i 95 tys. dolarów na start.

Problem nie dotyczy już tylko Toronto i Vancouver, gdzie dochód jednej osoby na poziomie 100 tys. dolarów nie wystarcza na zakup domu.
„W ostatnich latach zjawisko to rozszerzyło się na inne regiony” – zauważył Mike Moffatt z Missing Middle Initiative na Uniwersytecie w Ottawie.

Na przykład według wyliczeń CBC, przy medianie cen z marca 2026 roku oraz oprocentowaniu kredytu hipotecznego na poziomie 4,39% spłacanego przez 25 lat, osoba chcąca kupić dom w Calgary musiałaby zarabiać około 122 300 dolarów rocznie, aby pokryć 10% wkładu własnego, podatki i koszty ogrzewania.
W Montrealu wymagany dochód wynosiłby około 127 800 dolarów, a w Ottawie 132 100 dolarów.

Raport MMI z lutego wskazuje, że w 23 kanadyjskich obszarach metropolitalnych nowe domy jednorodzinne są dziś ponad dwa razy droższe względem dochodów niż w 2004 roku. W ciągu dwóch dekad ceny tańszych domów wzrosły średnio o 265%, podczas gdy dochody młodych par zwiększyły się tylko o 76%.

Inne opracowanie MMI z listopada pokazuje, że Kanada odnotowała największy wzrost relacji cen nieruchomości do dochodów spośród 23 krajów OECD – o ponad 80% od 2004 roku.
Dom, który kiedyś kosztował równowartość trzech lat dochodu, dziś wymaga niemal 5,5 roku zarobków.

„Szybki wzrost cen nieruchomości przy jednoczesnym powolnym wzroście płac sprawił, że sytuacja kanadyjskich gospodarstw domowych jest znacznie trudniejsza niż w wielu innych krajach” – wskazano w raporcie.

Butler zaznaczył, że w Ontario i Kolumbii Brytyjskiej kupujący domy należą najczęściej do 10–15% najlepiej zarabiających w kraju.
Często też korzystają z dużego wsparcia finansowego rodziców, którzy wykorzystują własny kapitał, by pomóc dzieciom w zakupie nieruchomości.

Jako przykład podał bliźniak w większości rejonów GTA i Wielkiego Vancouver, którego cena wynosi nieco poniżej 800 tys. dolarów.
„To nie jest luksusowa nieruchomość ani świetna lokalizacja” – zaznaczył. „A mimo to przy dochodzie 115 tys. dolarów to siedmiokrotność rocznych zarobków. Nawet przy 20% wkładzie własnym trudno uzyskać kredyt hipoteczny”.

Butler dodał, że miejsc w Kanadzie, gdzie osoby o średnich dochodach mogą sobie pozwolić na zakup domu, jest bardzo niewiele.
Moffatt wskazał na niektóre części Quebecu, północną Albertę, Saskatchewan oraz fragmenty Manitoby, Kanady Atlantyckiej i północnego Ontario jako regiony bardziej dostępne cenowo.

Zapytany o to, gdzie dziś można znaleźć niedrogi dom, odpowiedział: „Najczęściej są to miejsca, w których ludzie nie osiedlają się na długo”.
„I ta lista stale się kurczy”.

Dodał, że problem dostępności mieszkań, który jeszcze 20 lat temu dotyczył głównie Toronto i Vancouver, rozprzestrzenił się na cały kraj, głównie z powodu migracji ludności.
Jako przykład podał Tillsonburg w Ontario, gdzie w ciągu dekady ceny domów wzrosły najszybciej w Kanadzie, ponieważ było to jedno z najtańszych miejsc do życia i zaczęło przyciągać nowe rodziny.

Jednocześnie koszty budowy nowych domów nie spadły, co dodatkowo pogłębia problem. Moffatt ostrzega, że jednym z zagrożeń jest dłuższy okres ograniczonej budowy nowych nieruchomości.
„Dziś bardzo trudno jest zbudować nowy dom, który cenowo konkurowałby z ofertą rynku wtórnego” – wyjaśnił.

Podkreślił również, że sam wzrost wynagrodzeń bez zwiększenia liczby budowanych domów tylko podbiłby ceny, ponieważ więcej pieniędzy trafiałoby na ograniczoną liczbę nieruchomości.
Jednocześnie zaznaczył, że wyższe płace są częścią rozwiązania problemu.

„Prawdziwa poprawa dostępności mieszkań nastąpi dopiero wtedy, gdy wynagrodzenia będą rosły szybciej niż ceny domów, a nie tylko wtedy, gdy ceny spadną” – podsumował.