Umowa o moście Gordie Howe wywołuje burzę. Dokumenty przeczą słowom Carneya?
Umowa o moście Gordie Howe wywołuje burzę. Dokumenty przeczą słowom Carneya?
Treść nowego porozumienia dotyczącego mostu Gordie Howe International Bridge wywołała polityczną burzę w Kanadzie. Szczegółowe zapisy umowy zawartej między Ottawą a Waszyngtonem stały się przedmiotem dokładnej analizy, ponieważ część jej zapisów wydaje się nie zgadzać z wcześniejszymi wypowiedziami premiera Marka Carneya dotyczącymi podziału przyszłych dochodów.
Kanadyjski rząd opublikował treść kontrowersyjnego porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi dotyczącego uruchomienia długo oczekiwanego mostu Gordie Howe International Bridge, który połączy Windsor w Ontario z Detroit w stanie Michigan. Inwestycja, która miała być symbolem współpracy obu krajów, w ostatnich miesiącach stała się jednak źródłem napięć politycznych.
Dokument został zamieszczony w internecie późnym wieczorem we wtorek i określono go jako „propozycję wstępnego porozumienia”. Wynika z niego, że przez pierwsze 15 lat funkcjonowania mostu Kanada będzie przekazywać połowę dochodu netto ze wszystkich wpływów związanych z przeprawą do specjalnego funduszu rozwoju gospodarczego, który ma być „utworzony i kontrolowany wyłącznie” przez rząd Stanów Zjednoczonych.
W umowie zapisano, że dochód netto oznacza wszystkie przychody uzyskane w związku z działalnością mostu, pomniejszone jedynie o koszty jego funkcjonowania.
Ten zapis wzbudził kontrowersje, ponieważ wydaje się różnić od wcześniejszych zapewnień premiera Marka Carneya. W rozmowie z telewizją CTV Calgary szef kanadyjskiego rządu mówił wcześniej, że podział zysków netto nastąpi dopiero po spłaceniu przez Kanadę zobowiązań związanych z budową mostu.
Carney później próbował wyjaśnić swoje stanowisko, podkreślając, że chodzi o podział dochodu netto, jednak jego komentarze nie rozwiały wątpliwości. Wręcz przeciwnie – doprowadziły do kolejnej fali krytyki ze strony partii opozycyjnych, które domagały się ujawnienia pełnej treści porozumienia.
Kanada poniosła całość kosztów budowy mostu, którego wartość wyniosła około 6,4 miliarda dolarów. Zgodnie z wcześniejszą umową zawartą ponad dekadę temu, Ottawa miała dzielić się wpływami z opłat za przejazd ze stanem Michigan dopiero po odzyskaniu kosztów inwestycji. Oznaczało to, że podział dochodów mógł rozpocząć się dopiero za wiele lat.
Rząd federalny utrzymuje, że wcześniejsze ustalenia nadal obowiązują i że nowe porozumienie ich nie zmienia.
Premier Carney wcześniej wyjaśniał, że koszty operacyjne mostu obejmują między innymi utrzymanie infrastruktury, odśnieżanie, naprawy oraz wynagrodzenia pracowników obsługujących punkt poboru opłat.
Jednak w opublikowanym dokumencie nie przedstawiono szczegółowej definicji kosztów operacyjnych, a także nie znalazła się informacja dotycząca zadłużenia Kanady związanego z budową przeprawy.
Administracja prezydenta Donalda Trumpa interpretuje zapisy umowy inaczej i twierdzi, że podział dochodów rozpocznie się przed pełnym uregulowaniem przez Kanadę kosztów kapitałowych oraz odsetek od zaciągniętych zobowiązań.
Sprawa szybko stała się elementem politycznej walki. Lider Partii Konserwatywnej Pierre Poilievre zaatakował Carneya w mediach społecznościowych, przypominając jego wcześniejsze deklaracje dotyczące kolejności spłaty długu i podziału pieniędzy.
„Jak możemy ufać czemuś innemu, co mówisz o stosunkach ze Stanami Zjednoczonymi?” – napisał Poilievre w serwisie X.
W dokumencie dotyczącym nowego porozumienia zapisano, że Kanada i Stany Zjednoczone mają wspólnie i w rozsądny sposób ustalić cele specjalnego funduszu rozwoju gospodarczego. Fundusz ma służyć interesom Stanów Zjednoczonych oraz wspierać rozwój handlu pomiędzy Kanadą i USA.
Umowa przewiduje również, że przedstawiciele obu krajów przygotują i zatwierdzą szczegółowe rozwiązania prawne, finansowe oraz administracyjne potrzebne do pełnego wdrożenia porozumienia tak szybko, jak będzie to możliwe. Nie wiadomo jednak, czy wszystkie te ustalenia zostały już ostatecznie zakończone.
Najnowsze porozumienie dotyczące otwarcia mostu zostało zawarte po miesiącach niepewności wywołanej napięciami między Kanadą a administracją Trumpa. W lutym prezydent USA Donald Trump zagroził, że może zablokować otwarcie przeprawy, jeśli Kanada nie zgodzi się na określone ustępstwa, mimo że to właśnie Kanada finansowała budowę mostu oraz powiązanej infrastruktury.
Deklaracja Trumpa pojawiła się po działaniach właścicieli znajdującego się w pobliżu Ambassador Bridge, którzy przekazali miliony dolarów na działalność polityczną i działania lobbingowe w Waszyngtonie. Po uruchomieniu nowej przeprawy istniejący most ma stracić znaczną część przychodów z opłat za przejazd.
Most Gordie Howe miał zostać otwarty już w poprzednim miesiącu, jednak według premiera Carneya termin został przesunięty na prośbę strony amerykańskiej.
Nowe porozumienie dotyczące rozpoczęcia funkcjonowania mostu, zaakceptowane przez administrację Trumpa, zostało podpisane 10 lipca.
Na uroczyste przecięcie wstęgi zaproszono lokalnych przedstawicieli władz, a wydarzenie miało odbyć się w piątek przed planowanym poniedziałkowym otwarciem przeprawy dla ruchu. Ottawa poinformowała jednak we wtorek, że wycofuje się z udziału w uroczystości, wskazując jako powód nowe amerykańskie cła na kanadyjskie towary.
Kanadyjski rząd przekazał, że zamiast oficjalnej ceremonii będzie świętował uruchomienie mostu jako ważny „kamień milowy dla Kanadyjczyków”.
Komentarze (3)
Bejsment.com – wiadomości dla Polaków w Kanadzie
polishnewspaper.ca is a website for advertisers of Wiadomości - Polish newspaper published in Toronto, Mississauga and area in Ontario - Canada.
Bejsment.com - portal dla Polaków w Kanadzie.
polishnewspaper.ca - to strona internetowa "Wiadomości" - gazeta w języku polskim wydawana Kanadzie w Toronto, Mississauga i okolicach.